Πρώτη αχτίδα ελπίδας στην Κύπρου

Σπάσιμο, μεταφορά παθητικών, και ενδιαφέρον από τρία hedge funds δημιουργούν για πρώτη φορά προοπτική επιβίωσης

 

Ο πολυδιαφημισμένος διαχωρισμός της Τράπεζας Κύπρου σε «παραδοσιακή» τράπεζα λιανικών εργασιών και σε τράπεζα ακινήτων (Real Estate Bank) οδηγείται, κατά πάσα πιθανότητα, και σε επίσημη, νομικά κατοχυρωμένη διάσπαση του Ομίλου. Η δημιουργία της Real Estate Bank of Cyprus («Τράπεζα Ακινήτων») συνεπάγεται και τον διαμοιρασμό των μετοχών που θα αποκτήσουν εκ του κουρέματος οι νέοι μέτοχοι της τράπεζας, με τις μισές περίπου από τις «νέες μετοχές» να παραμένουν στην τράπεζα τύπου «παγωτό βανίλια» (η οποία θα «θυμίζει ταμιευτήριο») και τις άλλες μισές να μεταφέρονται στην Real Estate Bank. Έτσι, οι υπό κούρεμα καταθέτες θα λάβουν δύο ειδών μετοχές και όχι μία, χωρίς ωστόσο να είναι στο παρόν στάδιο γνωστό πώς θα γίνει ο διαχωρισμός, εάν τελικά ολοκληρωθεί ο εν λόγω σχεδιασμός.

Η πιο σημαντική εξέλιξη στον διαχωρισμό της τράπεζας, αφορά στο γεγονός ότι η Real Estate Bank (στην οποία αναφέρονταν οι αρμόδιοι ως Holding Company μέχρι πρότινος) θα έχει τραπεζική άδεια. «Σίγουρα, θα είναι τράπεζα και θα πάρει από την παραδοσιακή Τράπεζα Κύπρου, πολλές καταθέσεις», σχολίασε στην «Κ» αρμόδιο στέλεχος. Με αυτό τον τρόπο, εκτός από τις καταθέσεις της σημερινής Τράπεζας Κύπρου, θα μπορούν να μεταφερθούν στη Real Estate Bank (Τράπεζα Ακινήτων) και πολλές υποχρεώσεις που έχουν να κάνουν και με τον ELA.

Η κίνηση αυτή έχει το διττό πλεονέκτημα πως, από τη μία μειώνει τις πιέσεις στην «παραδοσιακή» πλέον Τράπεζα Κύπρου, που σχηματικά χαρακτηρίζεται ως «ταμιευτήριο», την ίδια ώρα που θα υπάρχει, πλέον και δυνητικό ενδιαφέρον για τη Real Estate Bank, η οποία θα είναι σαφώς πιο ελκυστική για ξένους επενδυτές.  Ήδη, τρεις μεγάλοι οίκοι-κολοσσοί με βάση το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη έχουν εκφράσει έντονο ενδιαφέρον για την «τράπεζα ακινήτων» και έχουν ήδη γίνει επαφές με την Κεντρική Τράπεζα για το θέμα. Επιπλέον, σύμφωνα με απόλυτα διασταυρωμένες πληροφορίες, οι τρεις συγκεκριμένοι οίκοι έχουν αρχίσει να διεξάγουν έρευνες και να συλλέγουν πληροφορίες, χωρίς ωστόσο η απόφασή τους για συμμετοχή στη νέα «Real Estate Bank» να μπορεί να θεωρηθεί ως ειλημμένη.

Εξαιρετικής σημασίας είναι και το στοιχείο πως με αυτή την κίνηση θα μπορεί να αποξενωθεί η Τράπεζα Κύπρου-ταμιευτήριο πολλά από τα προβληματικά ενεργητικά της και θα προστατευτεί από τις περαιτέρω ζημιές από τα δάνεια που σχετίζονται με τον προβληματικό τομέα της ανάπτυξης γης. Όπως είναι πασιφανές πλέον, η ραγδαία και αλόγιστη πιστωτική επέκταση των δανείων, ιδίως στον τομέα της ανάπτυξης γης, αποτελούν ένα από τα μεγάλα προβλήματα της Τράπεζας Κύπρου, κυρίως διότι πολλές από τις αναπτύξεις δεν έπρεπε να είχαν παραχωρηθεί ποτέ, αφού ήταν επισφαλείς ακόμα και πριν από την κρίση. Η αποξένωση αυτής της τοξικής κατηγορίας δανείων από τα βιβλία της τράπεζας, θα βοηθήσει σημαντικά στην επιβίωσή της.
Μεγάλα τα ποσά

