Δαμιανού: «Επαναδιαπραγμάτευση με την Τρόικα»

«Τα νομοσχέδια για τις εκποιήσεις και τη φερεγγυότητα πρέπει η κυβέρνηση να τα θέσει ξανά προς συζήτηση με τους δανειστές μας»

Συνέντευξη στην Καθημερινή  

Η κυβέρνηση θα μπορούσε, αν ήθελε, να έφερνε ταυτόχρονα τα δύο νομοσχέδια (εκποιήσεις και φερεγγυότητα) στη Βουλή, ούτως ώστε να ξέρουν οι βουλευτές τι ψηφίζουν, λέει στην «Κ» ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Άριστος Δαμιανού. Ο κ. Δαμιανού σχολιάζει πως, κάτω από τις περιστάσεις, και από τη στιγμή που κανένα κόμμα δεν δέχεται το νομοσχέδιο των εκποιήσεων ως έχει, η κυβέρνηση έχει μία καλή ευκαιρία –και οφείλει– να επαναδιαπραγματευθεί τα δύο νομοσχέδια με την Τρόικα. Σχολιάζει, επιπλέον, πως, από τη στιγμή που υπάρχει ένα μαξιλάρι στα δημόσια οικονομικά, η επόμενη δόση από το Eurogroup θα μπορούσε να περιμένει για ένα μικρό χρονικό διάστημα.

–Το ΑΚΕΛ έχει ξεκαθαρίσει εξαρχής τη θέση του ότι δεν πρόκειται να ψηφίσει το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις ως έχει…

Δεν πρόκειται να το ψηφίσουμε, γιατί θεωρούμε ότι πάσχει ως προς τη φιλοσοφία του, που είναι η επιτάχυνση των εκποιήσεων περιλαμβανομένης και της πρώτης κατοικίας, ισοπεδωτικά και χωρίς εξατομίκευση των περιπτώσεων. Κατηγορείται –και πολλές φορές σωστά– η Βουλή για προχειρότητα. Ωστόσο, δεν μπορούμε να ψηφίζουμε κάτι που θα εξαρτάται από ένα νομοσχέδιο, το οποίο δεν ξέρουμε τι θα περιέχει στο τέλος, όταν τελικά θα το δούμε στη Βουλή. Γι’ αυτό και το ΑΚΕΛ ζητά να συζητηθούν τα δύο νομοσχέδια ταυτόχρονα. Παράλληλα, υπάρχουν πολλά σημεία στο νομοσχέδιο που δεν μας βρίσκουν σύμφωνους. Για παράδειγμα, η ειδοποίηση τερματισμού που θα δίνει η τράπεζα θα έχει καθεστώς δικαστικού διατάγματος. Αυτό είναι τρομακτικό. Το δικαίωμα προσφυγής είναι μόνο επί διαδικαστικών ζητημάτων, δηλαδή δεν μπορεί να βασιστεί στην ουσία, όπως για παράδειγμα, αν υπάρχουν υπερχρεώσεις ή ανατοκισμός που φτάνει στα όρια της τοκογλυφίας. Παράλληλα, εξαλείφεται ο ρόλος του κράτους στο όλο θέμα. Σημειώστε πως η διαδικασία είναι επίσης ακριβή για τον δανειολήπτη –με εκτιμητές και δικηγόρους. Αν είχε τέτοια χρήματα, θα μπορούσε να εξυπηρετεί το δάνειό του.

Από την κυβέρνηση τι θα περιμένατε να κάνει, πλέον;

Η κυβέρνηση θα πρέπει να ενημερώσει την Τρόικα πως δεν μπορεί να περάσει το νομοσχέδιο ως έχει. Είτε θα καταψηφιστεί, είτε θα αλλοιωθεί σε τέτοιο βαθμό που δεν θα είναι αυτό που επιθυμούν. Ας κάνουμε επομένως μια διαπραγμάτευση που να προστατεύει την πρώτη κατοικία. Εξάλλου και η Τρόικα λέει πως θέλει προστασία της πρώτης κατοικίας έστω και αν το λέει εκ του πονηρού, λόγω της πίεσης που δέχεται από την κοινή γνώμη. Δεν υπάρχει κόμμα που να δέχεται το νομοσχέδιο ως έχει. Ακόμα και ο ΔΗΣΥ δέχεται για παράδειγμα πως από τη στιγμή που γίνεται εκποίηση, δεν μπορεί να παραμένει η υποχρέωση του δανείου.

