Πίσω από τη μείωση των τιμών

Ο αποπληθωρισμός κρύβει τη ραγδαία προσαρμογή της οικονομίας, και αποτελεί «κερδισμένο» στοίχημα του Προγράμματος – Οι στόχοι της εξόδου από το ευρώ, επιτυγχάνονται με την εσωτερική υποτίμηση

Από τις αρχές του 2013, ακόμα και πριν από τα γεγονότα του Μάρτη, είχε διαφανεί πως η οικονομία άρχισε να κινείται σε μία πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και μείωσης των τιμών. Η αρχή της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού έγινε από τον τομέα των ακινήτων, παρόλο που οι τιμές των ακινήτων παραμένουν ακόμα αρκετά υψηλότερες από εκείνες που αναλυτές και αγοραστές εκτιμούν πως θα είναι οι «φυσιολογικές». Όσον αφορά στα ακίνητα, η απουσία δευτερογενούς αγοράς, η οποία μόλις σήμερα αρχίζει να διαμορφώνεται, οδηγεί σε αβεβαιότητα για το ύψος των τιμών. Ωστόσο, είναι πλέον προφανές πως οι τιμές άρχισαν να προσαρμόζονται σε αρκετά μεγάλο βαθμό.

Αποπληθωρισμός παντού

Το κυριότερο χαρακτηριστικό της μείωσης των τιμών στην οικονομία, είναι πως ο αποπληθωρισμός αφορά σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών. Όσον αφορά στις τιμές καταναλωτή, αυτές καταγράφουν σημαντική μείωση σε όλες τις κατηγορίες, με εξαίρεση τα είδη καπνού και τα αλκοολούχα ποτά, όπου το έτος έκλεισε με πληθωριστικές πιέσεις της τάξης του 8,58%. Ακόμα και σε αυτή την κατηγορία, όμως, καταγράφεται μία ρηχή αλλά συνεχής αποκλιμάκωση των τιμών, αφού στις αρχές του 2013 οι τιμές αυξάνονταν με ταχύτερους ακόμα ρυθμούς, κατά 11,57%. Σημαντικό ρόλο στη συγκεκριμένη κατηγορία, διαδραματίζουν οι νέοι φόροι που έχουν επιβληθεί.

Θετικό πληθωρισμό καταγράφουν επίσης και οι μεταφορές, όπου επίσης νέες φορολογικές αυξήσεις επηρεάζουν πιο άμεσα τις τιμές, ιδίως όσον αφορά στα καύσιμα. Επιπλέον, οι τιμές των μαζικών μεταφορών (αερομεταφορές κτλ.) σημειώνουν αυξήσεις που δεν σχετίζονται άμεσα με την κρίση.

Νέες συνήθειες

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως οι τιμές μη αλκοολούχων ποτών αλλά και εδώδιμων ειδών συνεχίζουν να κινούνται σε θετικό έδαφος, καταγράφοντας οριακή έστω, αύξηση της τάξης του 0,2% για το 2013. Οι κατηγορίες αυτές καταγράφουν ταυτόχρονα και τη σημαντικότερη αύξηση στην κατανάλωση, με αντίστοιχη μείωση στα εστιατόρια και τα κέντρα αναψυχής.

Από τα στοιχεία, φαίνεται πως οι νυχτερινές έξοδοι έχουν αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από γεύματα στο σπίτι, με κερδισμένες να είναι κυρίως οι υπεραγορές. Ταυτόχρονα, η «αντικατάσταση» της νυχτερινής εξόδου με οικογενειακά γεύματα ή γεύματα με φίλους στα σπίτια, έχει φέρει μαζί της και στροφή προς τα εγχώρια γεωργικά προϊόντα: Οι καταναλωτές αγοράζουν περισσότερα κυπριακά προϊόντα για το τραπέζι τους, από ό,τι αγοράζουν τα εστιατόρια και τα νυχτερινά κέντρα.

