Ο εξωγενής κίνδυνος που δεν σκέφτηκε κανένας

Καθώς οι ΗΠΑ κινούνται όλο και πιο κοντά σε μια κατακλυσμική παύση πληρωμών, δημιουργούνται μεγάλοι κίνδυνοι και για την Κύπρο

Όλες οι αναλύσεις του κυπριακού Μνημονίου –από αναλυτές, από το ΔΝΤ, την Κομισιόν, ακόμα και ξένα funds- αναγνωρίζουν σαφείς κινδύνους για την κυπριακή οικονομία: Οι καθυστερημένες εξελίξεις στην Τράπεζα Κύπρου, το ρίσκο εφαρμογής (ιδίως μετά το φιάσκο της Βουλής για τα Συνεργατικά), μια ύφεση βαθύτερη από την αναμενόμενη. Την ίδια ώρα όμως γίνεται και λόγος για εξωγενείς κινδύνους. Ανάμεσα σε αυτούς γίνεται λόγος κυρίως για την εύθραυστη ανάκαμψη της Ευρωζώνης. Κανένας όμως δεν περίμενε πως στις ΗΠΑ θα επικρατούσε η πολιτική εις βάρος του εθνικού συμφέροντος, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί η χώρα σε «κλείσιμο» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αλλά και άλλων τοπικών αρχών που χρηματοδοτούνται από ομοσπονδιακά κονδύλια.

Το «κλείσιμο», ενώ αποτελεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον «σήριαλ» για τους λάτρεις της πολιτικής, αποτελεί ταυτόχρονα και ένα μέγα κίνδυνο για την οικονομία, όχι μόνο των ΗΠΑ αλλά και την παγκόσμια. Είναι βέβαιο πως από μόνο του, το κλείσιμο θα ανατρέψει (έστω και προσωρινά) την ανάκαμψη των ΗΠΑ και θα βάλει φρένο στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, που άρχισε να παίρνει μπρος μετά το σοκ της κρίσης. Αναλυτές υπολογίζουν πως, για κάθε μία εβδομάδα κατά την οποία η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ θα παραμείνει κλειστή, θα χάνεται 0,14% του ετήσιου ΑΕΠ.

Ο γκρεμός

Πίσω όμως από την «πρώτη εικόνα» μιας χώρας όπου ο πολιτικός διχασμός άρχισε να καθίσταται κυρίαρχο γνώρισμα της πολιτικής (αλλά πλέον και της κοινωνίας), επικρατεί ένας ακόμα μεγάλος κίνδυνος: Η αποτυχία του κρατικού χρέους. Οι ΗΠΑ έχουν ως τις 17 Οκτωβρίου για να βρουν λύσεις για τη χρηματοδότηση του χρέους. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει το Κογκρέσο (όπου πλειοψηφούν οι Ρεπουμπλικάνοι) να ψηφίσει την αύξηση του πλαφόν στο κρατικό χρέος, ούτως ώστε να μπορεί η κυβέρνηση να αναχρηματοδοτήσει υποχρεώσεις που λήγουν.

Οι Ρεπουμπλικάνοι δεν μπορούν να κριθούν ως παράλογοι για τη στάση τους να ασκούν πίεση για μείωση του διαγαλαξιακών διαστάσεων χρέους. Την ίδια στιγμή, όμως, μια αποτυχία στην ψήφιση της αύξησης του πλαφόν αυτή τη στιγμή θα δώσει στην κυβέρνηση δύο επιλογές. Είτε τη μαζική μείωση δαπανών με ρυθμούς μεγαλύτερους ακόμα κι από τη «λιτότητα» του Ευρωπαϊκού Νότου, είτε στάση πληρωμών στο κρατικό χρέος. Κατά πάσα πιθανότητα, θα αναγκαστεί η κυβέρνηση Ομπάμα να ακολουθήσει ένα συνδυασμό και των δύο, αν βρεθεί μπροστά στο φάσμα μιας καταψήφισης της αύξησης του πλαφόν χρέους από τους Ρεπουμπλικάνους που ελέγχουν το Κογκρέσο.