Θα μπορούσε να φέρει η κυβέρνηση έγκαιρα το νομοσχέδιο για την αφερεγγυότητα;

Αν η κυβέρνηση θέλει, σαφώς και προλαβαίνει να φέρει στη Βουλή το νομοσχέδιο για την αφερεγγυότητα. Κάτι παρόμοιο έγινε πολλές φορές και στο παρελθόν.

–Ποιες είναι οι διαφωνίες και ενστάσεις που δεν μπορούν να ξεπεραστούν με τροπολογίες στο ίδιο το νομοσχέδιο, επί της ουσίας;

Η πρώτη διαφωνία είναι διαδικαστική. Σήμερα οι δύο υπουργοί επισκέπτονται τα κόμματα για να καταγράψουν απόψεις, αλλά θα ήταν πολύ πιο δόκιμο και πολύ πιο χρήσιμο να προηγείτο ένας διάλογος για να υπάρχει και μια εικόνα των επιφυλάξεων, των προτάσεων και των ενστάσεων των πολιτικών δυνάμεων. Αντί τούτου, υπήρξε δέσμευση έναντι της Τρόικας, κάτι που τους δημιουργεί δυσκολία να επαναδιαπραγματευθούν. Τώρα βρισκόμαστε μπροστά από νέα δεδομένα και αυτά τα δεδομένα λένε ότι καμία πολιτική δύναμη δεν θεωρεί αυτό το νομοσχέδιο κατάλληλο να ψηφιστεί.

δαμιανουΕπί της ουσίας;

Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως ασφαλώς και οι δανειολήπτες οφείλουν να εξυπηρετούν τα χρέη τους, την ίδια ώρα όμως θεωρούμε ότι δεν μπορεί για πολλοστή φορά εκείνοι που αποδεδειγμένα είναι θύματα της τραπεζικής κρίσης να τιμωρηθούν εκ νέου με τον πιο βάναυσο τρόπο που είναι η εκποίηση περιουσιών. Ως ΑΚΕΛ προτάσσουμε την προστασία της κύριας κατοικίας, της οικογενειακής εστίας και της μικρής επαγγελματικής στέγης. Θεωρούμε λοιπόν –χωρίς να έχουμε πιστέψει ποτέ ότι η κυβέρνηση το εννοεί– ότι θα πρέπει να υπάρξει προστασία της πρώτης κατοικίας και της μικρής επαγγελματικής στέγης όχι με οποιοδήποτε κόστος σε σχέση με τη ρευστότητα των τραπεζών, αλλά με ένα τρόπο που θα δημιουργεί ισορροπία, κάτι που δεν υπάρχει σήμερα.

Αυτή η απαίτηση σχετίζεται με την επιμονή σας στο νομοσχέδιο για τη φερεγγυότητα;

Ακριβώς γι’ αυτό και βρισκόμαστε εν αναμονή του νομοσχεδίου για τη φερεγγυότητα. Εμείς λέμε ότι οι εκποιήσεις θα είναι μαζικές και μάλιστα σε πολύ χαμηλές αξίες την ώρα που θα έπρεπε να είχαμε ενώπιόν μας συνολικά το πακέτο που ονομάζεται φερεγγυότητα –και όχι μόνο.

–Θα μπορούσε όμως να περάσει ο νόμος, με ρήτρα αναστολής μέχρι να περάσει και το νομοσχέδιο για τη φερεγγυότητα…

Ας σας πω ότι δεν έχουμε εμπιστοσύνη θα με αδικήσετε; Πού είναι το νομοσχέδιο για τη φερεγγυότητα; Δεν έχει κατατεθεί και ούτε ξέρουμε πώς θα μοιάζει στην τελική του μορφή. Ακόμα και αν θεωρητικά είναι αποδεκτό ως έχει το προσχέδιο, μπορεί να συμβεί οτιδήποτε. Μπορεί λόγου χάριν μια συγκυριακή πλειοψηφία στη Βουλή να το αλλάξει ριζικά. Και νομοτεχνικά δεν μπορείς να κάνεις Νόμο που να λέει «ψηφίζω» αυτόν τον Νόμο, νοουμένου ότι θα εγκριθεί ο τάδε Νόμος που δεν είναι ενώπιον του Κοινοβουλίου. Στεκόμαστε στο ένα πόδι. Για να είμαι ακριβής, η κυβέρνηση στέκεται στο ένα πόδι. Αν όμως είχαμε ενώπιόν μας όλα τα ενδεχόμενα, θα μπορούσε να διεξαχθεί μια συνολική συζήτηση με περισσότερη εμπιστοσύνη. Και αυτό γιατί έχουμε λάβει πολλά «δεσμεύομαι» και εμείς και οι πολίτες τα οποία όμως δεν υλοποιούνται.

