Ανάγκη ρευστότητας για τις επιχειρήσεις

Η πίεση που ασκείται δεν επιτρέπει την επιστροφή στην ανάπτυξη, μέχρι να ανατραπεί η πιστωτική συρρίκνωση- Έχουν σήμερα 425% περισσότερα δάνεια από ό,τι καταθέσεις, ενώ οι εθελούσιες διαλύσεις ακόμα αυξάνονται

Το βασικότερο ερώτημα που πλανάται σχετικά με την πορεία της οικονομίας είναι κατά πόσον θα μπορέσει να καταγράψει ρυθμούς ανάπτυξης μέσα στους επόμενους 24 μήνες. Η εικόνα που έχει ήδη διαμορφωθεί –με ταχεία προσαρμογή αλλά και πιέσεις λόγω της πιστωτικής συρρίκνωσης– επαληθεύεται και από τα πιο πρόσφατα στοιχεία.

Όπως είναι πλέον ξεκάθαρο από τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας, οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να καταναλώνουν τα αποθέματά τους σε μία προσπάθεια να αποφύγουν τις νέες παραγγελίες. Μάλιστα, όπως έγραψε την περασμένη εβδομάδα η «Κ», καταγράφεται για πρώτη φορά καθαρή μείωση αποθεμάτων από το τρίτο τρίμηνο, σε αντίθεση με τις διαχρονικές τάσεις που «θέλουν» την καθαρή μείωση των αποθεμάτων μόνο στο τέταρτο τρίμηνο.

touristes.xlsΥπενθυμίζεται πως, στα αποθέματα δεν περιλαμβάνονται μόνο τελικά αγαθά (ρούχα, οικιακές συσκευές, έπιπλα κτλ.) αλλά και ενδιάμεσα αγαθά και άλλοι πόροι παραγωγής (καύσιμα, λιπαντικά, ανταλλακτικά, χημικά που είναι απαραίτητα στην παραγωγή κτλ.). Το μεγάλο ερώτημα που είχε τεθεί πριν από τον Σεπτέμβριο, ήταν κατά πόσον οι επιχειρήσεις θα ήταν σε θέση, κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, να αντικαταστήσουν τα αποθέματα τα οποία κατανάλωσαν τους προηγούμενους 12 μήνες, μέσα από νέες παραγγελίες.

Παραγγελίες ή λουκέτο

Από την αρχή το βασικό ζήτημα ήταν κατά πόσον η πιστωτική συρρίκνωση, αλλά και το γεγονός πως πιστώσεις και τραπεζικές εγγυήσεις δεν γίνονται πλέον δεκτές από ξένους εξαγωγείς, δυσχεραίνουν τη θέση των επιχειρήσεων που χρειάζονταν νέα υλικά παραγωγής. Εάν, για παράδειγμα, μία εργοληπτική εταιρεία είχε ανάγκη από ανταλλακτικά για τα βασικά της μηχανήματα και διάφορα άλλα χημικά (π.χ. λιπαντικά, γράσα κτλ.), θα είχε δύο επιλογές: Είτε να χρησιμοποιήσει το ρευστό της για να βάλει νέες παραγγελίες, είτε να παραχωρήσει τραπεζικές εγγυήσεις και άλλου είδους πιστώσεις για να φέρει νέα υλικά. Από την ώρα που το ρευστό έχει πλέον εξαντληθεί (όπως φαίνεται και από τη μείωση των αναλήψεων) και από τη στιγμή που οι εγγυήσεις ή άλλες πιστωτικές διευκολύνσεις δεν είναι αποδεκτές από τους εξαγωγείς, το ερώτημα είναι πώς μπορεί να συνεχίσει τις λειτουργίες της η συγκεκριμένη εταιρεία.

Το χρονικό σημείο του τέλους Σεπτεμβρίου, φαίνεται πως έχει θέσει αυτό το δύσκολο δίλημμα μπροστά σε αρκετές επιχειρήσεις. Είναι ενδεικτικό πως το 15% όλων των εθελούσιων διαλύσεων εταιρειών που καταγράφηκαν μέσα στο 2013 ως σήμερα, αφορούν σε νέες διαλύσεις που έγιναν τον Οκτώβριο. Ενώ τα στοιχεία Νοεμβρίου δεν είναι ακόμα διαθέσιμα, είναι ξεκάθαρο πως θα πρέπει να αναμένουμε πως οι εθελούσιες διαλύσεις θα καταγράψουν νέα αύξηση μέσα στους τελευταίους δύο μήνες του έτους και θα είναι τελικά πολύ περισσότερες από εκείνες του 2012. Ήδη, οι πτωχεύσεις έχουν ξεπεράσει τις περσινές (155 έναντι 132).

