Συνεχίζεται η «ρωσική απειλή» για την Κύπρο, λόγω Ουκρανίας

Η Ε.Ε. έχει «ξεπεράσει» τις ΗΠΑ στις κυρώσεις που επιβάλλει κατά της Ρωσίας, δημιουργώντας μεγάλες πιέσεις και στην κυπριακή οικονομία. Η ανησυχία για τις εξαγωγές εσπεριδοειδών αποτελεί το μικρότερο από τα μακροσκοπικά προβλήματα, αφού αποτελεί μόλις το 0,8% των κυπριακών εξαγωγών. Ωστόσο, κι αυτό πρέπει να τύχει διαχείρισης, αφού οι συγκεκριμένες εξαγωγές αποτελούν το 40% των εξαγωγών εσπεριδοειδών κι έτσι απειλείται άμεσα ο κλάδος – και επομένως πολλά νοικοκυριά.

monumentΤην ίδια στιγμή, οι κυρώσεις αποτελούν ουσιαστικό πλήγμα για την οικονομία της Ρωσίας, παρά τις αρχικά χλιαρές αντιδράσεις από πλευράς των Ρώσων, οι οποίοι αφήνουν να νοηθεί πως οι κυρώσεις είναι «χωρίς δόντια» και πως σε κάθε περίπτωση «προωθούν την αυτάρκεια» της χώρας. Όπως πάντα, η αυτάρκεια συνεπάγεται και υποχώρηση της ποιότητας ζωής, κάτι που τελικά θα μεταφραστεί και σε πολιτικές πιέσεις αφού η παντοδυναμία Πούτιν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά του να «παραδίδει» ανάπτυξη και καλύτερες συνθήκες για τους πολίτες.

Το πιο βαθύ «δάγκωμα» των κυρώσεων αφορά στον χρηματοπιστωτικό τομέα, με επίκεντρο τη Sberbank που πλέον χάνει στην πρόσβασή της στις αγορές, σε ένα χρονικό σημείο κατά το οποίο δύσκολα μπορεί να αντικαταστήσει τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση μέσα από στροφή προς την Κεντρική Τράπεζα της χώρας ή προς την Ασία. Εξάλλου, τα αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας, μόλις που καλύπτουν το εξωτερικό χρέος των επιχειρήσεων, χωρίς να υπολογίζονται οι τράπεζες.

Εν τω μεταξύ, τα ξένα κεφάλαια εντός της χώρας είναι ιδιαίτερα υψηλά, ακόμα κι αν λάβει κανείς τα συγκριτικά μεγέθη της Ρωσίας. Ξένοι επενδυτές κατέχουν ενεργητικά της τάξης των 165 δισ. ευρώ, με τον μεγαλύτερο όγκο από αυτά τα ποσά να αφορούν σε δανεισμό που ωριμάζει μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο.

Οι ρωσικές τράπεζες είτε θα πιεστούν για να πληρώσουν ξένους εν μέσω εμπάργκο είτε θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε στάση πληρωμών, ουσιαστικά αποκόπτοντας τη χώρα από ξένες χρηματοδοτήσεις στο μέλλον, και βάζοντας τη Ρωσία σε μία πτωτική πορεία, η οποία θα είναι μεν ρηχή, δεν θα έχει όμως τρόπο αντιστροφής.

Εκτός από τις τράπεζες και οι ρωσικές επιχειρήσεις είναι εκτεθειμένες, με χρέη της τάξης των 325 δισ. ευρώ προς ξένους επενδυτές. Κι εκεί, το κυριότερο μέρος του δανεισμού, λήγει εντός των επόμενων 12 μηνών.

Ήδη, η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας αύξησε εκ νέου το βασικό της επιτόκιο κατά 2,5 εκατοστιαίες μονάδες, στο 8%. Στόχος είναι να αποφευχθεί η περαιτέρω υποχώρηση του ρουβλίου, το οποίο βρίσκεται σήμερα 10,7% χαμηλότερα σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, παρόλο που είναι, ακόμα 5,2% υψηλότερα από τον πάτο του Μαρτίου.

Σε εκείνο το χρονικό σημείο (Μάρτιο), η Banka Rosii είχε αυξήσει τα επιτόκια στο 7%, ανακοινώνοντας πως η κίνηση θα ήταν «προσωρινή», σε μία προσπάθεια να σταματήσει τη φυγή κεφαλαίων από το νόμισμα της χώρας. Η «Κ» είχε γράψει, τότε πως «λίγοι αναλυτές δείχνουν να πείθονται από τη σχετική ανακοίνωση».

Οι αντοχές του ρωσικού νομίσματος δεν υπόσχονται πολλά. Εν τω μεταξύ, πέρα από τις άμεσες επενδύσεις (π.χ. σε τραπεζικά ομόλογα), ο ξένοι επενδυτές ασκούν επιπλέον πιέσεις στο ρούβλι. Το 2013, οι καθαρές εκροές κεφαλαίων ήταν 44 δισ. ευρώ, με τις εκτιμήσεις για φέτος να τις θέτουν «τουλάχιστον» στα 80 δισ. ευρώ. Καθώς το χρηματιστήριο της χώρας συνεχίζει να πιέζεται, (υποχώρησε 16% από τον Ιανουάριο), η τάση αυτή δεν αναμένεται να αντιστραφεί.

