Η λίρα συμφέρει (κάποιους)

 

Η συζήτηση για τα δάνεια των τραπεζών καθόλου άσχετη δεν είναι με τη συζήτηση για το νόμισμα

Η επιστροφή στη Λίρα, την επαύριον θα θέσει μπροστά στην Κύπρο δύο επιλογές: Τρόικα, ή Τουρκία;

Η συζήτηση, όλο και πιο έντονη το τελευταίο διάστημα, σχετικά με το μέλλον του τραπεζικού συστήματος και δη των μεγάλων δανείων που κατά βάση (αλλά όχι αποκλειστικά) σχετίζονται με τον τομέα της ανάπτυξης γης, δεν είναι άσχετη και με τη συζήτηση για την έξοδο από το ευρώ.

Η λογική της «λίρας» βασίζεται σε μια ολοκληρωμένα διατυπωμένη λογική, σύμφωνα με την οποία η ανταγωνιστική υποτίμηση μπορεί να καταστήσει τα κυπριακά προϊόντα πιο φθηνά από τα ξένα, δίνοντας έτσι μια τόνωση στις κυπριακές εξαγωγές και ενισχύοντας της ανάπτυξη. Τέτοιες κινήσεις έχουν δοκιμαστεί πολλές φορές στο παρελθόν, με «παραδοσιακό» παράδειγμα την Αργεντινή η οποία μέσα από την υποτίμηση του νομίσματος ενίσχυσε σημαντικά τις εξαγωγές της και τόνωσε την οικονομία της εν μέσω κρίσης.

Επιπλέον, με την υποτίμηση του νομίσματος, το γεγονός ότι ακριβαίνουν οι εισαγωγές οδηγεί τους καταναλωτές σε μια στροφή προς ντόπια προϊόντα. Έτσι, εκτός από την αύξηση των εξαγωγών, και η αντικατάσταση των ξένων προϊόντων που καταναλώνει η αγορά, με ντόπια, δίνει μια επιπλέον τόνωση στην ανάπτυξη.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που είναι σαφές, είναι πως οι μισθοί και τα εισοδήματα των νοικουριών θα μειωθούν σημαντικά. Αυτή η παράμετρος είναι η ίδια σε όλες τις επιλογές που αναζητούνται για αντιμετώπιση της κρίσης. Είτε οδηγηθεί η Κύπρος σε εσωτερική υποτίμηση, είτε σε επαναφορά της λίρας, οι μισθοί θα μειωθούν κατά ένα πολύ σημαντικό βαθμό. Έτσι, αυτή η πλευρά της όποιας συζήτησης, δεν αποτελεί κριτήριο για επιλογή μεταξύ λίρας ή ευρώ. Η μελέτη του ΑΚΕΛ για τις επιλογές της Κύπρου συμφωνεί με την εκτίμηση πως η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος –μέσα από τη στροφή στη λίρα- θα επιφέρει μεγάλη μείωση στα έσοδα των νοικοκυριών αλλά και μείωση του συνολικού τους πλούτου, κάτι που είναι, ωστόσο, αναπόφευκτο.

Την ίδια ώρα, όμως, η όλη λογική βασίζεται στην υπόθεση πως  -όπως και στην περίπτωση της Αργεντινής, την οποία αναφέρει συχνά ο κ. Φλάσμπεκ, σύμβουλος του ΑΚΕΛ για το θέμα- η υποτίμηση του νέου νομίσματος, θα τονώσει το ΑΕΠ.

Η θεωρία πίσω από αυτή την υπόθεση, δεν έχει κανένα κενό. Ωστόσο, όπως και όλες οι θεωρίες και μοντέλα, βασίζεται σε κάποιες βασικές παραδοχές. Η σημαντικότερη στην προκειμένη περίπτωση, είναι πως, με τα κυπριακά προϊόντα φθηνότερα και τα ξένα προϊόντα ακριβότερα λόγω νομίσματος, η Κύπρος θα «αποκτήσει προοπτική», όπως σχολιάζει ο κ. Φλάσμπεκ. Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί πως και ο νομπελίστας Πωλ Κρούγκμαν έκανε παρόμοιο σχόλιο για την Κύπρο.

Επιλογές για την λίρα...

Επιλογές για την λίρα…

Το πρώτο λάθος: Χρειάζεται Τρόικα (ή Τουρκία)

Η πρόταση για έξοδο αναγνωρίζει πως θα αυξηθεί σημαντικά ο πληθωρισμός σε περίπτωση επιλογής της λίρας. Αυτό είναι μέρος της όλης λογικής της υποτίμησης. Ο πληθωρισμός, από μόνος του, μειώνει σημαντικά τους μισθούς αλλά και τις καταθέσεις, ενώ καθιστά εξαιρετικά δύσκολη (βλέπε πιο ακριβή) την εξυπηρέτηση χρεών σε ξένο νόμισμα (όπως το χρέος της Δημοκρατίας). Αποτελεί, ουσιαστικά, κούρεμα σε μισθωτούς και καταθέτες, και μπόνους για τους δανειστές σε ξένο νόμισμα.