–Ναι, αλλά λέγεται πως αν καθυστερήσει η έγκριση του νομοσχεδίου, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να χάσουμε την επόμενη δόση ή να μπούμε σε νέες αρνητικές αξιολογήσεις…

Αν ισχύει αυτό που λέγεται ότι υπάρχει, ένα μαξιλαράκι της τάξης των €700 εκατ., τότε δεν θα υπάρξει πρόβλημα. Θα πρέπει εξάλλου κάποια στιγμή να μπει μια κόκκινη γραμμή στο τι μπορεί να απαιτεί η Τρόικα από την Κύπρο. Θα δεχόμασταν για παράδειγμα να μας επιβάλουν το πώς θα αξιοποιήσουμε τον πλούτο από το φυσικό αέριο; Επανειλημμένα η κυβέρνηση πανηγυρίζει ότι ξεπεράσαμε την κρίση, γυρίσαμε σελίδα, γλυτώσαμε τον τόπο από την κατάρρευση και άλλα παρόμοια επιχειρήματα.

Δεν έχουμε ωστόσο ξεπεράσει τον κίνδυνο…

Έχουμε την κίνηση των Moody’s η οποία καταγράφεται, υπάρχουν και κάποιοι κίνδυνοι οι οποίοι είναι ορατοί, άρα προφανώς είτε η επικοινωνιακή επιχειρηματολογία δεν στέκει, είτε θεωρούμε ότι είναι ένα άλλοθι για να εφαρμόζονται πολιτικές με εκβιαστικά διλήμματα. Όχι μόνο σε σχέση με τη δική μας φιλοσοφία ως προς τις εκποιήσεις με διαδικασίες εξπρές, αλλά σίγουρα θα ήταν πολύ πιο βολικά τα πράγματα στον ευρύτερο διάλογο που πρέπει να προηγηθεί της όποιας απόφασης.

–Στο διά ταύτα, τι γίνεται;

Τα πράγματα είναι πολύ απλά. Ποιος έχει αποφασίσει ότι θα σωθεί η οικονομία με τις εκποιήσεις; Πρέπει να δούμε στο προκείμενο αυτό που θα λαμβάνουν οι τράπεζες και έρχομαι το σημείο της αξίας που θα πωλούνται τα ακίνητα μέσα από τη δαιδαλώδη διαδικασία που καθορίζει το νομοσχέδιο. Και γίνεται δαιδαλώδης γιατί προσπαθούν να συμψηφίσουν τι είναι νόμιμο και τι παράνομο και σας λέω με παρρησία ότι υπάρχουν παράνομες διαδικασίες μέσα στο νομοσχέδιο και δεν θα σταθούν στο δικαστήριο. Συγκεκριμένα, μέσα από το νομοσχέδιο η διαδικασία καθορίζει ότι η εκποίηση ξεκινά με το 80% της επανεκτιμημένης αξίας σε συνθήκες κρίσης. Άρα εκ των πραγμάτων χαμηλότερη από την αξία που υποθηκεύτηκε το ακίνητο σε μια προηγούμενη χρονική περίοδο. Στη συνέχεια, εν τη αποτυχία της εκποίησης του ακινήτου στο 80%, επανέρχεται δεύτερη διαδικασία πλειστηριασμού, πάλι στο 80% και αποτυγχάνει όπως αποτυγχάνουν σήμερα οι πλείστοι πλειστηριασμοί. Αυτόματα κατεβαίνουμε στο 50% στο τρίτο στάδιο, με εκ νέου επανεκτίμηση. Εκεί έχουμε ένα νέο δεδομένο. Θα ανοίγει η διαδικασία της αγοράς στο παζάρι μέσα από κανονική διαδικασία πώλησης που εκεί ο υψηλότερος που θα προτείνει, θα αγοράζει. Φεύγει δηλαδή και η προστασία του 50% επί του μειωμένου ποσοστού του 50%.

