Το αμαρτωλό 2012 της Τράπεζας Κύπρου

Χαμός, σύγχυση, συγκρουόμενα στοιχεία και περίεργα δάνεια διαμορφώνουν μία εικόνα που απαιτεί τη διεξαγωγή έρευνα

Διερεύνηση των δανείων που η Τράπεζα Κύπρου παραχώρησε μέσα στο 2012 ζήτησε ο διευθύνων σύμβουλος, Τζον Χούρικαν, αφού όπως διαφαίνεται λήφθηκαν πολλές «περίεργες» αποφάσεις μέσα στο έτος που σημαδεύτηκε από αλλαγή σκυτάλης στην εκτελεστική πυραμίδα της τράπεζας, στο Διοικητικό Συμβούλιο αλλά και στην Κεντρική Τράπεζα. Όλα δείχνουν πως η διερεύνηση θα καταλήξει σε «δύσκολα» συμπεράσματα για τον τρόπο λειτουργίας της τράπεζας μέσα σε ένα έτος που αποτέλεσε και σημείο καμπής για το μέλλον της. Μάλιστα, η διερεύνηση των στοιχείων δεν είναι άσχετη, σύμφωνα με κύκλος εντός της τράπεζας, και με την πρόσφατη αναδιοργάνωση που έγινε στα υψηλά στρώματα της τράπεζας, η οποία συμπεριλάμβανε και την απομάκρυνση ορισμένων «παλιών» από την κορυφή της πυραμίδας.

Τρία κεντρικά χαρακτηριστικά έχουν τα δάνεια που παραχωρήθηκαν από την Τράπεζα Κύπρου μέσα στο 2012 προς τους μεγάλους οφειλέτες: Ήταν μεγάλα σε όγκο, δόθηκαν σε προβληματικούς δανειολήπτες και παραχωρήθηκαν μετά την εκδήλωση της κρίσης. Αυτό που διαφαίνεται από στοιχεία που είδε η «Κ», είναι πως σε μεγάλο βαθμό η Τράπεζα Κύπρου συνέχιζε την πρακτική παραχώρησης δανείων προς τους μεγάλους οφειλέτες της ακόμα και όταν ήταν πλέον ξεκάθαρο πως αυτοί δεν θα ήταν σε καμία περίπτωση ικανοί να τα εξυπηρετήσουν.

BankofCyprus2012Τα στοιχεία αφορούν σε δανειζόμενους (σε επίπεδο ομίλου) οι οποίοι, ενώ βρίσκονταν στο τέλος του 2011 στη «λίστα Κυπρή» στην οποία καταγράφονταν οι προβληματικοί δανειολήπτες, αυτοί συνέχιζαν να λαμβάνουν δάνεια από την Τράπεζα Κύπρου. Μεγαλύτερος ανάμεσά τους είναι η Leptos και τα διάφορα συνιστούντα μέρη της. Στο τέλος του 2011, ο όμιλος είχε δάνεια ύψους 235 εκατ. ευρώ, με την Armonia να έχει το μεγαλύτερο κομμάτι (69,6 εκατ. ευρώ) και την Pandora επενδύσεις να ακολουθεί (41 εκατ. ευρώ). Σύμφωνα με την έκθεση Κυπρή, o όμιλος δεν εξυπηρετούσε τις υποχρεώσεις του από το 2009.

Μέσα στο 2012, όμως, η τράπεζα έκρινε ορθό να παραχωρήσει στον όμιλο άλλα 222 εκατ. ευρώ σε πιστώσεις, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό που χρωστούσε ο όμιλος, σε 457 εκατ. ευρώ. Κι αυτό παρά την κατάσταση που επικρατούσε στην οικονομία, η οποία εξασφάλιζε πως δεν υπήρχε ελπίδα αντιστροφής της πορείας που έδειχνε ο Όμιλος από το 2009. Μάλιστα, στο τέλος του 2012, έγγραφα που δόθηκαν στο Διοικητικό Συμβούλιο της τράπεζας, αναφέρουν πως «δεν είναι δυνατή ούτε η εξυπηρέτηση των τόκων», παρά την αύξηση κατά 18% στον κύκλο εργασιών των διαφόρων εταιρειών του Ομίλου. Ωστόσο, και για λόγους που στο παρόν στάδιο δεν είναι ξεκάθαροι, η αρμόδια επιτροπή της τράπεζας εισηγήθηκε, ακόμα και σε αυτό το στάδιο, τη μη λήψη επιπρόσθετων προβλέψεων από την τράπεζα…

Η απόφαση αυτή, όσο εκπληκτική κι αν φαίνεται, δεν ήταν η μόνη. Η «Κ» εντόπισε άλλες 13 παρόμοιες περιπτώσεις στις οποίες ακολουθήθηκε η ίδια πορεία. Στη δεύτερη εντυπωσιακή περίπτωση, DCI, Dolphin, Venus Rock και Aristo Developers κατείχαν καθυστερημένα δάνεια ύψους 198 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2011, σύμφωνα με την έκθεση Κυπρή. Στο τέλος του 2012, κατά τη διάρκεια του οποίου πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας Κύπρου ήταν ο Θεόδωρος Αριστοδήμου (παραιτήθηκε στο τέλος Αυγούστου), ο όμιλος φαίνεται να έλαβε άλλα 140 εκατ. ευρώ σε φρέσκα δάνεια, κλείνοντας το έτος με άνοιγμα ύψους 338 εκατ. ευρώ.