panikkosΣύμφωνα με τη σχετική πληροφόρηση, η «Τράπεζα Ακινήτων» θα αναλάβει όλα τα δάνεια που σχετίζονται με τον τομέα των ακινήτων και που βρίσκονται σήμερα στα βιβλία της νέας Τράπεζας Κύπρου. Αυτά περιλαμβάνουν δάνεια που σχετίζονται με κατασκευές/αναπτύξεις, με τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, με τον τομέα των καταλυμάτων και σίτισης (ουσιαστικά τουρισμό), και κάποια δάνεια που αφορούν στην ανάπτυξη υποδομών. Η συνολική αξία αυτών των δανείων φτάνει, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές, στα εννέα δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου τα 3,3 δισ. (37%) είναι μη εξυπηρετούμενα, με το μεγαλύτερο ερώτημα να είναι πόσα θα καταγραφούν ως μη εξυπηρετούμενα, όχι σήμερα, αλλά σε μεταγενέστερο στάδιο.

Με βάση τις ίδιες αρμόδιες πηγές, στο δανειακό χαρτοφυλάκιο της νέας τράπεζας ακινήτων, δεν θα περιλαμβάνονται και οικιστικά δάνεια, τα οποία φαίνεται πως θα παραμείνουν στην «τράπεζα-ταμιευτήριο».

Οι ανάγκες κεφαλαιοποίησης της νέας «τράπεζας ακινήτων» δεν μπορούν στο παρόν στάδιο να υπολογιστούν, αφού δεν είναι ακόμα γνωστό το ύψος των παθητικών που θα αναλάβει από τη λιανική τράπεζα που θα παραμείνει στη θέση της σημερινής Τράπεζας Κύπρου. Το μόνο που είναι γνωστό, με βάση πάντα διασταυρωμένες πηγές, είναι πως η τράπεζα ακινήτων θα αναλάβει «σημαντικό μέρος» του ELA αλλά και «αρκετές καταθέσεις». Ενδεχομένως οι συγκεκριμένες καταθέσεις να ανήκουν στους δανειολήπτες ακινήτων των οποίων τα δάνεια θα μεταφερθούν, αλλά κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου βέβαιο.
Πάντως, στην περίπτωση που η «Τράπεζα Ακινήτων» αποκτήσει και καταθέσεις –και έχει άδεια για να δέχεται καταθέσεις– θα υποχρεωθεί να διατηρεί κεφαλαιακή επάρκεια της τάξης του 9%, γεγονός που δυσχεραίνει την κατάσταση: Οι όποιες ζημιές της Τράπεζας Κύπρου θα υφίστανται και η κεφαλαιοποίηση θα είναι ίδια, άσχετα με το κατά πόσον θα σπάσει η τράπεζα ή όχι. Φόβος όλων είναι το «μαγείρεμα» των δανείων, ιδίως σε περίπτωση που το τελικό κούρεμα διαφανεί ως ανεπαρκές. Από τη δική της πλευρά, σύμφωνα με πηγές του τετάρτου ορόφου, η Κεντρική Τράπεζα δεν αποκλείεται να επιβάλει κούρεμα μεγαλύτερο από εκείνο που προβλέπεται στη σχετική έκθεση που θα παραδοθεί, τελικά, την Τρίτη.

