Τα θετικά και τα αρνητικά μιας τολμηρής απόφασης

Ισχυρό μήνυμα, με ρίσκο, έστειλε η Τράπεζα Κύπρου για τα γραμμάτια, την ώρα που συνεχίζεται το «κλείσιμο» δανείων- Ασπίδα για την τράπεζα, οι περιορισμοί στη διακίνηση κεφαλαίων

Σημαντικό μήνυμα στην αγορά, αλλά και στους καταθέτες, πως η τράπεζα είναι σε πολύ καλή κατάσταση επιχειρεί να στείλει η Τράπεζα Κύπρου με την απόφασή της να απελευθερώσει τα γραμμάτια που έληξαν την περασμένη Παρασκευή. Με την απελευθέρωση των γραμματίων, τα ποσά των οποίων συνεχίζουν να υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, η τράπεζα απέφυγε το μήνυμα πως δεν έχει κερδίσει, 10 μήνες μετά τις αποφάσεις του περσινού Μάρτη, την εμπιστοσύνη των καταθετών.

Η όλη απόφαση λήφθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, ομόφωνα από το ΔΣ της τράπεζας, το οποίο έδειξε πως είχε κατασταλάξει στην απόφασή του από τις αρχές του έτους. Της απόφασης, όμως, προηγήθηκαν έντονες διαβουλεύσεις με την Τρόικα, η οποία εξακολουθεί να διατηρεί έντονες ενστάσεις και να εκφράζει ανησυχίες για την απόφαση της τράπεζας.

«Η Πέμπτη δεν ήταν μία καλή ημέρα στη συνεργασία μας», σχολιάζει πηγή της Τρόικας, ενώ αρμόδιο στέλεχος της, σε ερώτηση αν θα προκύψουν αντιδράσεις από πλευράς της Τρόικας, απάντησε μόνο πως «αυτό το πράμα που έγινε, καταγράφεται». Αυτή, σημειώνεται, θα είναι και η επίσημη τοποθέτηση της Τρόικας, σύμφωνα με άλλη πηγή.

Από πλευράς της τράπεζας, πάντως, σχολιάζουν πως, μετά τις διαρροές που έγιναν πριν από μερικές ημέρες, πως τα γραμμάτια θα αποδεσμεύονταν, μία επαναστροφή θα ήταν επικίνδυνη και θα έστελνε πολύ άσχημα μηνύματα στις αγορές που θα διέβλεπαν σύγχυση, αμηχανία και αβεβαιότητα ως προς τις εξελίξεις στην τράπεζα. Από την άλλη, όμως, πολλοί είναι οι στενοί παρατηρητές (ανάμεσά τους και η Τρόικα) που δεν θεωρούν τυχαίες τις διαρροές που έγιναν.

Η βασικότερη ανησυχία αφορά στο κατά πόσον τα χρήματα που θα αποδεσμευτούν (960 εκατ. ευρώ περίπου) θα εγκαταλείψουν την τράπεζα. Η συνέχιση των περιοριστικών μέτρων, ωστόσο, αποτελεί ασπίδα για την τράπεζα. Σύμφωνα με πληροφόρηση, τα γραμμάτια κατατίθενται σε μηνιαίο γραμμάτιο, αλλά οι καταθέτες θα μπορούν να μεταφέρουν σε τρεχούμενο λογαριασμό μόνο το 20% των γραμματίων –περίπου 190 εκατ. ευρώ. Έτσι, μόνο το συγκεκριμένο ποσό θα είναι «διαθέσιμο» για έξοδο από την τράπεζα. Την ίδια στιγμή, το υπόλοιπο ποσό θα μπορεί να μείνει σε γραμμάτιο με ωρίμανση άνω του ενός μηνός, αν αυτό επιθυμεί ο καταθέτης.