Για να συγκρατηθεί το ύψος του πληθωρισμού, ο οποίος εύκολα θα φτάσει σε διψήφια επίπεδα, θα χρειαστεί αρωγή από ξένες κεντρικές τράπεζες με αρκετά μεγάλη διάθεση και αποθέματα για να αγοράζουν λίρες, κρατώντας έτσι το νέο μας νόμισμα εντός των υποφερτών πλαισίων. Με αυτό το δεδομένο, η Κύπρος θα χρειαστεί την ΕΚΤ και κατά πάσα πιθανότητα το ΔΝΤ, για να αντέξει σε πληθωρισμό που να “περιοριστεί” σε επίπεδα που να μην είναι καταστροφικά. Με αυτό το δεδομένο, καθίσταται σαφές πως είναι παράλογη η πρόταση για έξοδο από το Ευρώ για να “απεμπλακούμε” από την Τρόικα, αφού χρειάζεται στήριξη των μελών της Τρόικας για να μπορεί να επιβιώσει η Κύπρος με την λίρα, έστω κι αν αυτό γίνει υπό άλλο καθεστώς. Αυτό ήταν μάλιστα το μάθημα από άλλες περιπτώσεις, αλλά και ένα βασικό συμπέρασμα από την περίπτωση της Ισλανδίας, η οποία ενώ είχε δικό της νόμισμα, δέχτηκε ισχυρή τόνωση με τις αγορές κορώνας από άλλες χώρες.

Το γεγονός μάλιστα, ότι συγκεκριμένος επιχειρηματίας (όχι μόνος) είχε προτείνει σε πολιτικούς αρχηγούς πως η Κύπρος θα μπορούσε να στηριχθεί από την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, είναι ενδεικτικό του πόσο δύσκολη είναι η εξεύρεση “διαθέσιμης” ξένης κεντρικής τράπεζας που να σώσει την περίσταση μέσα από την αγορά λίρας.

Το μεγάλο λάθος: Υποτίμηση, όχι όμως ανταγωνιστική

Το μεγαλύτερο λάθος όμως, στην όλη πρόταση, όμως, δεν είναι πως οι μόνες επιλογές που υπάρχουν μπροστά μας για έξοδο από το ευρώ είναι τα μέλη της Τρόικας ή η Τουρκία (!).

Το κυριότερο κενό είναι πως, παρά τις εκτιμήσεις της σχετικής θεωρίας, δεν μπορεί η Κύπρος να αναμένει πως θα καταστεί πιο ανταγωνιστική με μια εθνική υποτίμηση. Γι αυτό, εξάλλου, και για πολλά χρόνια η Κύπρο αγωνιζόταν να διατηρήσει –κάτω από πολύ διαφορετικές συνθήκες, που δεν συγκρίνονται με τις σημερινές- ισχυρή τη λίρα.

Η διαφορά που υπάρχει με άλλες χώρες, όπως την Αργεντινή, τη Βραζιλία ή ακόμα και την μικρή Ισλανδία (Γιατί η Κύπρος δεν είναι Ισλανδία), είναι η σύνθεση των εισαγωγών της Κύπρου. Η Κύπρος δεν εξάγει προϊόντα που η διεθνής αγορά τιμολογεί σε άλλο νόμισμα (πχ όπως την περίπτωση της Ισλανδίας), ούτε έχει έστω και ένα μικρό βαθμό αυτονομίας στην παραγωγή της. Δεν μπορεί, ακόμα, να ελέγξει παγκόσμιες την παγκόσμια τιμή, όπως στην περίπτωση της Αργεντινής. Τα πράγματα, φυσικά, θα ήταν διαφορετικά εάν η Κύπρος ήταν σήμερα ένας βασικός παραγωγός Φυσικού Αερίου. Με τα σημερινά δεδομένα, όμως, δεν είναι και δεν αναμένεται να γίνει σύντομα.

εισαγωγέςΗ κοινή παραδοχή όλων των προτάσεων είναι πως οι εισαγωγές θα γίνουν πιο ακριβές. Αυτό όμως, συνεπάγεται πως στην περίπτωση της Κύπρου και οι πόροι παραγωγής θα καταστούν πολύ πιο ακριβοί από ό,τι σήμερα. Ήδη, το 70% σχεδόν των εισαγωγών της Κύπρου, ένα περίπου 25% του συνολικού ΑΕΠ, αποτελείται από εισαγωγές που μπαίνουν στην παραγωγή. Αυτοί δεν είναι μόνο οι πρώτες ύλες, τα καύσιμα και τα ενδιάμεσα αγαθά. Σε αυτά περιλαμβάνονται επίσης και τα κεφαλαιουχικά αγαθά (μηχανήματα, υπολογιστές, εργαλεία, λογισμικά, εξοπλισμός, ελκυστήρες κτλ), αλλά και μεταφορικός εξοπλισμός.