Ωστόσο, υπάρχει ακόμα ελπίδα πως ο ρυθμός αύξησης των εθελούσιων διαλύσεων εταιρειών θα είναι μειωμένος σε σχέση με τα τελευταία τρία χρόνια. Πρώτο, διότι οι 3265 διαλύσεις επιχειρήσεων από το 2011 μέχρι σήμερα έχουν ήδη αφαιρέσει από το σύνολο τους πιο ευάλωτους, και δεύτερο διότι πολλές επιχειρήσεις δείχνουν ικανές να αντέξουν τις πιέσεις ρευστότητας, εφόσον δεν έχουν και το επιπλέον βάρος των εισαγωγών. Η αύξηση των ανταλλαγών σε είδος (barter) είναι πλέον αισθητή, και προσδίδει αντοχές στις μεσαίες επιχειρήσεις.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι ενδείξεις που υπάρχουν, δείχνουν πως τα πιο πολλά λουκέτα αφορούν σε πολύ μικρές εταιρείες, που απασχολούν λιγότερα από 10 άτομα. Αυτές οι κατηγορίες εταιρειών έχουν δυσκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, αλλά και μικρότερες ευκαιρίες διατήρησης ρευστού. Έτσι, στον βαθμό που οι μικρές επιχειρήσεις έχουν ανάγκη αναπλήρωσης αποθεμάτων, αυτό το πρόβλημα αποτελεί τη χαριστική βολή, πέρα από τα μειωμένα περιθώρια κέρδους, τη μειωμένη ζήτηση και τις ευαισθησίες στους χαμηλούς τζίρους.

Μία από τις ενδείξεις που δείχνουν πως οι εθελούσιες διαλύσεις αφορούν κατά βάση σε μικρές ή πολύ μικρές επιχειρήσεις, είναι και τα στοιχεία του ΤΕΠ. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα έσοδα από άμεσους φόρους των αυτοεργοδοτούμενων, συνεχίζουν να καταγράφουν δραματική μείωση σε σχέση με πέρυσι. Η μείωση, της τάξης του 65% προδίδει τις μειωμένες αντοχές των αυτοεργοδοτούμενων, οι οποίοι εργάζονται, είτε ως άτομα είτε ως μικρές εταιρείες που έχουν οι ίδιοι στήσει για φορολογικούς και άλλους λόγους.

Μεγάλη η μόχλευση

Την ίδια στιγμή, πρέπει να σημειωθεί πως οι επιχειρήσεις στην Κύπρο συνεχίζουν να καταγράφουν αύξηση στη μόχλευσή τους, ακόμα και μετά το απότομο πλήγμα του Μαρτίου. Η τάση παραμένει αυξητική, έστω κι αν καταγράφεται σημαντική επιβράδυνση της αύξησης μετά το καλοκαίρι. Σήμερα, οι κυπριακές επιχειρήσεις κατέχουν δάνεια που προσεγγίζουν το 425% των καταθέσεών τους.

Ο συγκεκριμένος δείκτης πρέπει να θεωρείται μόνο ενδεικτικός, αφού οι επιχειρήσεις έχουν επιπλέον ενεργητικά (και λίγη ρευστότητα επίσης). Ως ένδειξη της κατάστασης που επικρατεί, ωστόσο, είναι πολύ σημαντικός. Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι και το γεγονός ότι, παρά την όποια απομόχλευση διατείνονται πως κάνουν οι τράπεζες, η δραματική υποχώρηση στον δείκτη ρευστότητας των κυπριακών επιχειρήσεων δεν οφείλεται στην ανάκληση παλαιών δανείων, αλλά στην «κατανάλωση» των καταθέσεών τους.

Η μείωση αυτή των καταθέσεων είναι εντυπωσιακή: Υποχώρησαν κατά 43% τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ η μείωση των καταθέσεων των κυπριακών επιχειρήσεων από τον Μάρτιο ως τον Οκτώβριο ήταν 36% (συμπεριλαμβάνεται και του κούρεμα). Μετά το κούρεμα, οι επιχειρήσεις «τράβηξαν» 1,5 δισ. ευρώ μέσα σε ένα τρίμηνο.

Όπως έγραψε παλαιότερα η «Κ», αυτή η εικόνα αντικατοπτρίζεται και στις επενδύσεις. Καταγράφεται, όχι μόνο απότομη μείωση των εισαγωγών σε κεφαλαιακά αγαθά και άλλα είδη επενδύσεων, αλλά και άμεση μείωση των επενδυτικών δαπανών από τις επιχειρήσεις. Ακόμα κι αν λάβει κανείς υπόψη τη μείωση κατά περίπου 30% στη δραστηριότητα των ακινήτων (που καταγράφεται ως επένδυση), οι επιχειρήσεις δείχνουν πως προσπαθούν απλώς να επιβιώσουν.

Όσο η πιστωτική συρρίκνωση θα συνεχίζεται, η εικόνα αυτή δεν θα μπορεί να ανατραπεί. Και, επομένως, δεν θα πρέπει να αναμένεται ουσιαστική ανάκαμψη της οικονομίας και επιστροφή της σε ρυθμούς ανάπτυξης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s