Τα munis σέρνουν καράβια

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC) επέβαλε πρόσφατα πρόστιμα στη γνωστή κομητεία Orange διότι εξέδωσε χρέος χωρίς να αποκαλύψει την πραγματική οικονομική της κατάσταση. Επέβαλε πρόστιμο στo Μαϊάμι ¬¬διότι εξέδωσε χρέος χωρίς να αποκαλύψει τα προβλήματα ταμειακών ροών που αντιμετωπίζει. Ακόμα και στην Αρχή Αυτοκινητοδρόμων (Turnpike Authority) της Μασαχουσέτης επιβλήθηκε πρόστιμο διότι εξέδωσε χρέος χωρίς να αποκαλύψει πως τα κόστη της ξεπέρασαν κάθε εκτίμηση. Η SEC έστειλε στη φυλακή 16 πρώην τοπικούς άρχοντες τα τελευταία χρόνια, με άλλους τόσους να ετοιμάζουν αγορεύσεις υπεράσπισης.

Στο Νιου Τζέρσι, ένα δάνειο 302 εκατ. δολάρια της τοπικής αρχής για το θρυλικό Giants Stadium (που έχει πλέον κατεδαφιστεί), έγινε τη δεκαετία του 1970 με 15ετή διάρκεια. Σήμερα η πολιτεία –σχεδόν χρεοκοπημένη και η ίδια- καταβάλλει 100 εκατ. δολάρια σε τόκους και εκκρεμούν 840 εκατ. δολάρια.

Μόνο η γνωστή μας Triple Five των Γκερμεζιάν θέλει να κάνει αναπτύξεις στην περιοχή, η οποία μέχρι πρότινος δεν ήταν παρά ο χώρος ταχείας ταφής των θυμάτων της μαφίας. H πρωτεύουσα της Πενσυλβάνιας, το Harrisburg, διασώθηκε πέρυσι από την Πολιτεία. Η κομητεία Rockland της Νέας Υόρκης δημοπρατεί περιουσία της, ενώ στην Καλιφόρνια το Φρέσνο και το Λος Άντζελες πάνε προς χρεοκοπία. Το Ντιτρόιτ είναι σε ακόμα χειρότερη κατάσταση.*

Τα «municipal bonds», ή munis, φτάνουν τα 3.7 τρισ. δολάρια. Και, καθώς οι αγορές ανακαλύπτουν πως χρεοκοπούν και τα κράτη, το ίδιο συμβαίνει και με τις δημοτικές αρχές. Το Fed της Νέας Υόρκης μετρά 2366 χρεοκοπίες μεταξύ 1986 και 2011, παρόλο που η  S&P δεν εντοπίζει παρά 46.

Την ίδια ώρα, όμως, οι προβληματικές τοπικές αρχές δεν είναι αμερικανικό «προνόμιο». Στην Κίνα, το χρέος των τοπικών αρχών είναι ακόμα άγνωστο, και οι εκτιμήσεις, κοντά στα 2 τρισ. δολάρια, κρίνονται ως υπερβολικά χαμηλές. Ο μαινόμενος δράκος της παγκόσμιας οικονομίας δεν αποκλείεται να βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση αν αποκαλυφθεί η γύμνια των κινέζικών «munis», τα οποία δεν αποκλείεται να παρασύρουν και τις τράπεζες της χώρας προς την χρεοκοπία. Οι αυστηροί περιορισμοί που επέβαλε η χώρα στην έκδοση χρέους από τοπικές αρχές, μαρτυρεί πως το πρόβλημα είναι μεγάλο.

Στην Ευρώπη, η εικόνα δεν είναι διαφορετική: Στην Ιρλανδία οι κρατικές εγγυήσεις για χρέη τοπικών αρχών φτάνουν το 111% του ΑΕΠ. Στην Αυστρία, προσεγγίζουν το 40%. Στη Γερμανία, πίσω από το 86% του ΑΕΠ που είναι το δημόσιο χρέος, κρύβεται ένα άλλο 50% των λάντερ και των τοπικών αρχών.

Πίσω από όλες αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει μια κοινή γραμμή: Τοπικές αρχές με κακοδιαχείριση, ερασιτεχνικές προσεγγίσεις στα οικονομικά τους και αναποτελεσματικές υπηρεσίες. Ακόμα χειρότερα, η εικόνα της σπατάλης έχει σχεδόν πάντα για φόντο της τη διαφθορά.
Στην Κύπρο, η κατάσταση σε πολλούς Δήμους είναι από τραγική έως καταθλιπτική. Άγιος Δομέτιος, Αγλαντζιά και Λακατάμια είναι στα πρόθυρα χρεοκοπίας, ενώ και σε άλλους δήμους η κατάσταση δεν είναι και τόσο καλύτερη. Τα συνολικά δάνεια των Δήμων φαίνεται πως ξεπερνούν τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ οι 19 Δήμοι έχουν δάνεια άνω του μισού εκατ. ευρώ. Η Λεμεσός χρωστάει πάνω από 11 εκατ. ευρώ, η Λάρνακα περισσότερα από 5.

sernei karaviaΜπροστά στη διαχρονική κακοδιαχείριση, την αλληλοεπικάλυψη υπηρεσιών, τους μικρούς όγκους και τις καταχρήσεις, ακόμα και σήμερα οι περισσότεροι από τους εμπλεκόμενους (βλέπε με προσωπικό συμφέρον) επιμένουν πως ο αριθμός των Δήμων δεν πρέπει να μειωθεί, έστω κι αν είναι πάνω-κάτω πενταπλάσιος από ό,τι χρειάζεται.

