Τί γίνεται με τις καταθέσεις;

Ουσιαστική έξοδο καταθέσεων κατέγραψαν για τον Ιούνιο τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, με τις συνολικές καταθέσεις να μειώνονται κατά 370 εκατ. ευρώ, μετά την εισροή 320 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Η έξοδος οφείλεται κατά βάση στο γεγονός ότι οι καταθέσεις σε δολάρια Αμερικής έχουν εγκαταλείψει το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου, μετά από μια σημαντική εισροή που καταγράφηκε τον περασμένο Μάιο. Η έξοδος των δολαρίων οφείλεται σε μια πολύ συγκεκριμένη κατηγορία, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από χώρες εκτός Ευρωζώνης. Αυτά τα ιδρύματα, όπως έχει σημειωθεί πολλές φορές, «ευθύνονται» για τις μεγάλες διακυμάνσεις στις καταθέσεις δολαρίων στο κυπριακό σύστημα, και φαίνεται πως «σταθμεύουν» χρήματα στην Κύπρο καθ’ οδό προς ολοκλήρωση συναλλαγών σε άλλες χώρες, κυρίως στον Κόλπο. Γι’ αυτό και η μεγάλη διακύμανση στις καταθέσεις δολαρίων δεν πρέπει να προκαλεί, ούτε την ευφορία που προκαλεί συνήθως (όπως τον Ιούνιο όταν τα αποτελέσματα έδειχναν εισροές), αλλά ούτε και μεγάλη ανησυχία όταν εγκαταλείπουν την Κύπρο.

Προ μηνός, αυτή η στήλη είχε σχολιάσει πως: «Δεν πρέπει να υπολογίζει κανείς πως αυτές οι καταθέσεις είναι «μόνιμες», αφού η έξοδος ενός σημαντικού μέρους αυτών των καταθέσεων δεν θα αποτελούσε έκπληξη. Και, εξίσου σημαντικό είναι, εάν τελικά επαληθευτεί το μήνυμα των στοιχείων, να μην προκληθεί πανικός εάν τους επόμενους μερικούς μήνες δούμε μείωση των ξένων καταθέσεων στο τραπεζικό σύστημα». Η έξοδος των καταθέσεων που παρατηρείται, πρέπει να κρίνεται ως φυσιολογική αλλά και αναμενόμενη.

deposits usdrowΑναφέρθηκε προ μηνός, επίσης, πως: «Η εικόνα που δημιουργείται, κυρίως από τις καταθέσεις σε δολάρια, είναι διπλή: Από τη μια καταδεικνύεται σαφής αύξηση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Από την άλλη, όμως τα χρήματα αυτά δεν αποκλείεται να εγκαταλείψουν την Κύπρο τους επόμενους μήνες. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, δεν θα πρέπει να ερμηνευτεί ως ένδειξη απώλειας εμπιστοσύνης προς τις κυπριακές τράπεζες». Αυτή η εικόνα δικαιολογείται πλέον και από τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν την εβδομάδα που πέρασε.

Πάντως, οι καταθέσεις από τρίτες χώρες, πέρα από τα τραπεζικά ιδρύματα και άλλους παρόχους χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, στέλνουν ενθαρρυντικά μηνύματα, χωρίς ωστόσο να δικαιολογείται εφησυχασμός ή ευφορία. Πρώτο, τα νοικοκυριά από τρίτες χώρες δείχνουν να έχουν σταθεροποιήσει το ύψος των καταθέσεών τους και να διατηρούν πλέον σταθερά ποσά εντός του κυπριακού συστήματος, τουλάχιστον τους τελευταίους τρεις με τέσσερις μήνες.
Δεύτερο, οι επιχειρήσεις από τρίτες χώρες καταγράφουν σταθεροποίηση επίσης, αλλά και μια μικρή αύξηση. Η αύξηση αυτή είναι συνεχιζόμενη και ενδεχομένως να μπορούμε να μιλάμε για «τάση», όταν τα στοιχεία Ιουλίου θα ανακοινωθούν από την Κεντρική Τράπεζα. Πάντως, η αύξηση είναι αρκετά ρηχή και δεν αλλάζει ριζικά τα δεδομένα του τραπεζικού συστήματος. Στέλνει, ωστόσο, μήνυμα πως οι μεγάλες ανησυχίες για τις κυπριακές τράπεζες, έχουν ξεπεραστεί.
Όσον αφορά στις καταθέσεις που προέρχονται από άλλες χώρες της Ευρωζώνης, παρατηρείται μια σταθεροποίηση. Πλέον, και μετά τη μαζική έξοδο των τραπεζών της Ευρωζώνης κατά τη διάρκεια της περιόδου κατά την οποία αυξανόταν αστρονομικά ο ELA στη Λαϊκή, τα νοικοκυριά αποτελούν τη σημαντικότερη κατηγορία καταθετών από το ευρωσύστημα. Αυτές οι καταθέσεις διατηρούν την τάση που άρχισε να διαφαίνεται πριν από μερικούς μήνες, με σταθερή αλλά ρηχή έξοδο των καταθέσεών τους. Η μείωση του περασμένου μήνα ήταν απόλυτα συμβατή με την τάση που άρχισε πριν από ένα ακριβώς χρόνο. Θα πρέπει να αναμένεται ότι θα σημειωθεί κάποια σταθεροποίηση σε αυτές τις καταθέσεις σύντομα, καθώς θα βρίσκουν τον πάτο του. Πάντως, η σταδιακή μείωση των καταθέσεων από ξένα νοικοκυριά έφτασε τους τελευταίους 12 μήνες στα 551 εκατ. ευρώ, ένα σημαντικό ποσό, το οποίο ωστόσο δείχνει σταθερή τάση.