Επιπλέον, δεν είναι βέβαιο το ύψος των ενεργητικών που αυτή τη στιγμή προορίζονται για την «τράπεζα ακινήτων». Ενώ η εκτιμημένη βάση των δανείων, με βάση το ύψος των μη εξυπηρετούμενων είναι λίγο χαμηλότερα από έξι δισ. ευρώ, δεν είναι γνωστό τι άλλα ενεργητικά θα έχει ο νέος αυτός οίκος. Με βάση τις διεθνείς αναλογιστικές βέλτιστες πρακτικές, η εκτίμηση στην αξία των εξασφαλίσεων (στην προκειμένη, ακίνητα), θα πρέπει να γίνει με βάση τις σημερινές αξίες (mark-to-market). Οι εκτιμήσεις της PIMCO (πριν από τον Μάρτιο) προέβλεπαν υποχώρηση των αξιών κατά 25%, ένα ποσοστό που ενδεχομένως να ανατραπεί από τα δεδομένα. Το γεγονός ότι στην Κύπρο δεν υπάρχει δευτερογενής αγορά ακινήτων σε βαθμό που να επιτρέπει έναν αξιόπιστο υπολογισμό, σημαίνει πως οι όποιες εκτιμήσεις θα είναι αναγκαστικά υποκειμενικές.

«Κόλπο» τα funds

Εκ των πραγμάτων, «όλα τα λεφτά» είναι τα ξένα funds που έχουν ήδη εκφράσει ενδιαφέρον για τη νέα τράπεζα ακινήτων. Το κυριότερο όφελος από μια πιθανή εμπλοκή των funds στην «τράπεζα ακινήτων», είναι πως, με τη συμμετοχή τους κατά πάσα πιθανότητα θα συμβάλουν και στην ενίσχυση των κεφαλαίων του νέου οίκου. Γι’ αυτό και ο προσανατολισμός, όπως φαίνεται, των αρμοδίων, είναι να «φορτώσουν» τη λεγόμενη τράπεζα ακινήτων με πολλά από τα προβληματικά ενεργητικά, καθιστώντας πιο εύρωστη την τράπεζα-ταμιευτήριο. Υπάρχουν, όμως, όρια στο ύψος της ανακεφαλαιοποίησης που θα δεχτούν να κάνουν τα συγκεκριμένα ταμεία, ιδίως σε περίπτωση που η τράπεζα ακινήτων βρεθεί φορτωμένη με επισφαλή δάνεια για χάρη του άλλου μισού της Τράπεζας Κύπρου.

Ένας δεύτερος «άσος» στο μανίκι της Τράπεζας Κύπρου και της Κεντρικής, είναι πως η Real Estate Bank θα είναι σε θέση να κρατήσει στα βιβλία της σε βάθος χρόνου τα ακίνητα που θα αποτελούν το ενεργητικό της. Έτσι, κερδίζει μπόλικο χρόνο πριν να πωλήσει τα ακίνητα που θα κρατά – σίγουρα περισσότερο από ό,τι θα είχε μια Τράπεζα Αναδιάρθρωσης Ενεργητικών («κακή τράπεζα»), η οποία θα είχε συγκεκριμένους όρους εντολής με σφικτά χρονοδιαγράμματα. Αυτή η σκέψη αντικατοπτρίζεται και στη μελέτη της KPMG, η οποία εκτιμά της αξίες σε βάθος οκταετίας, γεγονός που «απομειώνει» τις άμεσες επιπτώσεις των αποφάσεων του Eurogroup.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι κινήσεις αυτές δεν μπορούν να αποδειχτούν ως επαρκείς εάν δεν ανακεφαλαιοποιηθεί και στο βραχύ και μέσο διάστημα η τράπεζα, είτε με τον ένα τρόπο, είτε με τον άλλο.

Τα πάντα εξαρτώνται από το κούρεμα

Παρά τις ελπίδες πως οι ξένοι οίκοι που ενδιαφέρονται για να αποκτήσουν συμφέροντα στην «Τράπεζα Ακινήτων» που θα προκύψει από την Τράπεζα Κύπρου, ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο που παραμένει να ξεκαθαρίσει από αύριο είναι το ύψος του κουρέματος. Σύμφωνα με πληροφόρηση, η KPMG χρησιμοποιεί στους υπολογισμούς της το λεγόμενο «κακό σενάριο» της PIMCO. Αυτό το σενάριο, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, «αποδείχτηκε πως δεν ήταν αισιόδοξο στην περίπτωση της Λαϊκής», τουλάχιστον με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία.