Λόγω και της άμεσης σχέσης συνδεδεμένων προσώπων με την προεδρία του Δ.Σ. της Τράπεζας Κύπρου, τα συγκεκριμένα δάνεια προκαλούν ιδιαίτερα μεγάλη εντύπωση, ενώ ακόμα μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα κάποια έρευνα για τυχόν παρατυπίες. Σημειώνεται, πάντως, πως ο τέως Διοικητής είχε δικαιολογήσει τα δάνεια σε συνδεδεμένα πρόσωπα της Τράπεζας Κύπρου, σημειώνοντας πως αυτά ήταν χαμηλότερα από το μέγιστο ποσό που προβλέπεται από τους σχετικούς κανόνες. Δεν μπορεί στο παρόν στάδιο να ξεκαθαρίσει κατά πόσον ο κ. Ορφανίδης αναφερόταν στο ποσό του 2011 (198 εκατ.) ή σε εκείνο που προέκυψε πριν από το τέλος του 2012 (338 εκατ.).

Πέρα από την Aristo, άλλες εταιρείες επίσης αύξησαν σημαντικά τον δανεισμό τους μέσα στο 2012. Η Quality φαίνεται να έλαβε περισσότερα από 53 εκατ. ευρώ σε νέα δάνεια το 2012, ενώ ήταν ήδη σε καθυστερήσεις. Έτσι, από 73,6 εκατ. ευρώ που είχε σε δάνεια στο τέλος του 2011, στο τέλος του 2012 έφτασε στα 127 εκατ. ευρώ.

Οι πιο πάνω περιπτώσεις αφορούν αμιγώς σε δανειζόμενους, οι οποίοι βρίσκονταν στη «λίστα Κυπρή», η οποία κατέγραφε τα προβληματικά δάνεια που δεν εξυπηρετούνταν στο τέλος του 2011. Άλλα περίεργα δάνεια εμφανίστηκαν επίσης μέσα στο 2012, το οποίο έκλεισε με δύσκολες «καταστάσεις» για μία σειρά από άλλους δανειολήπτες, οι οποίοι όμως δεν βρίσκονταν στη λίστα Κυπρή: Pafilia (92 εκατ), Tsokkos (100,65 εκατ. ευρώ) και Shacolas group (335,2 εκατ. ευρώ), για παράδειγμα, σήμερα δέχονται πιέσεις από την τράπεζα για αποτυχία πλήρους εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών τους. Όπως γράφτηκε και παλαιότερα, πάντως, η Louis αναδιάρθρωσε τις υποχρεώσεις της και μπήκε σε φάση απομόχλευσης, ενώ η Shacolas και η Leptos κατέβαλαν πρόσφατα 17 και 30 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.

Πάντως, από τα δεδομένα προκύπτει πως, ενώ το μεγαλύτερο πρόβλημα εστιάζεται στους developers, την ίδια ώρα υπάρχουν και πολλές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε άλλους τομείς. Την ίδια ώρα προκύπτει πως δεν είναι «ίσοι» όλοι οι developers, αφού ορισμένοι από αυτούς δεν απέφυγαν μόνο τα μεγάλα και «περίεργα» δάνεια, αλλά επίσης εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους όσο πιστά γίνεται κάτω από τις σημερινές συνθήκες.

Άλλες εταιρείες έκλεισαν επίσης το 2012 με υψηλά δάνεια. Hassapis (160 εκατ. ευρώ), Aquasol (170 εκατ. ευρώ) και Miltiades Neophytou (59 εκατ. ευρώ) φαίνεται πως αντιμετωπίζουν πιέσεις, αλλά δεν έλαβαν μεγάλα δάνεια μέσα στο 2012.

Μπάχαλο
Η διερεύνηση του όλου θέματος, πάντως, δημιουργεί περισσότερες απορίες από ό,τι δίνει απαντήσεις. Ενώ, για παράδειγμα, η έκθεση Κυπρή καταγράφει πως η Frangoudis & Stephanou είχε δάνεια ύψους 68 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2011, έκθεση του λογιστηρίου και έγγραφα που δόθηκαν στο Δ.Σ. της τράπεζας, δείχνουν πως η εταιρεία είχε 112,5 εκατ. ευρώ. Έτσι, τα 121 εκατ. ευρώ που είχε η εταιρεία σε δανεισμό στο τέλος του 2012, μπορεί να αντιπροσωπεύουν μεν αύξηση στον δανεισμό, αλλά δεν μπορεί να εξασφαλιστεί πόσο μεγάλη ήταν αυτή.