–Πώς σχολιάζετε τους προβληματισμούς που ακούγονται ότι η καθυστέρηση της έγκρισης του νομοσχεδίου ευνοεί ουσιαστικά τους μεγάλους οφειλέτες –τους γνωστούς– που αρνούνται να πληρώσουν, ενώ έχουν την οικονομική επιφάνεια;

Αν επρόκειτο για τα συγκεκριμένα άτομα, τους 20 μεγαλοοφειλέτες, θα σας έλεγα ευχαρίστως να προχωρήσουμε με τις εκποιήσεις. Όμως, για τους 20 μεγαλοοφειλέτες, θα έπρεπε πρώτα να κρίνουμε τις δράσεις των τραπεζών και της Κεντρικής Τράπεζας που είναι σχεδόν μηδενική σε σχέση με αυτά τα πρόσωπα. Ένας Νόμος όμως δεν γίνεται μόνο για τους μεγαλοεπιχειρηματίες αλλά για ολόκληρη την κοινωνία και ο Νόμος λέει ότι από 1η Ιανουαρίου 2015 ξεκινούν διαδικασίες εκποιήσεων με ταχύρρυθμες, μάλιστα, διαδικασίες που αφορούν και την πρώτη κατοικία.

Ο συγκεκριμένος νόμος δεν αφορά στο «ποιος εκποιείται»…

Ναι. Κι από τη στιγμή που δεν ξεκαθαρίζεται «ποιος εκποιείται», αφορά τους πάντες: Και τους επιχειρηματίες και τους φτωχούς που έχουν υποθηκεύσει το σπίτι τους για να πάρουν δάνειο 50.000. Επίσης, όσον αφορά τη διαδικασία εκποίησης η τράπεζα μπορεί να εξασφαλίσει ρευστότητα της τάξης του 20%-30% αλλά θα είναι πολύ χαμηλότερη από το λαβείν της. Εξάλλου, την ώρα που θα υπάρχει εκκρεμότητα του δανειολήπτη για το υπόλοιπο ποσό των παιδιών ή της εταιρείας του, τότε παραμένει μια υποχρέωση που θα συνεχίσει να βαραίνει τον δανειολήπτη – και θα είναι το μεγαλύτερο κομμάτι του δανείου.

Έχετε ένσταση και στη δυνητική μείωση των τιμών που θα προκύψει;

Ποιοι έχουν σήμερα χρήματα να αγοράσουν πακετοποιημένα χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων; Πολύ λίγοι Κύπριοι αλλά αρκετά επενδυτικά Ταμεία, τα οποία μπορεί να μην αγοράσει ένα διαμέρισμα λόγου χάριν, αλλά θα μπορεί να αγοράσει 500 ακίνητα στον Πρωταρά στην αξία των 50.000 για παράδειγμα, να τα κρατήσει πέντε χρόνια για να τα μεταπωλήσει το 2020, όταν η οικονομία –ελπίζουμε– θα σταθεί ξανά στα πόδια της σε εμπορική αγοραία αξία και τότε θα έχει μια απόδοση της τάξης του 500%. Υπάρχουν όμως και οι επιτήδειοι που εν αναμονή κάποιων εξελίξεων που αφορούν τη φερεγγυότητα, λόγω στασιμότητας στη διαδικασία των εκποιήσεων εκμεταλλεύονται το σύστημα. Εκείνοι οι επιτήδειοι πρέπει να τιμωρηθούν διπλά γιατί πρωτίστως δεν εντάσσονται στην κατηγορία των πολιτών που δεν μπορούν να πληρώσουν ή τους χαμηλομεσαίους, αλλά ανήκουν μέσα σε αυτούς που οφείλει το 50% του ΑΕΠ, περίπου €6 δισ. Οι συγκεκριμένοι που ανήκουν στην κατηγορία των μεγαλοοφειλέτων έχουν πάρει δάνεια με πολύ ευνοϊκούς όρους κάποιοι εκ της θέσεως που κατείχαν. Αυτά πρέπει να απασχολούν τους θεσμούς όπως είναι η Κεντρική Τράπεζα και τολμώ να πω και η δικαιοσύνη. Όμως και η κυβέρνηση ελέγχει σε πολύ μεγάλο βαθμό πεπραγμένα και δρώμενα στο τραπεζικό σύστημα. Άρα εμείς λέμε να σωθεί η οικονομία, σώζοντας πρωτίστως τους πολίτες και δευτερευόντως τις τράπεζες, οι οποίες, ειρήσθω εν παρόδω, ευθύνονται κατά κύριο λόγο για την κατάντια της κοινωνίας.

