Ο λογαριασμός και η ιδιωτικοποίηση…

Εδώ και καιρό άρχισαν να ακούγονται διάφορες έξυπνες ιδέες για την αποφυγή των ιδιωτικοποιήσεων. Από την απλή άποψη πως θα μπορούσαν να δώσουν οι ίδιοι οι ημικρατικοί τα  1.4δισ. που πρέπει να βρει το κράτος, μέχρι και την πιο πρόσφατη εξυπνάδα για leaseback στην Cyta, οι σκέψεις αυτές δείχνουν πόσο λίγο έχει γίνει αντιληπτός ο στόχος των ιδιωτικοποιήσεων.

Τα 1.4 δισ. ευρώ είναι ένα πράμα. Η εικόνα των οργανισμών είναι ωστόσο μια άλλη. Και η εικόνα είναι τραγική. Όταν, για παράδειγμα, λέγεται πως η Αρχή Λιμένων είναι «κερδοφόρος οργανισμός»,  λογική περνά από άγριο βασανισμό. Ο οργανισμός, ο οποίος έχει μεγάλο μέρος της ευθύνης για την ανάπτυξη του εμπορίου και του ρόλου της Κύπρου στην περιοχή, είναι κερδοφόρος. Το αντίθετο θα ήταν αδύνατο.

Η ουσία όμως είναι άλλη. Ο οργανισμός είναι επίσης πολύ ακριβός. Οι υπηρεσίες είναι φτωχές και καθυστερούν. Οι πελάτες της Αρχής Λιμένων δυσκολεύονται να πουν μια καλή κουβέντα.

Στόχος της ιδιωτικοποίησης, δεν είναι να γίνουν χερσαίες αναπτύξεις, να κτιστούν γραφεία και αποθήκες ή να περνούν κρουαζιερόπλοια, όπως σχολιάζουν οι εμπλεκόμενοι, είτε διότι θέλουν να παραπλανήσουν, είτε διότι δεν κατανοούν. Στόχος είναι να καταστούν φθηνότερες, ταχύτερες και καλύτερες οι υπηρεσίες του οργανισμού. Αυτό το όφελος θα είναι πολύ μεγαλύτερο από τα έσοδα της πώλησης.

Τα ίδια ισχύουν φυσικά και για την cyta  της διαφθοράς και την ΑΗΚ των μεγάλων λογαριασμών. Αν κανείς χρειάζεται κάποιο λόγο για να υποστήριξει τις ιδιωτικοποιήσεις, ας κοιτάξει τον λογαριασμό που του στέλλει η ΑΗΚ.

Στην προκειμένη, η εποπτεία αποτελεί μια αστειότητα, και όχι μόνο εξ αιτίας των συγκρούσεων συμφερόντων που υπάρχουν.

Μα τί επαράγγειλα, ο γέρημος;

Μα τί επαράγγειλα, ο γέρημος;

Η εποπτεία στο συγκεκριμένο, ελέγχει την διατίμηση –δηλαδή το περιθώριο κέρδους πάνω από το κόστος παραγωγής. (και μεταφοράς, και διανομής). Η ΑΗΚ δίνει το κόστος παραγωγής και ξέρει πως δικαιούται ένα χ περιθώριο κέρδους. Έτσι, ο μόνος έλεγχος που υπάρχει, είναι πόσο μεγάλα θα είναι τα εγγυημένα κέρδη του οργανισμού. Η ΡΑΕΚ, όμως, ελέγχει μόνο την διατίμηση – δεν ελέγχει γιατί στοιχίζει όσα μας στοιχίζει το ρεύμα. Οι μόνοι που ρωτούν για το ύψος του κόστους που αντιμετωπίζει η ΑΗΚ, είναι οι συνάδελφοι, και λαμβάνουν αστείες εξηγήσεις για την εισαγωγή μαζούτ και άλλα φαιδρά.

Ξεχνάμε όμως πως πολλοί απασχολούνται και λίγοι εργάζονται, ιδίως στην διανομή του ρεύματος. Ο ίδιος οργανισμός έλεγε πρόσφατα πως υπάρχει πλεονάζον προσωπικό των 350 ατόμων, αλλά σήμερα είναι όλοι ξανά αναγκαίοι. Οι δε σκέψεις που γίνονται για ανακύκλωση των ατόμων που δεν χρειάζεται ο οργανισμός, δείχνει το βάθος του βολέματος.

Επομένως, ναι, ο λόγος που πρέπει να προχωρήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις είναι ο λογαριασμός που παίρνουν οι πολίτες- στον οποίο λογαριασμό πληρώνονται και εκείνοι που προσλήφθηκαν διότι έτσι ήθελε το εκάστοτε κόμμα που είχε έλεγχο της Αρχής, και όχι διότι τους είχε ανάγκη η αρχή.