Αυτή η ασυνέπεια στα στοιχεία δείχνει πόσο δύσκολο είναι να διαμορφωθεί μία αξιόπιστη εικόνα για την τράπεζα. Λογιστήριο, επίσημες εκθέσεις, πρακτικά και ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου και άλλα επίσημα έγγραφα της τράπεζας, καταγράφουν στοιχεία με πολύ μεγάλες διακυμάνσεις. Μάλιστα, σε μία περίπτωση καταγράφεται συνολικό χρέος ύψους 280 εκατ. ευρώ από συγκεκριμένο δανειολήπτη, ο οποίος… δεσμεύτηκε να μειώσει τις υποχρεώσεις του στα 441 εκατ. ευρώ. Εγείρονται, επομένως, και ερωτηματικά, όχι μόνο για την ποιότητα της… αριθμητικής στην τράπεζα, αλλά και για επίσημα στοιχεία και για την ενημέρωση του Δ.Σ.

Για αυτούς τους λόγους, και τα στοιχεία που καταγράφονται στο παρόν κείμενο –που είναι τα μόνα που στηρίζονται από περισσότερες από δύο πηγές πληροφόρησης– πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενδεικτικά και όχι ως απόλυτα.

Παρατυπίες;
Παραδοσιακή πρακτική, όπως φαίνεται από τα στοιχεία, ήταν η αξιοποίηση των λεγόμενων «αναδιαρθρώσεων» των προβληματικών δανείων, με στόχο τη μη καταγραφή τους ως «μη εξυπηρετούμενα». Με αυτό τον τρόπο, αντί να καταγράψει η τράπεζα προβλέψεις για τα μη εξυπηρετούμενα, μπορούσε αντίθετα να καταγράψει κέρδη από τους τόκους και τις δόσεις που πληρώνονταν με τα νέα δάνεια αλλά και να «δείξει» αυξημένα δυνητικά κέρδη. Η αναδιάρθρωση των δανείων ενδεχομένως να λειτουργούσε ως μέσο «μαγειρέματος» των βιβλίων, μία πιθανότητα που θα πρέπει να διερευνηθεί.

Πάντως, η τράπεζα αναγκάστηκε κάτω από το νέο Δ.Σ., που προέκυψε μετά το κούρεμα, να «παραδεχτεί» το εύρος του προβλήματος. Οι Οικονομικές Καταστάσεις του 2012 δείχνουν πως σε σχέση με το 2011, οι προβλέψεις αυξήθηκαν στην τράπεζα κατά 441%, από 426 εκατ. ευρώ σε 2,3 δισ. Όσον αφορά, όμως, στις εντός Κύπρου εργασίες, η τράπεζα κατέγραψε αύξηση κατά 803% στις προβλέψεις, από 131 εκατ. ευρώ σε 1,19 δισ. Τα συνολικά δάνεια του Ομίλου, πάντως, έμειναν περίπου σταθερά μέσα στο έτος, κάτι που δείχνει πως ουσιαστικά οι πιστώσεις που δεν παραχωρούνταν σε άλλους πελάτες, διοχετεύονταν σε κάποιο βαθμό, προς τους «30» προβληματικούς πελάτες, των οποίων οι καθυστερήσεις χρηματοδοτούνταν μέσα από την παραχώρηση νέων δανείων.

Στην καλύτερη περίπτωση, τα στοιχεία δείχνουν πως υπήρξε κακοδιαχείριση στην τράπεζα. Αποτελούν ένδειξη, ωστόσο, πως κάτι πιο λερό μπορεί να συνέβαινε, μέσα από το μαγείρεμα που έδειχνε ως υγιή και κερδοφόρα στοιχεία ενεργητικού που είχαν ζημιές.

Αξίζει να σημειωθεί πως τα νέα δάνεια του 2012 είχαν εξασφαλίσεις που έφταναν περίπου στο 46% των δανείων. Αυτό το στοιχείο, όμως, δεν αποτελεί άλλοθι, τη στιγμή που άπαντες γνώριζαν πως οι τιμές ακινήτων (που ήταν σχεδόν όλες οι εξασφαλίσεις) είχαν αρχίσει καθοδική πορεία, ενώ όλες οι ενδείξεις δείχνουν πως οι τιμές ήταν υπερεκτιμημένες.

One thought on “Το αμαρτωλό 2012 της Τράπεζας Κύπρου

  1. Παράθεμα: Δεν εκατάλαβες: Όλοι θέλουμε να σε εκποιήσουμε | Η πελλάρα εν ΠΟΛΛΩΝ λογιών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s