Την ίδια ώρα, όμως, πρέπει να σημειωθεί πως το συγκεκριμένο σενάριο δεν λαμβάνει υπόψη τις αλυσιδωτές επιπτώσεις των εξελίξεων του Μαρτίου, ούτε τον «δεύτερο γύρο» επιπτώσεων από τους συνεχιζόμενους περιορισμούς στη διακίνηση κεφαλαίων και το κούρεμα που προηγήθηκε, κάτι που αυξάνει τα μη εξυπηρετούμενα και μέσω αυτών, και τις ανάγκες αύξησης κεφαλαίου.

Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί πως οι εκτιμήσεις των μη εξυπηρετούμενων δανείων αφορούν στη σημερινή, υφιστάμενη κατάσταση και σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, δεν γίνεται προέκταση των υπολογισμών για το άμεσο πρόβλημα που δημιουργείται μέσα στους επόμενους μήνες. Γι’ αυτό και αναμένεται με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον η ανακοίνωση των εκτιμήσεων της KPMG, για να διαφανεί το ύψος των «απομειώσεων» που θα επιβληθεί στις αξίες, ιδίως των ακινήτων.
Από τη δική της πλευρά, η «λιανική» Τράπεζα Κύπρου που θα απομείνει μετά την αποξένωση των δανείων που σχετίζονται με τα ακίνητα, έχει 25% μη εξυπηρετούμενα δάνεια, σε σχέση με περίπου 37% που θα είναι στην «τράπεζα ακινήτων». Το ύψος αυτό αφορά στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σήμερα και δεν φαίνεται να γίνεται πρόβλεψη για αύξησή τους. Με βάση αυτά τα στοιχεία, η «λιανική» Τράπεζα Κύπρου θα έχει υφιστάμενα δάνεια ύψους 16 δισ. ευρώ περίπου στα ενεργητικά της, με περίπου τα 12 δισ. να εξυπηρετούνται κανονικά, προς το παρόν.

Το κούρεμα που θα προκύψει, πρέπει να καλύπτει αυτές τις απώλειες (4 δισ. ευρώ) στην τράπεζα-ταμιευτήριο, συν τις απώλειες από τα δάνεια ακινήτων (περίπου 3,5 δισ. ευρώ). Συνολικά, πρέπει να εξασφαλιστούν περίπου 7 με 7,5 δισ. έναντι προβλέψεων από τα δάνεια ακινήτων. Προσπάθεια της τράπεζας σήμερα είναι με τον διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου να «γλυτώσουν» τις εξασφαλίσεις στα δάνεια ακινήτων, μειώνοντας έτσι το ύψος των αναγκών στα 4 δισ. ευρώ. Αυτό το ποσό συνάδει και με τις πληροφορίες για κούρεμα της τάξης του 47%, οι οποίες ωστόσο δεν μπορούν να θεωρηθούν καθόλου βέβαιες.
Πάντως, η προσδοκία πως η αύξηση κεφαλαίου μέσα από τη συμμετοχή των funds στο νέο σχήμα της «τράπεζας ακινήτων», θα πρέπει να συνοδεύεται και με ισχυρές κινήσεις τόνωσης της εμπιστοσύνης. Παρά τις ελπίδες που δημιουργεί αυτή η κίνηση, οι ξένοι επενδυτές θα πρέπει να δουν μπροστά τους ένα σχήμα που να υπόσχεται πως θα είναι εύρωστο και κερδοφόρο, κάτι που δεν μπορεί να κριθεί ως βέβαιο. Γι’ αυτό τον λόγο και ένα μικρότερο κούρεμα θα ενίσχυε τις ανησυχίες πως μέσα στους επόμενους μήνες, η τράπεζα μπορεί να χρειαστεί νέα διάσωση, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

Οι ζημιές που προκύπτουν θα πρέπει να αναγνωριστούν και να απορροφηθούν. Ο διαχωρισμός από μόνος του δεν μπορεί να μειώσει τις ανάγκες. Από τη στιγμή, μάλιστα, που η «Τράπεζα Ακινήτων» θα κατέχει και καταθέσεις, προκύπτει πως και αυτή θα οφείλει να διατηρεί Βασικά Ίδια Κεφάλαια στο 9%. Μοναδική περίπτωση, να αλλάξει στρατηγική η Κεντρική Τράπεζα και να μην μεταφέρει, ούτε ELA και κυρίως ούτε καταθέσεις, στη νέα Λιανική Τράπεζα.