Το θέμα του πλαφόν στο χρέος έχει πλέον μετατραπεί σε μέρος της όλης συζήτησης για τον προϋπολογισμό. Σε αντίθεση με άλλες, πολύ παλαιότερες, περιπτώσεις «κλεισίματος» της κυβέρνησης, όλα δείχνουν πως οι δύο πλευρές Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι, θα δυσκολευτούν να βρουν λύσεις με τη στρατηγική του «σαλαμιού». Το 1995, επί προεδρίας Κλίντον, το κλείσιμο αντιμετωπίστηκε με επί μέρους προσωρινά ψηφίσματα τα οποία συνοδεύονταν και με υπερψήφιση συγκεκριμένων άρθρων του προϋπολογισμού (π.χ. για τη γεωργία, τις ένοπλες δυνάμεις, την παιδεία κοκ.). Αυτή τη φορά, όλα δείχνουν πως οι ΗΠΑ θα δυσκολευτούν πολύ να βρουν μια λύση, εκτός κι αν οι δύο πλευρές καταφέρουν να συμφωνήσουν σε όλα.

Έγινε η ζημιά

Το αποτέλεσμα αυτής της εικόνας, είναι πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να καταλήξουν σε μια «γενική» λύση, που να καλύπτει, όχι μόνο τον προϋπολογισμό αλλά και σε μια σειρά από άλλα ζητήματα. Γι’ αυτό και η χρηματοδότηση του χρέους, και η αύξηση του πλαφόν, αποτελεί πλέον κεντρικό ζήτημα.

Ουσιαστικά, η ζημιά φαίνεται πως έχει ήδη γίνει. Ακόμα κι αν βρεθεί μια λύση στο όλο ζήτημα του δημόσιου χρέους και του προϋπολογισμού, στο μυαλό όσων παρακολουθούν στενά τα όσα συμβαίνουν έχει μπει πλέον η αμφιβολία για το αξιόχρεο των ΗΠΑ. Μέχρι σήμερα, το βραχυπρόθεσμο χρέος των T-Bill (κάτι ανάλογο των δικών μας ΚΟΧΑ) αποτελούσε την «άγκυρα» του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Με επιτόκια που ήταν συχνά και αρνητικά (χαμηλότερα από τον πληθωρισμό), το βραχυπρόθεσμο χρέος των ΗΠΑ θεωρείτο το πιο ασφαλές καταφύγιο πλούτου, αφού ουδείς μπορούσε να διανοηθεί πως οι ΗΠΑ θα αντιμετώπιζαν ποτέ πρόβλημα αποπληρωμής των υποχρεώσεών τους. Ουσιαστικά, τα T-bill ήταν συχνά προτιμότερα ακόμα κι από ρευστό, ενώ αποτελούν ακόμα την εξασφάλιση προτίμησης για τον δανεισμό για τα ανοίγματα του repo trade και των μεγάλων επενδυτών.

Μπορεί η κρίση στην Ευρώπη να έχει διδάξει όσους παρακολουθούσαν πως και τα κρατικά χρέη είναι λάθος να θεωρούνται μηδενικού ρίσκου, αλλά οι ΗΠΑ ήταν κάτι «ξεχωριστό». Πολλοί αναλυτές πάντοτε πίστευαν πως οι ΗΠΑ πάντα θα μπορούν, και πάντα θα θέλουν να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους.

Αλλά δεν υπολόγιζαν τους Ρεπουμπλικάνους, που για να μη χρηματοδοτήσουν την καθολική ασφάλιση υγείας, προτίμησαν να κρεμάσουν τον προϋπολογισμό. Όσο κι αν μπορούν οι ΗΠΑ να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους, όσο ακόμα κι αν το θέλει η εκάστοτε κυβέρνηση, μπορεί, όπως φαίνεται να μην μπορεί εξαιτίας του Κογκρέσου.

Οι αγορές

Ήδη οι αγορές έχουν αντιδράσει. Οι μετοχικοί τίτλοι υποχωρούν, με πιο ανησυχητικό στοιχείο τη συγκριτικά ήπια των blue chips – των εταιρειών με μετοχές που θεωρούνται «ασφαλείς». Η παγκόσμια αγορά, όπως όλα δείχνουν, θα συνεχίσει να τρέμει κάτω από την πίεση των ΗΠΑ τουλάχιστον μέχρι να λήξει αυτό το «shutdown», και κατά πάσα πιθανότητα για πολύ ακόμα.

