Φοβού τις ιδιωτικοποιήσεις: Ζήτω οι ιδιωτικοποιήσεις

http://www.kathimerini.com.cy

Τα δύο πιο εύκολα πράγματα στην όλη συζήτηση για τις ιδιωτικοποιήσεις, είναι:

1) Να βρει κανείς παραδείγματα αποτυχημένων ιδιωτικοποιήσεων
2) Να βρεις κανείς παραδείγματα επιτυχημένων ιδιωτικοποιήσεων.

Ίσως γι αυτό και ο διάλογoς γίνεται  σε λάθος βάση  με βάση  συμφέροντα   και ατζέντες που λίγα έχουν να κάνουν με το συνολικό καλό της κοινωνίας. Οι τιμές, για παράδειγμα, στη Βουλγαρία, έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο πριν όσο και μετά τις ιδιωτικοποιήσεις. Ωστόσο, την ίδια στιγμή η αύξηση στο κόστος ήταν πιο αργή από ό,τι στην Κύπρο ή την Βρετανία (ο ένας με ιδιωτική παραγωγή, ο άλλος με δημόσια) και οι τελικές τιμές τόσο πριν, όσο και μετά τους φόρους, είναι σημαντικά χαμηλότερες.

cytaΕνώ στην Κύπρο οι τιμές τα τελευταία 10 εξάμηνα  αυξήθηκαν για την μέση κατανάλωση νοικοκυριών, πριν τους φόρους και τέλη, κατά 34,1%, στην Βουλγαρία αυξήθηκαν κατά 6,8%. Στην Βρετανία, κατά 18,3%, έναντι του μέσου όρου στην ΕΕ των 28, όπου η αύξηση ήταν 10.4%.

Επομένως οι τιμές του ηλεκτρισμού δεν μπορούν να αποτελέσουν σοβαρό επιχείρημα, ούτε υπέρ αλλά ούτε και εναντίων των ιδιωτικοποιήσεων. Στη Βουλγαρία, για την ιστορία, η κυβέρνηση δεν έπεσε διότι αυξήθηκαν οι τιμές, αλλά διότι η αστυνομία έδωσε το ξύλο της αρκούδας στου διαδηλωτές –ας επιχειρηματολογήσουμε με επιχειρήματα, όσο κι αν αυτό αποτελεί πολλές φορές μια δύσκολη πρόκληση.

Τα μαθήματα από το ιστορικό των ιδιωτικοποιήσεων δεν μπορούν να αντληθούν από μια μακροσκοπική, απλοϊκή παρακολούθηση όσων έγιναν. Στη Ρωσία, οι ιδιωτικοποιήσεις δημιούργησαν ολιγάρχες, ενώ στην Σιγκαπούρη ενίσχυσαν τα νοικοκυριά, τα οποία επένδυσαν στο χρηματιστήριο από τη δεκαετία του 1980, αποκρατικοποιήσεις. Στην Αργεντινή, η ιδιωτικοποίηση των υδάτων έβαλε σε πορεία ελεύθερης πτώσης τις ασθένειες (και την πρόκληση θανάτων σε παιδιά εξ αιτίας μολυσματικών ασθενειών εξ αιτίας της πόσης τρεχούμενου νερού) πριν να κρατικοποιηθούν ξανά. Στην Κύπρο, με την πρώτη βροχή έκλεισε το αεροδρόμιο.

Η ουσία και η ερώτηση είναι τί διαφέρει στην κάθε περίπτωση. Και το μάθημα, που προκύπτει είναι πως ο τρόπος που ιδιωτικοποιείς είναι εξίσου σημαντικός με το κατά πόσον θα ιδιωτικοποιήσεις. Λόγος και σκοπός της ιδιωτικοποίησης δεν είναι, ούτε τα κρατικά έσοδα, ούτε η ικανοποίηση της Τρόικας. Στόχος είναι η εξασφάλιση πιο αποτελεσματικής αγοράς, κυρίως σε λιμάνια και ηλεκτρισμό, αλλά και στην θολή, αδιάφανη και γεμάτη «περίεργα» τηλεφωνία (περιλαμβανομένης και της cytavision, φυσικά). Και, όταν λέμε «αποτελεσματική αγορά», αυτό δεν σημαίνει «λεφτά και κέρδη», αλλά πιο καλή ποιότητα υπηρεσιών, πιο φθηνή και πιο γρήγορη. Κι αυτό συμφέρει, πάνω από όλα, τον απλό κόσμο.

Γι αυτό και ο τρόπος που θα γίνουν είναι εξαιρετικής σημασίας. Αυτή η στήλη πάντα θεωρούσε πως οι ιδιωτικοποιήσεις είναι απαραίτητες για το καλό του τόπου, με τον ίδιο τρόπο που σχολιάζει πάντα και για την ανάγκη για το ΓεΣΥ. Το δεύτερο θα πρέπει να ξεριζωθεί πριν να γίνει. Το πρώτο πρέπει να γίνει καλά από την αρχή.

Πρώτο, χρειάζεται σωστό στήσιμο. Αν στην περίπτωση των σιδηροδρόμων (βλέπε Μεγάλη Βρετανία) το μάθημα είναι πως το σπάσιμο της υποδομής από την λειτουργία είναι λάθος, αυτό δεν σημαίνει πως το ίδιο συμβαίνει και στις άλλες βιομηχανίες. Στην περίπτωση της cyta, όπου είναι καταφανής η αλληλοεπιδότηση, τα πράγματα ίσως να είναι απλά, στην περίπτωση της ΑΗΚ, ίσως να είναι πιο πολύπλοκα (πχ πρέπει η διανομή να σπάσει από την μεταφορά;).

Δεύτερο, χρειάζεται προσοχή στον τρόπο με τον οποίο θα μπουν οι επενδυτές. Στόχος δεν είναι να ανταλλαχθεί η μια διαπλοκή με την άλλη. Γράψαμε παλαιότερα πως οι σταύλος του Αυγεία δεν καθαρίζει με βόθρο. Θα πρέπει η διαδικασία της ιδιωτικοποίησης να είναι διάφανη και ξεκάθαρη, χωρίς σκιές που να θυμίζουν παρόμοιες διαδικασίες στη Ρωσία τη δεκαετία του 1990.

Τρίτο, και κυριότερο, θα πρέπει η εποπτεία και η ρύθμιση να γίνει σοβαρή, σε αντίθεση με τη σημερινή της εικόνα. Η αγορά θα πρέπει να ανοίξει πραγματικά. Σήμερα η αγορά στο ρεύμα είναι ανοικτή μόνο στη θεωρία, με πολλαπλά εμπόδια και στρεβλώσεις. Στην τηλεφωνία, υπάρχει κίνητρο για περιορισμό του μεριδίου αγοράς του ανταγωνισμού, από τον ίδιο τον ανταγωνισμό.

Οι απαιτήσεις ποιότητας, προσφοράς υπηρεσιών και διαχείρισης θα πρέπει να είναι σαφείς, αυστηρές και χωρίς παραθυράκια.  Οι ιδιωτικοποιήσεις θα πλήξουν λίγους και θα ωφελήσουν πολλούς. Φτάνει, όμως, να γίνουν σωστά, συσταρισμένα και σοβαρά.

Επίσης, θα πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ κατεπειγόντως, όχι όμως στην σημερινή του μορφή, και να ολοκληρωθεί το ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι, να μείνουν μακριά από τους πολιτικούς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s