Από την τράπεζα ακούγεται πως, από τη στιγμή που πολλοί καταθέτες δεν έκαναν χρήση όλων των δικαιωμάτων τους για αναλήψεις μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει φόβος πως θα προχωρήσουν σε μαζικές αναλήψεις: «Αν ήθελαν να πάρουν τα λεφτά τους, γιατί άφησαν κάποια από εκείνα που δικαιούνταν στην τράπεζα;». Από την άλλη, η αποδέσμευση των γραμματίων «λειτουργεί» διαφορετικά από τα 300 ευρώ την ημέρα ή τις 5.000 που δικαιούται κανείς να στείλει στο εξωτερικό. Εξάλλου, το ταυτόχρονο επιχείρημα, από τη μία πως δεν υπάρχει κίνδυνος αναλήψεων και από την άλλη πως έπρεπε να ανοίξουν τα γραμμάτια, ενόσω υπάρχουν περιοριστικά μέτρα, είναι οξύμωρο. Το ίδιο ισχύει και με δύο άλλα επιχειρήματα: Πρώτο πως οι μεγάλοι καταθέτες δεν έχουν αντλήσει όσα δικαιούνταν μέχρι σήμερα (και άρα δεν θα κάνουν μεγάλες αναλήψεις) και δεύτερο πως με την αποδέσμευση «θα πέσει ρευστό στην αγορά», και μάλιστα από ξένους καταθέτες που είναι εγκλωβισμένοι στην Κύπρο.

Με δεδομένο ότι βασική γραμμή άμυνας της τράπεζας είναι τα περιοριστικά μέτρα στη διακίνηση κεφαλαίων, βασική ανησυχία, τόσο της Κεντρικής Τράπεζας όσο και της Τρόικας, είναι πως σε περίπτωση που διαφανούν προβλήματα λόγω μεγάλων αναλήψεων, τότε η απόσυρση των περιοριστικών μέτρων, ιδίως για το εξωτερικό, θα καταστεί πιο δύσκολη.

Πάντως, οι ανησυχίες παραμένουν. Κι αυτό διότι γίνονταν προσπάθειες πώλησης καταθέσεων που σχετίζονται με μικρό αριθμό μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Αυτό το δεδομένο δημιουργούσε κίνητρα για τη διαρροή, αφού με αυτή ασκούνταν πιέσεις για αυξημένη τιμή στην πώληση των καταθέσεων. Από πλευράς της Τρόικας, το στοιχείο αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο: «Σίγουρα υπήρχαν ορισμένοι που είχαν να κερδίσουν από αυτή την απόφαση.» Σε ερώτηση αν τους απασχολεί ποιοι μπορεί να είναι αυτοί, η απάντηση ήταν «οι πιο έξυπνοι insiders».

Εναλλακτικές επιλογές

Από τη δική της πλευρά, η Κεντρική Τράπεζα είχε έντονες ανησυχίες για την απόφαση, και μάλιστα σε όλα της τα επίπεδα. Οι τεχνοκράτες στην Αγία Παρασκευή θεωρούσαν κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, πως οι «μέσες» ή «σολομώντειες» λύσεις που είχαν προταθεί, ίσως να ήταν προτιμότερες. Αυτές συμπεριελάμβαναν τη μερική αποδέσμευση των γραμματίων, αφού κάτι τέτοιο δεν θα «ενοχλούσε» την απόσυρση περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων, με ταυτόχρονη ανανέωση για ένα χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με τις σκέψεις που γίνονταν, ένα μέρος του γραμματίου θα μπορούσε να ανανεωθεί για μεταγενέστερη περίοδο (π.χ. σε έξι μήνες), με ένα άλλο να ωριμάζει τον Μάρτιο. Το συγκεκριμένο χρονικό σημείο είχε επιλεγεί διότι τότε αναμένεται η (θετική) αξιολόγηση στο Eurogroup, η εκταμίευση της επόμενης δόσης, η ολοκλήρωση της συγχώνευσης των συνεργατικών και η μείωση των περιορισμών διακίνησης κεφαλαίων και για το εξωτερικό, ενώ στο μεσοδιάστημα αναμένεται και μείωση των περιορισμών για την εγχώρια αγορά.