Το δολάριο έχει ήδη υποχωρήσει σημαντικά έναντι του ευρώ, φτάνοντας στα φθηνότερά του επίπεδα από τον Νοέμβριο του 2011, στο απόγειο της κρίσης. Από την αρχή του χρόνου, το δολάριο έχει υποχωρήσει κατά 3,02% έναντι του ευρώ. Αυτή η υποχώρηση συνεπάγεται και πιο «ακριβό» ευρώ. Ενώ η εσωτερική υποτίμηση στην Κύπρο άρχισε να διορθώνει τις ανισορροπίες και να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα του κυπριακού προϊόντος (τουλάχιστον έναντι ανταγωνιστών εκτός του ευρώ), αυτό πλέον ανατρέπεται, με το ευρώ να ενισχύεται έναντι του δολαρίου. Είναι ακόμα νωρίς για να κρίνει κανείς, αλλά φαίνεται πως η τάση του δολαρίου θα παρασύρει, σε κάποιο βαθμό, και τη στερλίνα, γεγονός που θα επηρεάσει και την εξωτερική ζήτηση για την Κύπρο.

Η εξωτερική ζήτηση θα επηρεαστεί επίσης κι από την ίδια την Ευρωζώνη, όπου οι πιέσεις από τις ΗΠΑ αναμένεται να πλήξουν την εύθραυστη ανάπτυξη των οικονομιών του ευρώ.

Επιπλέον, αξίζει να σημειώσει κανείς και τη σχέση του δολαρίου με το ρένμινμπι. Μετά από χρόνια έντονων πιέσεων, οι Κινέζοι επέτρεψαν στο νόμισμά τους να ανατιμηθεί έναντι του δολαρίου. Παρόλο που η ισοτιμία δεν εξαρτάται από τις δυνάμεις της αγοράς, θα ασκηθούν νέες πιέσεις για υποτίμηση του δολαρίου και έναντι του ρένμινμπι, γεγονός που ενδεχομένως να αναγκάσει την Κίνα να βάλει φρένο στην ανατίμηση, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τις εξαγωγές της, ασκεί πληθωριστικές πιέσεις, αλλά επίσης μειώνει και την αξία των αποθεμάτων της, αφού είναι ο μεγαλύτερος κάτοχος αμερικανικού κρατικού χρέους.

Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις στις ΗΠΑ δεν μπορούν να αφήσουν την Κύπρο αδιάφορη. Η παγκόσμια οικονομία επηρεάζεται, με αποτέλεσμα να ασκούνται έμμεσες αλλά σημαντικές πιέσεις και στην κυπριακή οικονομία.

13 thoughts on “Ο εξωγενής κίνδυνος που δεν σκέφτηκε κανένας

  1. Το χρέος των ΗΠΑ είναι στα 16 ΤΡΙΣ δολλάρια(!)

    Μήπως ξέρεις σε ποιους χρωστά αυτά τα λεφτά;

    • Από τα κράτη, Κίνα και Ιαπωνία έχουν το περισσότερο, πάνω από 1 τρισ ο καθένας. Εδώ είναι το πάρτυ. Από την άλλη, είναι πλέον κι αυτοί εξαρτημένοι από το αμερικάνικο χρέος, αν χαθεί, χάνονται

  2. Απλά μια επισήμανση όμως,

    όταν λέμε ότι το κράτος των ΗΠΑ χρωστούν στην Κίνα δεν σημαίνει ότι η Κίνα δάνεισε τάχα τις ΗΠΑ,
    αλλά σημαίνει ότι η Κίνα αγόρασε ομόλογα τα οποία εξέδωσαν οι ΗΠΑ

    Είναι γελοίο και εξωφρενικό το σύστημα έκδοσης χρήματος από την Fed την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα κλπ

    Δηλαδή τι γίνεται; Η Federal Reserve, ένας ιδιωτικός οργανισμός όπως δήλωσε και ο επικεφαλής Μπερνάκι απλά τυπώνει χρήμα και το ….πουλά στην Κεντρική κυβέρνηση με τόκο!

    Εδω ο ίδιος ο Μπερνάκι παραδέχεται ότι τυπώνουν χρήμα ενώ τον προηγούμενο χρόνο είπε πως όχι!