Όσο για τα επιχειρήματα που αφορούν στο Μαρί και στην αντίδραση της ΑΗΚ μετά από αυτό, τίθεται το ερώτημα τί θα γινόταν αν η Αρχή ήταν ιδιωτική. Η απάντηση είναι «τίποτε». Αν η αντίδραση της ΑΗΚ στην καταστροφή τιμά τον οργανισμό, αυτό δεν σημαίνει πως ο ιδιώτης θα έκανε κάτι διαφορετικό –ιδίως αν γίνονταν προσεκτικά οι όροι εντολής της ιδιωτικοποίησης (κάτι που δεν έγινε, για παράδειγμα, στο αεροδρόμιο).

Υπάρχει όμως και το άλλο επιχείρημα- ότι δηλαδή ο ιδιωτικός τομέας δεν τα έκανε και καλύτερα- «κοιτάξτε τις τράπεζες». Αυτό το επιχείρημα στέκει και η κυβέρνηση οφείλει να φέρει νομοσχέδια για πραγματική ενίσχυση της εποπτείας, ενώ γενικώς στους οργανισμούς εποπτείας θα πρέπει να γίνουν σοβαρές αλλαγές προσώπων, αφού έχουν αποτύχει σχεδόν καθολικά.

Φυσικά, ο τραπεζικός τομέας θα πρέπει να αναλύεται ξεχωριστά. Ούτε ακαδημαϊκά, αλλά ούτε και λογικά δεν μπορεί να αναλύεται η εποπτεία των τραπεζών μαζί με την εποπτεία στην υπόλοιπη οικονομία, αφού αποτελεί ένα μοναδικό, ξεχωριστό παράδειγμα. Ως οργανισμοί που λειτουργούν με χρήματα άλλων (των καταθετών), οι τράπεζες έχουν ιδιαίτερους, ξεχωριστούς ηθικούς κίνδυνους. Γι αυτό και μια σύγκριση των τραπεζών με τον δημόσιο ή με τον υπόλοιπο ιδιωτικό τομέα, είναι μια σύγκριση μεταξύ ανόμοιων πραμάτων και εντελώς άτοπη.  Ωστόσο, το συμπέρασμα στέκει – η ποιότητα της εποπτείας θα κρίνει κατά πόσον, τελικά, οι ιδιωτικοποιήσεις θα είναι πετυχημένες. Κι αυτό, δυστυχώς, φαίνεται πως έχει χαθεί στην όλη συζήτηση, διότι τα κόμματα ενδιαφέρονται για πολιτικοσύνες και όχι για την ουσία.

Από την άλλη, τα επιχειρήματα για την ασφάλεια (ραντάρ, ΕΦ, παρακολουθήσεις κτλ) είναι επίσης άτοπες. Αυτά τα ζητήματα αποτελούν πρόβλημα που έχει τεθεί, δοκιμαστεί και επιλυθεί στον μισό πλανήτη, από την μοιρασμένη και υπό πυρηνική απειλή Ν. Κορέα, μέχρι τις άγρια εθνικιστικές ΗΠΑ.  Προφανώς και δεν αναφέρθηκα σχεδόν καθόλου στην cyta. Τί να πει κανείς, όμως; Αυτό το θαύμα της φύσης αξίζει δικό του άρθρο.

Πάνω από όλα, όμως, το πρόβλημα είναι καλά κατανοητό: Οι ιδιωτικοποιήσεις θα χαλάσουν τα τσιφλίκια που με τόσο κόπο στήθηκαν. Θα κόψουν τα προνόμια που με τόση διαπλοκή δόθηκαν. Θα χαλάσουν τη σούπα για λίγους.  Το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων, ως ζήτημα αποτελεσματικότητας των οργανισμών, έχει να κάνει προτίστως με τις υπηρεσίες που προσφέρονται στον πολίτη και στον τόπο, με την διαφθορά και με τις κρυφές αποφάσεις για αλληλοβόλεμα. Ουδείς τσιφλικάς δεν θέλει να χάσει το τσιφλίκι του.

Το θέμα όμως δεν είναι απλά να φύγουν οι τσιφλικάδες, αλλά να μην αντικατασταθούν από νέες, παρόμοιες καταστάσεις.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει ΓεΣΥ από το μηδέν, και με χαρά βλέπουμε το ΜΔΠ. Τα λεφτά από το γκάζι, όμως, να μην γίνουν κι αυτά ένας νέος «ημικρατικός.»

One thought on “Ο λογαριασμός και η ιδιωτικοποίηση…

  1. Μαλλον και το γκαζι ημικρατικος θα γινει …. Δεν υπαρχουν καθολου σημαδια θελησης για θεσμικων αλλαγων ……… ειμαστε πολυ μετριοσ λαος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s