Να σωθούν όχι μόνο οι τράπεζες αλλά και η κοινωνία

–Το φλέγον ζήτημα, όπως το θέτει η κυβέρνηση, είναι η διάσωση της οικονομίας και επιμένει ότι το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις είναι απαραίτητη προϋπόθεση…

Σίγουρα πρέπει να σωθεί η οικονομία. Όμως, αυτό που επιχειρείται σήμερα με το σχετικό νομοσχέδιο είναι τόσο ετεροβαρές που ουσιαστικά δεν θα εξυπηρετήσει την πραγματική οικονομία και σίγουρα δεν θα εξυπηρετήσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που θα οδηγούνται όντως σε διαδικασίες εκποίησης. Επίσης, δεν θα εξυπηρετήσει αυτό που οι ειδικότεροι ονομάζουν ψυχολογία της αγοράς γιατί πρέπει να πούμε ότι ήδη 100 χιλ. νοικοκυριά δεν κοιμούνται τη νύχτα αναμένοντας πότε θα ξεκινήσει η διαδικασία να τους πάρει το σπίτι τους η τράπεζα. Και την ίδια ώρα δεν θα εξυπηρετηθεί ούτε η τράπεζα ως προς τη ρευστότητά της, γιατί θα πάρει ένα πολύ μικρό ποσοστό της οφειλής του δανειολήπτη. Ως ΑΚΕΛ επιμένουμε ότι θα υπάρξουν επενδύσεις και δεν θεωρούμε συμπτωματικό ότι συγκεκριμένοι άνθρωποι επένδυσαν από τον υπερατλαντικό στην Κύπρο τη δεδομένη χρονική στιγμή. Και δεν αναθεματίζουμε οτιδήποτε απλώς πρόκειται για ρεαλιστικά δεδομένα και στο δίλημμα αν θα σωθεί η οικονομία ή όχι, λέμε ναι, να σωθεί η οικονομία συνολικά. Όχι να σωθούν μόνο οι τράπεζες αλλά και η κοινωνία να μην σταλεί στο περιθώριο με περαιτέρω δυσπραγία. Και εδώ ακριβώς, επαναλαμβάνουμε ότι εντοπίζεται το πρόβλημα διότι δεν υπάρχει ισορροπία. Παράλληλα, η κυβέρνηση θα πρέπει να αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική ή την αντιδυναμική που δημιουργείται σε σχέση με το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις και να διαπραγματευθεί κατ’ ευθείαν εφ’ όλης της ύλης αυτά τα ζητήματα με την Τρόικα.

–Πώς μπορούμε όμως να διορθώσουμε τις στρεβλώσεις που έχουν δημιουργεί, αν δεν ακολουθηθούν αυτές οι θεραπείες, όπως είναι για παράδειγμα οι εκποιήσεις;

Μιλούμε όλοι και ανησυχούμε για την ανάπτυξη. Εκτιμώ και ανησυχώ χωρίς να είμαι ειδικός ότι έχουμε τρεις βασικούς πνεύμονες που μπορεί να συνδράμουν την ανάπτυξη. Οι υπηρεσίες, ο τουρισμός και ο τομέας ανάπτυξη γης. Με τη διαδικασία των εκποιήσεων –πέραν του ότι υπάρχουν σήμερα χιλιάδες αδιάθετες κλίνες και ακίνητα– οι αξίες θα πέσουν στο πάτωμα και κανένας δεν θα χτίζει. Έχουμε ατέλειωτες και ημιτελείς οικοδομές, επομένως ο τομέας της ανάπτυξης γης δεν θα φέρει ούτε μια θέση εργασίας. Αυτό να θεωρείται δεδομένο. Δεν μπορούσαν να επεξεργαστούν ένα σχέδιο οικιστικής ανάπτυξης για να απλοποιηθούν οι διαδικασίες; Καταλήγουμε πάντα σε ένα ζήτημα. Της συνολικής ρύθμισης. Ενοποίηση και ομογενοποίηση διαδικασιών. Δεν γίνεται να υπάρχει ένας οργανισμός ανάπτυξης γης που να έχει αδιάθετες οικοδομές ενώ υπάρχει κόσμος που δεν έχει στέγη, γιατί δεν μπορεί να εξασφαλίσει 50.000 δάνειο για να πάρει ένα σπίτι. Άρα πρέπει να υπάρξει μια συνολική επεξεργασία προτάσεων και σε αυτή την κατεύθυνση και πρέπει να πω ότι η κυβέρνηση έχει υποτιμήσει τον πλούτο της σκέψης και γνώσης των πολιτικών δυνάμεων. Μέσα από τη συλλογική επεξεργασία προτάσεων πάντα καταλήγουμε σε ένα καλύτερο αποτέλεσμα, παρά την επεξεργασία μέσα από ένα ή δυο εγκεφάλους. Αυτή είναι βασική αρχή της ζωής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s