Όσον αφορά στις τράπεζες εντός της Ευρωζώνης κι εκεί φαίνεται πως υπάρχει κάποια σταθεροποίηση, με τις καταθέσεις να «κατασταλάζουν» κοντά στα 70 εκατ. ευρώ, όσα ήταν περίπου και τον Απρίλιο, πριν από την προσωρινή αύξηση του Ιούνη.

Οι εγχώριες
Οι εγχώριες καταθέσεις παρουσιάζουν συνεχιζόμενη μείωση, η οποία προμηνύει πιέσεις στην κατανάλωση, μετά από τη σημαντική αντοχή που έδειξε τους τελευταίους 18 μήνες, κατά τη διάρκεια της κρίσης. Τα νοικοκυριά αποτελούν το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, έχοντας μειώσει τις καταθέσεις τους κατά σχεδόν 1,2 δισ. ευρώ. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί πως τα νοικοκυριά διατηρούν σταθερό λόγο μόχλευσης (δάνεια-προς-καταθέσεις), λίγο πιο κάτω από το 100%.

Ετσι, η υποχώρηση των καταθέσεών τους δεν αντικατοπτρίζει μόνο τις πιέσεις που δέχονται και το γεγονός ότι οι καταθέσεις των νοικοκυριών αφιερώνονται στη στήριξη της κατανάλωσης εν μέσω μειωμένων εισοδημάτων λόγω μείωσης μισθών και ανεργίας. Αντικατοπτρίζει, ταυτόχρονα, και τη μείωση των υφιστάμενων χρεών των νοικοκυριών, τα οποία φαίνεται πως δεν «ανανεώνουν» τα χρέη τους, κυρίως καταναλωτικά, ενώ δεν αναλαμβάνουν, πλέον, ούτε μεγάλα ανοίγματα (π.χ. στεγαστικά δάνεια).

depshhΌσον αφορά στις επιχειρήσεις, οι ενδείξεις είναι πιο θετικές. Οι καταθέσεις των επιχειρήσεων αυξάνονται το τελευταίο διάστημα, έχοντας επιστρέψει στα επίπεδα που καταγράφονταν τον περσινό Ιούλιο. Σημαντικό είναι το στοιχείο πως οι καταθέσεις των επιχειρήσεων αυξάνονται με σταθερό ρυθμό τους τελευταίους μήνες παρά τη μείωση που καταγράφηκε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, όταν οι επιχειρήσεις αναπλήρωναν τα αποθέματα που μειώθηκαν στο τέλος του 2013.

Την ίδια στιγμή, ο συνολικός τους δανεισμός παραμένει περίπου σταθερός. Οι διακυμάνσεις που παρατηρούνται δεν διαγράφουν κάποια τάση, και οι πιστώσεις προς τις κυπριακές επιχειρήσεις παραμένουν μεταξύ 23,4 και 23,7 δισ. ευρώ, ένα ποσό πολύ σημαντικό αφού φτάνει στα 140% του ΑΕΠ. Πάντως, ο λόγος πιστώσεων προς καταθέσεις έχει μειωθεί, από τα 438% που ήταν στην αρχή του έτους, σε 416% τον Ιούνιο. Ωστόσο, το ύψος των δανείων σε σχέση με τις καταθέσεις των επιχειρήσεων, παραμένει εφιαλτικό.

Σε κάθε περίπτωση, οι γενικές ενδείξεις που προκύπτουν από τα στοιχεία των καταθέσεων, δείχνουν πως η εμπιστοσύνη επιστρέφει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, έστω και σιγά-σιγά, και πως άρχισαν να φαίνονται οι πρώτες ενδείξεις πως το σύστημα επιστρέφει σε στοιχεία ομαλότητας. Ωστόσο, την ίδια στιγμή προκύπτουν ανησυχίες για την πορεία των εγχώριων καταθετών και ιδίως των νοικοκυριών, με τις ενδείξεις να «θέλουν» πιέσεις στην κατανάλωση μέσα στο επόμενο διάστημα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s