    Από το dailiy show με τον Jon Stewart δείτε το βιντεο να καταλάβετε το μέγεθος της κοροιδίας

    http://www.thedailyshow.com/watch/tue-december-7-2010/the-big-bank-theory

    Δηλαδή όταν θα ληφθεί η απόφαση για αύξηση του πλαφόν στο χρέος απλά η Fed θα τυπώσει από το πουθενά δολλάρια και τα πουλήσει στην Κεντρική Κυβέρνηση με τόκο και αυτό το επιβαρύνεται ο φορολογούμενος!

    Και είναι για αυτό τον λόγο που η Κίνα πχ προσπαθεί να ξεφορτώνεται συνέχεια τα δολλάρια που κατέχουν αγοράζοντας χρυσό κυρίως αλλά και γη στις ΗΠΑ και όπου αλλού μπορεί αφού όταν το Fed απλά θα λάβει σε λίγο την εντολή να τυπώσει και άλλα δολλάρια,
    (πλέον τυπώνει 85 ΔΙΣ το μήνα! δηλαδή 1 ΤΡΙΣ το χρόνο)
    το δολλάριο θα φτ΄σαι ακόμα πιο κοντά στο να υπερπληθωριστεί και θα χάσει και άλλο την αξία του

    Ο μόνος λόγος που το δολλάριο ακόμα υπάρχει είναι γιατί οι αμερικανοί το έχουν επιβάλει ως το νόμισμα για να αγοράσεις πετρέλαιο οπότε όλοι χρειάζονται προς το παρόν το δολλάριο

    • “It is well enough that people of the nation do not understand our banking and monetary system, for if they did, I believe there would be a revolution before tomorrow morning.” HENRY FORD

  3. Πέραν της Κύπρου – τα υπόλοιπα κράτη της Ευρωζώνης θα αντιμετωπίσουν και αυτά σοβαρότατα προβλήματα από ένα ενδεχόμενο disruption στα money markets. Άρα πιθανόν η ΕΚΤ να δώσει λύσεις να τις βοηθήσει (όπως είχε κάνει και μετά τη Lehman) και να μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία.

    Επίσης τα γεγονότα στην Συρία δεν έχουν λήξει – είναι σε pause mode. δεν αποκλείεται να βρεθεί εκεί ο καταλύτης για να λύσει τα εσωτερικά διλήμματα των ΗΠΑ.

  4. Τούτα εν κρίσιμα ζητήματα σε κάθε χώρα (ακόμα τζαι στην υπερδύναμη) , τζαι δεν γίνεται να παίρνουνται αποφάσεις βάση του «πως αντιδράσαν οι αγορές»…. Υπερβολική αντίδραση των ΜΜΕ. για να πιέσουν προς κάποιο αποτέλεσμα. Υπερβολικά σενάρια, τζαι αριθμοί που δεν αποδυκνύονται αν μείνει η αμερική 2-3 εφτομάδες κλειστή…. Τα κράτη τζαι οι οικονομίες δεν καταρρέουν λόγω της «εμπιστοσύνης των αγορών» τζαι του ¨κλίματος»… Εν τα πραγματικά νούμερα και δύναμη που έχουν σημασία…. Σε ένα μήνα ούτε θα το θυμούμαστεν. Η αμερικανικη κυβέρνηση εν τζαι φούσκα που εν μια νυκτί μπορεί να χαθεί ολοκληρος πλούτος (αεράς κουπανιστός δηλαδή). Αν μείνει 2 εφτομάδες κλειστή, σε θκύο θα ανοίξει….

    Τζαι αν το δολλάριο έππεσεν τούτη την εφτομάδα, σε 2 που θα ανοίξουν θα πάει πίσω σε φυσιολογικά επίπεδα… Τζαι να κατερέυσουμεν εμείς ενεν γιατί έκλεισαν τη κυβέρνηση οι ρεπουπλικάνοι

    Οι οποίοι ειρήσθω εν παρόδω, είναι γελίοι – αφού όταν μιλούν για μείωση του χρέους εννοούν (μόνο) κοινωνικές παροχές ή μισθούς, ενώ ιστορικά η μεγαλύττερη αύξηση του χρέους των ΗΠΑ εγίνετουν επί δικής τους διακυβέρνησης (αυξάναν το χρέος δηλαδή για να διούν στους δικούς τους).

    • Εύκολα προσπερνάς τη περίπτωση χρήσης των Χρηματιστηρίων για ΤΕΧΝΗΤΗ πρόκληση παγκόσμιας οικονομικής κατάρρευσης.