Η όλη λογική της πρότασης ήταν πως θα ελευθερώνονταν άμεσα κάποια ποσά, ενώ τον Μάρτη θα απελευθερωνόταν με ελάχιστους περιορισμούς μία επιπλέον παρτίδα, τη χρονική στιγμή κατά την οποία «τα καλά νέα θα έρχονταν μαζεμένα για να γυρίσουν το κλίμα». Η ένσταση, μάλιστα, από πλευράς της Τρόικας –και δη της ΕΚΤ, όπως φαίνεται– είναι πως η τράπεζα δεν συζήτησε όσο θα έπρεπε τις εναλλακτικές αυτές επιλογές.

Πάντως, αυτές οι επιλογές θα συνεπάγονταν, αν όχι ένα «πολύ κακό» μήνυμα για την τράπεζα, αφού δεν θα αποδεσμεύονταν όλα τα χρήματα, τότε τουλάχιστον ένα «όχι και τόσο θετικό» μήνυμα.

Αναγκάστηκαν

Η άποψη των τεχνοκρατών της Κεντρικής –αλλά και του Υπουργείου Οικονομικών– δεν ήταν αρκετή για να πειστούν τα ανώτατα στρώματα πως έπρεπε να επιμένουν στις εναλλακτικές επιλογές. Στην Κεντρική επικράτησε έντονη δυσφορία, αφού ορισμένοι στον τέταρτο όροφο θεώρησαν πως οι διαρροές για απόφαση της τράπεζας είχαν ως στόχο να εξαναγκάσουν την κεντρική να «παίξει τον ρόλο του κακού», μπλοκάροντας η ίδια μία σαφώς δημοφιλή επιλογή. Αυτή η εκτίμηση προφανώς επηρεάστηκε από το πολιτικό κλίμα, αλλά δεν φαίνεται να ευσταθεί.

Τελικά, η απόφαση επιβλήθηκε από τα δεδομένα: έχοντας ήδη διαρρεύσει πως «υπάρχει απόφαση» για την αποδέσμευση, ήταν αδύνατον για την Τράπεζα Κύπρου να κάνει κάτι άλλο, αφού κάτι τέτοιο θα είχε πολλαπλές επιπτώσεις στο γενικότερο κλίμα στην αγορά.

Αντέχει η τράπεζα

Όσον αφορά στον κίνδυνο εξόδου κεφαλαίων, οι περιορισμοί στην εγχώρια και διεθνή διακίνηση κεφαλαίων αποτελούν μεγάλη ασπίδα για την τράπεζα. Μπορεί αυτό να προκαλεί ανησυχίες πως η απελευθέρωση θα οδηγήσει σε καθυστέρηση στην άρση των περιορισμών, αλλά το ενδιαφέρον όλων βρίσκεται στο πολύ πιο εύκολο –και πολύ πιο «επικοινωνιακό» ζήτημα των εγχώριων περιορισμών και μόνο. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι υπολογισμοί της Τράπεζας Κύπρου δείχνουν πως, ακόμα κι αν «καταφέρουν» να εγκαταλείψουν την τράπεζα όλα τα χρήματα που «αποδεσμεύονται» στο σύνολό τους, η Κύπρου διαθέτει αρκετά αποθέματα ρευστότητας για να αντέξει αυτή τη φυγή. «Ακόμα κι αν παρασύρουν επιπλέον καταθέτες προς την έξοδο, με μία αλλαγή κλίματος, η τράπεζα μπορεί να αντλήσει και επιπλέον ELA μέσα από τις εγγυήσεις», σχολίασε στέλεχος της τράπεζας.

