Ο Έλβις και οι ημικρατικοί

Ο νεοφιλελευθερισμός είναι σαν τον Έλβις: Δημοφιλής, πρωτοπόρος, αγαπητός και αλησμόνητος. Είναι επίσης σαν τον Έλβις, διότι πάντα εμφανίζεται στα πιο φτηνιάρικα σόου, στους πιο ατάλαντους διαγωνισμούς και στα πιο μεθυσμένα καραόκε. Και πάνω από όλα, είναι σαν τον Έλβις, διότι, ενώ είναι νεκρός από χρόνια, κάθε λίγο όλο και κάποιος τον βλέπει να κυκλοφορεί.

ElvisesΠριν καλά καλά ολοκληρώσει τον κύκλο της η ασιατική κρίση, τον Σεπτέμβριο του 1999, ο Stefan Ingves, τότε διευθυντής νομισματικών υποθέσεων στο ΔΝΤ, είχε σχολιάσει πως «Η επικίνδυνη αύξηση χρέους κατέστη δυνατή, εν μέρει εξαιτίας της ανεπαρκούς εποπτείας των τραπεζικών δραστηριοτήτων, η οποία επιδεινώθηκε από την ‘υπερβολικά φιλική’ σχέση μεταξύ των κυβερνήσεων και των τραπεζιτών». Μιλούσε για τη νοτιοανατολική Ασία και όχι για την Κύπρο.

Από τότε, το ΔΝΤ κατανόησε πλήρως πως ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος ήταν η ρύθμιση των αγορών. Στα πιο σημαντικά Δοκίμια Εργασίας του Ταμείου, που αποτέλεσαν σημεία αναφοράς για την ανάπτυξη πολιτικής του στα χρόνια που ακολούθησαν, αλλά και στις ομιλίες των ανώτατων στελεχών του, καταγράφεται και αναγνωρίζεται το μέγα λάθος.

Ο «ναός του νεοφιλελευθερισμού» εγκατέλειψε το βασικό χαρακτηριστικό του νεοφιλελευθερισμού και επίσημα πριν από 15 χρόνια. Ο νεοφιλελευθερισμός, όπως και ο Έλβις, αν και νεκρός, συνεχίζει να εμφανίζεται σε βρώμικα στέκια και στα μυαλά διαφόρων – των μανιακών θαυμαστών του ο ένας και των μανιακών εχθρών του άλλος.

Είναι μάλλον περίεργο να παρακολουθεί κανείς τους διάφορους σχολιαστές και πολιτικούς της Κύπρου να κάνουν σχόλια κατά του νεοφιλελευθερισμού, και δη εναντίον του «νεοφιλελεύθερου ΔΝΤ», το οποίο, λένε, θέλει «απορρύθμιση των αγορών».

Το περίεργο όμως δεν είναι μόνο πως πολλοί στην Αριστερά, είτε νομίζουν, είτε επιμένουν διότι τους βολεύει, πως η απορρύθμιση είναι μέρος των προθέσεων. Το περίεργο είναι πως η Δεξιά δεν έχει ακόμα μιλήσει για την εποπτεία των οργανισμών μετά την αποκρατικοποίησή τους.

Ένα νομοσχέδιο που να προβλέπει έλεγχο μονοπωλίων δεν αρκεί. Η ανικανότητα των εποπτικών και ρυθμιστικών αρχών στην Κύπρο είναι σχεδόν απόλυτη. Όταν η Αριστερά σχολιάζει πως οι ιδιωτικοποιήσεις στη Ρωσία ή τη Ρουμανία, ή τη Βουλγαρία ήταν ένα χάλι έχει δίκαιο. Αυτό που ξεχνούν, τόσο οι Αριστεροί όσο και Δεξιοί, είναι πως οι ιδιωτικοποιήσεις ήταν πετυχημένες –και πετυχημένο απόλυτα ήταν το «δόγμα του σοκ» σε άλλες περιπτώσεις: Τσεχία, Λετονία, Εσθονία. Και ακόμα πιο θεαματικές ήταν οι επιτυχίες των ιδιωτικοποιήσεων στη νοτιοανατολική Ασία, με υπόδειγμα την Κορέα και τη Σιγκαπούρη. Η πρώτη, μάλιστα, έχει ένα πρόβλημα πολύ παρόμοιο με το δικό μας, με ένα απρόβλεπτο, παράλογο εχθρό, ο οποίος είναι μάλιστα και πυρηνική δύναμη, να την κοιτάζει στα μάτια.

Όπου οι ιδιωτικοποιήσεις έγιναν με πρωταρχική έγνοια το βόλεμα συμφερόντων (Μεγάλη Βρετανία, Ρωσία), όπου έγιναν για να στηριχτούν χρεοκοπημένες τοπικές αρχές (Γερμανία) και όπου έγιναν χωρίς σοβαρή εποπτεία (Βουλγαρία, Ρουμανία), ήταν καταστροφικές.

Όπου έγιναν με σοβαρά συμβόλαια, με σοβαρή εποπτεία και ρύθμιση και με μοναδικό γνώμονα τα δεδομένα της αγοράς (Μαλαισία, Σιγκαπούρη, Κορέα), ήταν πετυχημένες και αποτέλεσαν ευεργέτημα για τον λαό τους. Το κυριότερο ερώτημα στην Κύπρο δεν ήταν ποτέ το «αν», αλλά το «πώς» θα γίνουν οι ιδιωτικοποιήσεις. Αυτή η στήλη θεωρούσε εξαρχής σημαντικό για τον τόπο να προχωρήσουν, όπως και το ΓεΣΥ. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει πως πρέπει να προχωρήσουν, όπως και να ’ναι.

Το βασικό ζητούμενο, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι ιδιωτικοποιήσεις, είναι πάνω από όλα να στηθεί σωστός προγραμματισμός για την εποπτεία και τη ρύθμιση των αγορών. Ξεκάθαροι όροι ποιότητας, υποχρεώσεις υπηρεσίας, περιθωρίων κέρδους και εξυπηρέτηση «άγονων» αγορών είναι κρίσιμης σημασίας.

Από αυτά θα κριθεί το παν στις ιδιωτικοποιήσεις, έστω κι αν δεν δίνει κανένας σημασία σε αυτή την παράμετρο.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει από το μηδέν το ΓεΣΥ και ευτυχώς που προχωρεί το ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι, μακριά από τους πολιτικούς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s