      Μετά μπορούν «κάποιοι» να αγοράσουν κοψοχρονιάς… τζιαι τον αέρα που αναπνέουμε… όπως και να επιβάλουν «νέες πολιτικές».

  5. Στην wikipedia διαβάζουμε:

    On April 2, 2013, debt held by the public was approximately $11.959 trillion or about 75% of GDP. Intragovernmental holdings stood at $4.846 trillion, giving a combined total public debt of $16.805 trillion.[4][5][5][6] As of January 2013, $5.6 trillion or approximately 47% of the debt held by the public was owned by foreign investors, the largest of which were the People’s Republic of China and Japan at just over $1.1 trillion each.[7]

    To κράτος των ΗΠΑ έχει δημόσιο χρέος 16 ΤΡΙΣ!!!!!

    Δεν είναι δυνατόν να γίνει κατανοητό για τι ποσό μιλάμε και ότι ΕΞΥΠΑΚΟΥΕΤΑΙ ότι αυτό το ποσό ΔΕΝ μπορεί ποτέ να αποπληρωθεί εκ των πραγμάτων και είναι για αυτόν τον λόγο που ο ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ συμφερόντων οργανισμός του Federal Reserve απλά θα συνεχίσει να τυπώνει χρημα από το πουθενά με αποτέλεσμα το χρέος να μεγαλώνει κι άλλο

    από εδώ βρήκα μια οπτικοποίηση του τι σημαίνει 16 ΤΡΙΣ

    http://demonocracy.info/infographics/usa/us_debt/us_debt.html

    US Debt Ceiling 2012 visualized

    και εδώ ένα βίντεο με την οπτικοποίηση

    As of January 2013, $5.6 trillion or approximately 47% of the debt held by the public was owned by foreign investors, the largest of which were the People’s Republic of China and Japan at just over $1.1 trillion each.[7]

    όταν λέμε ότι το κράτος των ΗΠΑ χρωστούν στην Κίνα δεν σημαίνει ότι η Κίνα δάνεισε τάχα τις ΗΠΑ,
    αλλά σημαίνει ότι η Κίνα αγόρασε ομόλογα τα οποία εξέδωσαν οι ΗΠΑ

    Είναι γελοίο και εξωφρενικό το σύστημα έκδοσης χρήματος από την Fed την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα κλπ

    Δηλαδή τι γίνεται; Η Federal Reserve, ένας ιδιωτικός οργανισμός όπως δήλωσε και ο επικεφαλής Μπερνάκι απλά τυπώνει χρήμα και το ….πουλά στην Κεντρική κυβέρνηση με τόκο!

    Εδω ο ίδιος ο Μπερνάκι παραδέχεται ότι τυπώνουν χρήμα ενώ τον προηγούμενο χρόνο είπε πως όχι!

    Από το dailiy show με τον Jon Stewart δείτε το βιντεο να καταλάβετε το μέγεθος της κοροιδίας

    http://www.thedailyshow.com/watch/tue-december-7-2010/the-big-bank-theory

    Δηλαδή όταν θα ληφθεί η απόφαση για αύξηση του πλαφόν στο χρέος απλά η Fed θα τυπώσει από το πουθενά δολλάρια και τα πουλήσει στην Κεντρική Κυβέρνηση με τόκο και αυτό το επιβαρύνεται ο φορολογούμενος!

    Και είναι για αυτό τον λόγο που η Κίνα πχ προσπαθεί να ξεφορτώνεται συνέχεια τα δολλάρια που κατέχουν αγοράζοντας χρυσό κυρίως αλλά και γη στις ΗΠΑ και όπου αλλού μπορεί αφού όταν το Fed απλά θα λάβει σε λίγο την εντολή να τυπώσει και άλλα δολλάρια,
    (πλέον τυπώνει 85 ΔΙΣ το μήνα! δηλαδή 1 ΤΡΙΣ το χρόνο)
    το δολλάριο θα φτ΄σαι ακόμα πιο κοντά στο να υπερπληθωριστεί και θα χάσει και άλλο την αξία του

    Ο μόνος λόγος που το δολλάριο ακόμα υπάρχει είναι γιατί οι αμερικανοί το έχουν επιβάλει ως το νόμισμα για να αγοράσεις πετρέλαιο οπότε όλοι χρειάζονται προς το παρόν το δολλάριο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s