Από την άλλη, κάτι τέτοιο θα καθυστερήσει σημαντικά την επιστροφή της τράπεζας στην ομαλότητα. Το ζητούμενο για την οικονομία δεν είναι απλά να δείχνει υγιής η Τράπεζα Κύπρου, αλλά να αρχίσει να διαδραματίζει τον ρόλο που έχουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην οικονομία, δηλαδή να μετατρέπει καταθέσεις σε πιστώσεις. Εάν η απελευθέρωση εξαναγκάσει την τράπεζα να χρησιμοποιήσει τη ρευστότητα που έχει για να χρηματοδοτήσει μία έξοδο κεφαλαίων, τότε το σπάσιμο της πιστωτικής συρρίκνωσης και το εκ νέου άνοιγμα της στρόφιγγας, θα αργήσει περισσότερο. Σε κάθε περίπτωση, οι επιπτώσεις από την αποδέσμευση στον δανεισμό είναι βέβαιες, αφού δεν θα είναι σε θέση να χορηγήσει πιστώσεις έναντι χρημάτων που έχουν σε υψηλό κίνδυνο εξόδου.

 

 

 

ΤΑ ΘΕΤΙΚΑ:

  • Δίνεται ισχυρό μήνυμα πως η τράπεζα είναι σε καλή θέση.
ΤA ΡΙΣΚΑ:

  • Προκαλεί «απορίες» η προσπάθεια μέσα από την Τράπεζα να πωληθούν καταθέσεις, την ώρα που άρχισε η διαρροή για απελευθέρωση των γραμματίων.

 

  • Αποφεύγεται η απελευθέρωση μεγαλύτερου ποσού σε έξι μήνες.

 

  • Δημιουργήθηκε «παρασκήνιο» με τις διαρροές που προηγήθηκαν.

 

  • Αποφεύγεται η «επαναστροφή» μετά τη διαρροή που προηγήθηκε πως θα απελευθερωθούν τα γραμμάτια. Κάτι τέτοιο θα έδειχνε πως υπάρχουν προβλήματα.

 

  • Αν δεν πετύχει η προσπάθεια, θα την πληρώσουν άλλοι.

 

  • Υπάρχουν διαθέσιμα ρευστά σε περίπτωση που εγκαταλείψουν την τράπεζα όλα τα χρήματα.

 

  • Εάν οι καταθέσεις εγκαταλείψουν την τράπεζα (παρά τους περιορισμούς), θα δοθεί αρνητικό μήνυμα στις αγορές και τους καταθέτες.

 

  • Υπάρχει επιπλέον περιθώριο για ενίσχυση της τράπεζας αν το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο.

 

  • Μπορεί να περιπλέξει τη μείωση των περιορισμών διακίνησης κεφαλαίων, ιδίως στο εξωτερικό, αν αρχίσουν να φεύγουν τα χρήματα.
  •  

 

  • Σε περίπτωση προβλήματος, η πίεση για να βρεθεί λύση πέφτει στην Τρόικα.

 

  • Υπήρχαν εναλλακτικές επιλογές στο τραπέζι, τις οποίες απέρριψε η τράπεζα.

 

  • Απελευθερώνεται ένα μεγάλο ποσό, και κάποιο μέρος του μπορεί να δώσει ρευστότητα στην οικονομία.

 

  • Δεν θα ενισχυθεί σημαντικά η ρευστότητα στην αγορά, αφού τα χρήματα αφορούν σε ξένους που δεν προβλέπεται να δαπανήσουν εντός Κύπρου.

 

  • Γίνεται η απελευθέρωση κονδυλίων πριν από τη μείωση των περιοριστικών μέτρων
  • Δημιουργήθηκε ρήγμα στην εμπιστοσύνη με μέλη της Τρόικας, που αισθάνονται πως  η τράπεζα βιάστηκε και βλέπουν «άλλα κίνητρα».

 

 

 

One thought on “Τα θετικά και τα αρνητικά μιας τολμηρής απόφασης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s