Μικρή η ελπίδα, αλλά πρέπει να την αρπάξουμε

Όχι, το 2014 δεν θα είναι εύκολο. Και, όχι, δεν είναι σίγουρη η ανάπτυξη το 2015. Πάνω από όλα, οι άνεργοι δεν θα βρουν εύκολα δουλειά, και οι εργαζόμενοι δεν θα δουν τα εισοδήματα τους να επιστρέφουν στα προ-κρίσης επίπεδα. Ακόμα και όταν θα έχει λήξει η κρίση, δεν θα είμαστε το ίδιο πλούσιοι με το 2011.

Σήμερα όμως βλέπουμε κάποια στοιχεία που δείχνουν πως υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας: Το ΑΕΠ έχει μειωθεί λιγότερο από ό,τι αναμενόταν και μάλιστα παρά το γεγονός ότι η προσαρμογή της οικονομίας (η οποία είναι εκ φύσεως υφεσιακή) ήταν γρήγορη. Η ταχεία προσαρμογή (ή καλύτερα, “διόρθωση”) φαίνεται στα επίπεδα τιμών, στους μισθούς, στις αποτυχίες επιχειρήσεων και στην ανεργία. Παρά το ότι αυτά τα στοιχεία δεν είναι καθόλου ευχάριστα, δείχνουν πως η οικονομία μπήκε στον κύκλο της κρίσης με αρκετή ταχύτητα για να μπορέσει να επιστρέψει στην ομαλότητα.

EuroΒασικός λόγος για την συγκράτηση του ΑΕΠ, ήταν πως, τόσο οι επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά έχουν καταναλώσει το λίπος τους για να αντέξουν. Οι επιχειρήσεις αύξησαν σημαντικά την μόχλευση τους. Με την πιστωτική συρρίκνωση, φυσικά, δεν βλέπουμε αυξημένο δανεισμό όσο βλέπουμε μειωμένες καταθέσεις. Πλέον τα δάνεια των επιχειρήσεων έφτασαν στο 423% των καταθέσεών τους, οι οποίες καταρρέουν .

Παρόμοια είναι και η εικόνα στα νοικοκυριά, τα οποία τρώνε καταθέσεις για να τα βγάλουν πέρα. Πλέον οι καταθέσεις τους είναι μόλις 106% των δανείων τους, και μειώνονται ραγδαία.

Λίπος καίνε και οι τράπεζες. Η πιστωτική συρρίκνωση είχε “αέρα” να τραβήξει: Ενώ η συνολική πιστωτική συρρίκνωση είναι της τάξης του 5.9%, τα δάνεια προς κατοίκους εξωτερικού μειώθηκαν κατά 12.1%. Αυτό σημαίνει πως οι πιστώσεις εντός Κύπρου δεν μειώθηκαν σημαντικά, με εξαίρεση τα μεγάλα δάνεια των «30» που σύντομα θα φανούν στα νούμερα.

Ακόμα και στα δημόσια οικονομικά, οι μεγάλες περικοπές του 10% για το 2014 δεν μεταφράζονται στη «λιτότητα» που είδαμε σε άλλες χώρες, όπως την Ελλάδα. Κι αυτό, διότι υπήρχαν τεράστιες σπατάλες που απορρόφησαν ένα μεγάλο μέρος των περικοπών χωρίς να διαλυθεί η κρατική μηχανή: Οι περικοπές και εκεί έκοψαν μπόλικο λίπος και λιγότερους μύες.

Αυτό το λίπος για το κράτος, τα νοικοκυριά, επιχειρήσεις και τράπεζες, πλέον εξαντλείται. Αυτό φαίνεται και στις εισαγωγές, όπου η μεγαλύτερη μείωση δεν είναι στα καταναλωτικά αγαθά, αλλά στους πόρους παραγωγής και κυρίως τα ενδιάμεσα αγαθά και τα κεφαλαιουχικά αγαθά. Ακόμα και τα καύσιμα και πρώτες ύλες έχουν μειωθεί. Αυτό σημαίνει πως η μέγιστη δυνατή παραγωγή για το 2014 είναι πλέον μικρότερη.

Κάτω από αυτές τις πιέσεις, όμως, η διόρθωση που έγινε έχει βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα, όχι μόνο με την μείωση των δαπανών παραγωγής, αλλά και με την αυξημένη παραγωγικότητα στην οικονομία.

Οι αναλυτές σημειώνουν πως η ύφεση ήταν στο 5.5% το 2013 (μάλλον θα αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα πάνω), με την «βοήθεια» και του αποπληθωρισμού, αλλά η συνολική ύφεση που εκτιμούν για την διετία παραμένει στο 15%. Πολλά θα εξαρτηθούν από το τραπεζικό σύστημα. Αν συνεχίσει η Τράπεζα Κύπρου να «τραβά» τα δάνεια, αλλά και να πιέζει για εξαγορές του τύπου Amathus, Le Meridien και President, τότε ενδεχομένως να μπορέσει να αρχίσει να δίνει δάνεια πριν να βγει το 2014. Δεν είναι μεγάλη ελπίδα, αλλά είναι η μοναδική. Την ίδια ώρα, η Ελληνική δείχνει να μην αντιμετωπίζει πρόβλημα, κυρίως διότι οι επενδυτές που ήδη «ασχολούνται» μαζί της είναι έτοιμοι να ενισχύσουν τις εκεί επενδύσεις τους. Και, την ίδια στιγμή στον Συνεργατισμό βλέπουμε κινήσεις που έχουν επιτέλους κάποιο νόημα.

Εδώ ακριβώς βλέπουμε το παράθυρο ευκαιρίας, το οποίο όμως είναι βραχύ. Αν προχωρήσει και η αναδιάρθρωση των προβληματικών καταστάσεων μέσα από μια πιο σωστή διοίκηση στους μεγάλους ημικρατικούς (και ιδίως στην Αρχή Λιμένων όπου οι υπηρεσίες είναι ακριβές και χαμηλής ποιότητας, αλλά και στην ΑΗΚ) τότε θα υπάρξει μια ενίσχυση. Αν οι τράπεζες επίσης δείξουν πως οι τελευταίες τρεις εβδομάδες ήταν η αρχή της προσπάθειας και πως η όλη προσπάθεια δεν έχει εξαντληθεί, τότε θα μπορέσει η οικονομία να αποφύγει το 15% στην ύφεση της διετίας. Αν, ακόμα, γίνουν οι μεταρρυθμίσεις που ακόμα καθυστερούν, όπως για παράδειγμα το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, τότε όλες αυτές οι κινήσεις μπορεί να μας φέρουν σε μακροοικονομικά νούμερα που να μοιάζουν με την κρίση της Σιγκαπούρης ή της Κορέας, αντί για κρίση που να θυμίζει Ρωσία ή Βολιβία.

Ναι, αξίζει να ειπωθεί ξανά. Δεν είναι μεγάλη ελπίδα, αλλά είναι η μοναδική.

Επίσης, στα πλαίσια της ίδιας λογικής, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι να μείνουν εκτός προϋπολογισμού.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s