Αυτή η αλλαγή στις συνήθειες, η οποία έγινε αισθητή ακόμα και πριν από την περίοδο των εορτών, συνάδει και με τη συγκράτηση των τιμών στα τρόφιμα και τη μικρή αύξηση στις τιμές (και τους τζίρους) των κυπριακών γεωργικών προϊόντων ιδιαίτερα.

apoplithorismosΌσον αφορά στις άλλες κατηγορίες, καταγράφεται γενική μείωση των τιμών και σημαντική υποχώρηση των πληθωριστικών τάσεων. Στην υγεία, όπου ο πληθωρισμός έτρεχε τάχιστα μέσα στο 2011 και 2012, σημειώνεται μείωση των τιμών πλέον, με τον ετήσιο πληθωρισμό των τιμών καταναλωτή να κινείται στο -2,5%. Έτσι, μία από τις πιο σημαντικές παραμέτρους των αυξημένων τιμών των προηγούμενων ετών, πλέον δεν υφίσταται.

Το ίδιο συμβαίνει και με την εκπαίδευση, όπου συνεχιζόταν ο «συνήθης» πληθωρισμός μέχρι και τον Σεπτέμβριο, αλλά με τη νέα σχολική σεζόν οι τιμές άρχισαν να υποχωρούν. Το έτος έκλεισε στα -0,74%.

Προσοχή, πάντως, χρειάζεται η κατηγορία που αφορά στη στέγαση, όπου περιλαμβάνονται το ηλεκτρικό ρεύμα, η ύδρευση και το υγραέριο. Ενώ οι τιμές έτρεχαν με 4,25% στην αρχή του έτους, το 2013 έκλεισε με μείωση των τιμών κατά 9,05%. Στη συγκεκριμένη κατηγορία υπάρχει κάποια στρέβλωση λόγω της αποκλιμάκωσης των τιμών ηλεκτρισμού μετά τις μειώσεις που επιβλήθηκαν στην ΑΗΚ.

Τέλος, ένδυση και υπόδηση, αλλά και τα ξενοδοχεία και εστιατόρια φαίνεται πως «ακολουθούν» τη ζήτηση και καταγράφουν μικρή μείωση στις τιμές, κατά 0,22% και 0,39% αντίστοιχα.

Μπόνους και πόνος από τη μείωση

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η μείωση των τιμών καταναλωτή αποτελεί «μπόνους» για τους καταναλωτές, αφού αυξάνεται η αγοραστική δύναμη τους με τη μείωση των τιμών. Είναι βέβαιο, πάντως, πως δεν μπορεί να αντισταθμιστεί η μείωση των μισθών, που πολλές φορές κινείται στα όρια του -30% με -45%, με μία «αύξηση» των μισθών κατά 0,4%, ιδίως όταν η μείωση στις τιμές δεν αφορά σε αγαθά με ανελαστική ζήτηση όπως τα τρόφιμα. Ωστόσο, η μείωση των τιμών αποτελεί μία κάποια μικρή ανακούφιση.

Ταυτόχρονα, σημειώνεται πως, ενώ τα καταθετικά επιτόκια υποχωρούν, την ίδια ώρα κι αυτά παίρνουν ένα «μπόνους» της τάξης του 0,4%. Μία κατάθεση με επιτόκιο 1,6%, έχει πλέον πραγματικό επιτόκιο ύψους 2%, κάτι που βελτιώνει κάπως την απόδοση των καταθέσεων. Αντίθετα, οι δανειζόμενοι έχουν πραγματική επιβάρυνση κατά 0,4% στα επιτόκια που πληρώνουν.

Μέσα στο 2014 θα πρέπει να αναμένεται συνέχιση των τάσεων του 2013, αν όχι και επιτάχυνση τους. Οι νέοι φόροι δεν αποτελούν νέο στοιχείο, αφού παρόμοιες αυξήσεις (π.χ. στον ΦΠΑ και στα καύσιμα) «επηρεάζουν» επίσης και τα νούμερα του 2013. Έτσι, η συγκριτική επίπτωση από τους νέους φόρους θα είναι μηδενική. Η υποχώρηση, πάντως, στις τιμές, ενισχύει σε κάθε περίπτωση την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και με αυτή επιτυγχάνεται μία διόρθωση που αποτελεί και στόχο του Μνημονίου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s