Η εικόνα συνάδει με τα όσα είδαμε σε ολόκληρο τον κόσμο –η Κύπρος δεν είναι και τόσο ξεχωριστή. Από το Τιαντζίν μέχρι το Σαν Φρανσίσκο, οι τοπικές αρχές κάνουν περισσότερα από ό,τι μπορούν. Σπαταλούν, κακοδιαχειρίζονται και καταχρεώνονται, την ώρα που οι υπηρεσίες που προσφέρουν δεν είναι ικανοποιητικές. Από τη Λευκωσία μέχρι το Φρέσνο, τα δικαιώματα και οι συντάξεις απειλούν την επιβίωσή τους.

Η προώθηση των τοπικών αρχών φυσικά δεν είναι τυχαία. Από την ώρα που άρχισε η συγκέντρωση της εξουσίας σε κεντρικά κράτη με τον Ρισελιέ, άρχισε και η αντίθετη τάση για ενίσχυση των τοπικών αρχών. Η αρχή της επικουρικότητας θεωρείται ιερή στην ΕΕ. Πρόκειται για μια καλά διατυπωμένη θεώρηση της δημοκρατίας που έχει τις ρίζες της στον Αλέξις ντε Τοκβίλ: Όσο πιο κοντά στον πολίτη λαμβάνονται οι αποφάσεις, τόσο πιο έντονα θα ασχοληθεί και ο ίδιος ο πολίτης με τα κοινά, και τόσο πιο δημοκρατικό θα είναι το αποτέλεσμα.

Το πείραμα, όμως, έχει αποτύχει. Οι πολίτες δεν γίνονται πιο δραστήριοι στις τοπικές αρχές. Η διαφάνεια δεν εξυπηρετείται –αντίθετα, υποφέρει. Η διαφθορά δεν καταπολεμείται –αντίθετα, ενισχύεται. Και, η δημοκρατία δεν ενισχύεται αλλά καταλύεται.

Το γεγονός ότι η κακοδιαχείριση υπάρχει σε πολλά επίπεδα (τράπεζες, κεντρική κυβέρνηση, μεγάλες επιχειρήσεις) δεν αποτελεί αντεπιχείρημα. Αυτό που έχουμε δει πλέον είναι πως η δημιουργία πολλών τοπικών αρχών, με τοπικιστικό χαρακτήρα και ανικανότητα δράσης, δεν οδηγεί στο αποτέλεσμα που θέλουμε.

Στην Κύπρο, η κρίση προσφέρει μια ευκαιρία για να εκλογικευτεί ένα σύστημα που στήθηκε με όλα τα κουσούρια ενός τριτοκοσμικού, μετααποικιοκρατικού κράτους. Σε ολόκληρο τον κόσμο η αποκέντρωση φάνηκε πως θα πρέπει να γίνεται με φειδώ. Η ελεύθερη αγορά και η δημοκρατία είναι δίδυμα αδέρφια, αχώριστα. Όπως όμως η πρώτη προϋποθέτει ρύθμιση και εποπτεία, έτσι και η δεύτερη για να λειτουργήσει χρειάζεται κεντρικό έλεγχο. Το πείραμα έχει πλέον αποτύχει και θα πρέπει να ξανασκεφτούμε από την αρχή πώς (αλλά και πόσο) θέλουμε να προχωρήσει η αποκέντρωση.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι να μείνουν εκτός προϋπολογισμού.

*ΣΗΜ: Στις 18 Ιουλίου 2013, μία εβδομάδα μετά τη δημοσίευση του άρθρου, το Ντιτρόιτ ανακοίνωσε τη χρεοκοπία του

4 thoughts on “Τα munis σέρνουν καράβια

  1. Μάαααλιστα.

    Τζιαι θα επικεντρωθούμεν ούλλοι μας στη μείωση της σπατάλης τζιαι γενικώς με «μικρότερα μεγέθη»…

    Τζιαι στην αφάιρεση «εξουσιών» που στην ουσία ήταν δικαιώματα του κόσμου …που «εδόθηκαν» σε αρχές … για τις οποίες οι υποψήφιοι αρχι-διαχειριστές επροέκυπταν μέσω κριτηρίων κομματικών και όχι κοινωτικών.

    Splendid!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s