Έτσι, η Κύπρος έχει μια εξάρτηση από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει. Όταν, για παράδειγμα με την υποτίμηση της Αργεντινής, οι ντόπιοι ανακάλυψαν πως είναι ξαφνικά πιο φθηνή η δική τους σόγια ή το δικό τους κρέας και άρχισαν να το καταναλώνουν και να το εξάγουν, υπήρχε μια διαφορά με την Κύπρο: Φυτοφάρμακα, ζωοτροφές, ηλεκτρισμός, υλικά για υποστατικά, μηχανήματα, εξαρτήματα, εργαλεία και καύσιμα, θα είναι όλα πολύ πιο ακριβά με την λίρα παρά με το ευρώ. Έτσι, το όφελος από τη φθηνότερη λίρα στην εξαγωγή πρέπει να συμψηφιστεί με τη ζημιά από το κατά πολύ αυξημένο κόστος παραγωγής.

Το ίδιο ισχύει και στον τουρισμό, τον οποίο επικαλέστηκε ο κ. Κρούγκμαν, προφανώς χωρίς να γνωρίζει πολλά για την Κύπρο: Κλινοσκεπάσματα, είδη καθαρισμού, αναλώσιμα, συντήρηση και ανταλλακτικά για τον κλιματισμό, ψυγεία, τρόφιμα, απορρυπαντικά, καροτσάκια, χλωρίνη και άλλα υλικά για τις πισίνες, ηλεκτρισμός, μέχρι και καφετιέρες και κουταλάκια –όλα θα είναι πιο ακριβά. Έτσι, η μείωση στους μισθούς (που θα γίνει ούτως ή άλλως) δεν μεταφράζεται σε πιο ανταγωνιστικό προϊόν.

One thought on “Η λίρα συμφέρει (κάποιους)

  1. το ότι άρχισε να συζείται πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο εξόδου που το ευρώ κάμνει με να το θεωρώ δεδομένο……

    που τζαμαί τζαι τζει είναι στρατηγική επιλογή τζαι εννοείται ότι τα πράγματα δεν είναι στατικά, υπό την έννοια ότι αν γίνει έξοδος της κύπρου εννοείται θα γίνει της… εμμ χαμός τζαι σε άλλες χώρς, πχ ελλάδα ισπανία πορτογαλλία κλπ

    παράγοντες αστάθμιτοι που δεν μπορείς να ξέρεις εκ των προτέρων

    το μόνο δεδομένο όπως το είπες τζαι εσύ είναι ότι είτε μέσα είτε έξω τα εισοδήματα αυτων πυο ακόμα έχουν δουλειά θα μειωθούν πάρα πολύ

    η ανεργία θα συνεχίσει να καλπάζει

    που τζαμαί τζαι πρέπει να δεις τις επιλογές σου, μένεις στο ευρώ δηλαδή δεν ελε΄γχεις το νόμισμα σου τζαι στο 4 μνημόνιο συνεχίζεις να αναρωτιέσαι αν πρέπει να φκείς

    το ευρώ είναι ο μεγάλος γενήτορας του δημόσιου χρέους όπως γνωρίζες σύμφωνα με το άρθρο123 της συνθήκης λισαβόνας

    γιαυτό τζαι η γερμανία έχει δημόσιο χρέος 85% του ΑΕΠ δηλαδή το γερμανικό κράτος χρωστά 2,8 ΤΡΙΣ που διπλασιαστηκε μέσα σε 10 χρόνια

    λόγω ευρώ φυσικά

    η Γαλλία έχει δημόσιο χρέος 92% η Ιταλία 130% του ΑΕΠ κλπ κλπ

    είναι στρατηγική επιλογή το θέμα αυτό

    γιαυτό είναι απαραίτητο να στήσεις εσωτερική παραγωγή για να μην χρειάζεσαι να εισάγεις τα πάντα και εννοείται πάνω απο όλα το φαγητό σου

    υπάρχουν τρόποι παραγωγής φαγητού όπως πχ τα ακουαπόνικς/ενυδριοπονία κλπ χαμηλού κόστους και τεχνολογίας με άμεση παραγωγή

    εννοείται ότι θα πρέπει να υπάρξει στρατηγική εξόδου που το ευρώ δηλαδή κατάλληλη προετοιμασία

    εκτός τζαι αν θέλουμε απλά να εξαθλιωθούμεν τζαι να μει΄νουμεν εξαθλιωμένοι όπως γίνεται παντού στην ΕΕ ακόμα τζαι στην Γερμανία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s