Μνημόνιο με «σημεία αναφοράς»
Την ίδια ώρα που όλα τα μάτια πέφτουν στην Τράπεζα Κύπρου, η οποία αποτελεί και την κυριότερη ανησυχία όσον αφορά στην επιτυχία του προγράμματος, οι επαφές της Τρόικας για την αξιολόγηση της πορείας του Μνημονίου στη Κύπρο, συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς. Βασικό θέμα που προέκυψε από τις επαφές της περασμένης εβδομάδας, είναι πως οι όποιες αλλαγές εκκρεμούν, θα πρέπει να τεθούν σε σαφές χρονοδιάγραμμα, το οποίο μάλιστα θα ανακοινωθεί ρητά προς τον κυπριακό λαό. Πέρα από το χρονοδιάγραμμα για τις δημοσιονομικές αλλαγές –οι οποίες κινούνται «σε καλούς ρυθμούς» παρά τις κάποιες καθυστερήσεις– το ίδιο ισχύει και για τον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Η πορεία της Τράπεζας Κύπρου για έξοδο από την εξυγίανση θα πρέπει να ανακοινωθεί, με χρονικά σημεία αναφοράς (milestones) να αναφέρονται ρητά, και με σαφείς ημερομηνίες εκτέλεσης. Το ίδιο ισχύει και με τα Συνεργατικά, στα οποία σημειώθηκε πρόοδος, όχι μόνο με την πρόταση για μείωσή τους σε 18 (ή και λιγότερα) και το κλείσιμο των μισών περίπου καταστημάτων, αλλά επίσης και αναφορικά με την ένταξή τους κάτω από την Κεντρική Τράπεζα ως προς την εποπτεία τους. Στην περίπτωση της Ελληνικής, τα σχέδια ενίσχυσης κεφαλαίου θα πρέπει, σύμφωνα με την Τρόικα, να τεθούν επίσης σε σαφές χρονοδιάγραμμα, παρά τη θέση στελεχών της τράπεζας πως «υπάρχει το πλάνο και θα υλοποιείται καθώς προκύπτουν οι ανάγκες». Αυτή η θέση δεν ικανοποιεί την Τρόικα, η οποία επιθυμεί την υλοποίηση με χρονοδιαγράμματα των κινήσεων για αύξηση κεφαλαίου, χωρίς να παραμένουν άλλες ασάφειες.

Στόχος όλων των εμπλεκόμενων, είναι να συμφωνηθεί ένα «ημερολόγιο δράσης» μέχρι τις 31 Ιουλίου, με βάση το οποίο θα γίνονται πλέον όλες οι κινήσεις που αφορούν στο Μνημόνιο, τόσο όσον αφορά στα δημόσια οικονομικά, όσο και σχετικά με το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Αυτή τη θέση προωθεί πιο έντονα από όλους η Κομισιόν. Από τη μία, με την ανακοίνωση του «ημερολογίου δράσης», θα μπορεί να κτιστεί εμπιστοσύνη σε πολίτες, φορολογούμενους, καταθέτες και επενδυτές, αφού θα ξέρουν εκ των προτέρων πότε θα γίνει η κάθε κίνηση, και θα μπορούν να αισθάνονται σιγουριά καθώς οι κινήσεις υλοποιούνται «βάση προγράμματος». Από την άλλη, με την ανακοίνωση χρονοδιαγραμμάτων, θα εγκλωβιστούν κυβέρνηση, Βουλή και Κεντρική Τράπεζα στην έγκαιρη υλοποίηση των συμφωνηθέντων.

Επιπλέον, η Κομισιόν (και κατ’ επέκταση, η Τρόικα) αισθάνονται πως με αυτό τον τρόπο θα αποφεύγονται οι ad hoc αποφάσεις, οι πρόσκαιρες αντιδράσεις και οι συνεχείς αλλαγές, όπως έγινε στην περίπτωση της Ελλάδας. «Πάνω από όλα, με αυτό τον τρόπο, οι Κύπριοι θα ξέρουν τι έπεται, πότε, και με ποιο τρόπο», σχολίασε πηγή από την Τρόικα. «Θα μπορούν οι Κύπριοι να αισθανθούν βεβαιότητα για το μέλλον και για την πορεία που ακολουθεί η χώρα τους προς την έξοδο από το Μνημόνιο».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s