Οι φορολογικές αυξήσεις που εξετάζει (ήδη) η ρωσική κυβέρνηση, σε μία προσπάθεια να συγκρατήσει το ισοζύγιο στον προϋπολογισμό, μόνο δυσμενώς θα επηρεάσουν την τάση στο ρούβλι.

Εν τω μεταξύ, και η νέα αύξηση των επιτοκίων, ασκεί επιπλέον πιέσεις και στο ΑΕΠ της χώρας, ενώ και οι πληθωριστικές τάσεις εντός της χώρας, πλέον εντείνονται, κάτι που σαφώς αποθαρρύνει ακόμα περισσότερο τους επενδυτές, οι οποίοι μετά τη δραματική αύξηση του πολιτικού ρίσκου, βλέπουν και τα θεμελιώδη οικονομικά στοιχεία να υποχωρούν.

Παρά την κάποια παροδική υποχώρηση του πληθωρισμού στις αρχές του έτους, (στο 6,2% από 7,4% που ήταν τον Ιούνιο του 2013), τον φετινό Ιούνιο ο πληθωρισμός αυξήθηκε εκ νέου στο 7,8%.

Πονά και η Κύπρος
Η Κύπρος δεν μπορεί να αδιαφορεί για την κατάσταση της ρωσικής οικονομίας, ιδίως σε μία περίοδο κατά την οποία η Ευρωζώνη δέχεται τις δικές της πιέσεις. Οι μεγάλες οικονομίες της ηπείρου, ήδη καταγράφουν υποχώρηση του ΑΕΠ, με τη Γερμανία να βρίσκεται, στο β΄ τρίμηνο, στο -0,2%.

Μέχρι τις αρχές του έτους, η υποτίμηση του ρωσικού νομίσματος το καθιστούσε κάπως ελκυστικό, αφού με λίγα ευρώ αγόραζε κανείς πολλά ρούβλια. Πλέον, όμως, αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι πως το ρούβλι θα συνεχίσει να δέχεται ισχυρές πιέσεις υποτίμησης – έτσι η αγορά ρουβλίων σήμερα αποτελεί μια πολύ επικίνδυνη επιλογή.

Αυτή η εικόνα μεταφράζεται σε μεγάλο αντικίνητρο για τα ρωσικά κεφάλαια που βρίσκονται στην Κύπρο, τα οποία δεν έχουν λόγο να «επαναπατριστούν» και να χάσουν την αξία τους. Αντίθετα, η λογική οικονομικά επιλογή είναι να μετατραπούν σε ευρώ και να μεταφερθούν στο εξωτερικό – π.χ. στην Κύπρο.

Η οικονομική λογική, ωστόσο, υπόκειται στις πολιτικές πραγματικότητες. Ο φόβος της επιδείνωσης του «οικονομικού πολέμου» μεταξύ Ρωσίας και Ε.Ε. αποθαρρύνει τους επενδυτές, οι οποίοι αντιλαμβάνονται πως τα χρήματά τους μπορεί να εγκλωβιστούν κάτω από μία επέκταση του εμπάργκο, στην Κύπρο (ή αλλού στην Ε.Ε.), με ακόμα χειρότερες προοπτικές να βρίσκονται δυνητικά στο τραπέζι, σε μεταγενέστερο στάδιο.

Είναι λογικό, επομένως, να εκτιμά κανείς πως τα ρωσικά κεφάλαια που χρησιμοποιούν την Κύπρο, πολύ πιθανόν να αρχίσουν να την αποφεύγουν, ενώ και η τάση προς την «αυτάρκεια» που ακολουθεί η ρωσική κυβέρνηση, εντείνει την αμεσότητα του κινδύνου για το de-offshoring.

Πέρα από τις πολιτικές ανησυχίες που προκαλούν ρωγμές στη χρηματοπιστωτική σχέση, και ο τουρισμός ήδη δέχεται σοβαρό πλήγμα. Παρά το γεγονός ότι οι αφίξεις Ρώσων παραμένουν υψηλές (και αυξάνονται), η τάση δέχεται μεγάλες πιέσεις και ο ρυθμός αύξησης έχει μειωθεί.

Ο κυπριακός τουρισμός βρίσκεται σήμερα σε ένα όριο: έχοντας ελκύσει τους ολιγάρχες και λοιπούς μεγιστάνες, άρχισε να ελκύει και τουρίστες από την αστική τάξη της Ρωσίας. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται η «κριτική μάζα» Ρώσων, που επιτρέπει και τις εξειδικευμένες υπηρεσίες, οι οποίες μεταφράζονται σε αυξημένα κατά κεφαλήν εισοδήματα από τους τουρίστες.

Αυτή ακριβώς η τάξη Ρώσων σήμερα δέχεται ισχυρά πλήγματα.

Γενικότερα, η Κύπρος καθίσταται πιο ακριβός προορισμός, όχι μόνο για τουρίστες, αλλά και για επενδυτές, κάτι που στο παρόν στάδιο είναι δευτερεύον, αφού το μεγαλύτερο ζήτημα είναι το πολιτικό ρίσκο. Εξάλλου, σε μεγάλο βαθμό οι ρωσικές επενδύσεις στην Κύπρο δεν είναι σε ρούβλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s