Το ριγάρισμα του γηπέδου και η Kodak

Θρυλική εταιρεία. Ανέπτυξε την ψηφιακή εικόνα από το 1975. Η πρώτη που έβγαλε στην αγορά φωτογραφικές μηχανές με σύνδεση wi-fi. Πρωτοπόρος στις ψηφιακές κορνίζες. Γέννησε τη λογική του point-and-shoot. Έβαλε πρώτη κάρτες SD στις φωτογραφικές της. Πρωτοπόρησε με την αποστολή μέσω email, φωτογραφιών κατευθείαν από τη συσκευή. Είναι η εταιρεία που έβαλε τη φωτογραφία, από τα χέρια ειδικών, στην καθημερινότητά μας.

1354892951_Polaroid_OneStepΗ Kodak αποτέλεσε πέρυσι κεντρική φωτογραφία σε αυτή τη σελίδα*, με την είδηση (αναμενόμενη από χρόνια) πως υπέβαλε αίτηση για πτώχευση. «Σιγά-σιγά, το βιβλίο της ιστορίας της Kodak έφτασε στο ενδέκατο κεφάλαιο», είχε σχολιάσει ένας αναλυτής, σε ένα λογοπαίγνιο με το Chapter 11 του περί αφερεγγυότητας νόμου των ΗΠΑ. Η πρωτοπόρος εταιρεία διαλύθηκε μόνη της.

Ανακάλυψε την ψηφιακή εικόνα από το 1975, αλλά δεν την προώθησε, διότι φοβόταν πως θα της κανιβαλίσει τα κέρδη από τις «παραδοσιακές» polaroid. Έβγαλε τις πρώτες φωτογραφικές με κάρτα SD και αποστολή εικόνας με email, δημιουργώντας το sharing, αλλά με την πρώτη δυσκολία εγκατέλειψε τη γραμμή παραγωγής. Δημιούργησε τις πρώτες ψηφιακές κορνίζες, αλλά μόλις είδε πως τα περιθώρια κέρδους ήταν μικρά, άφησε το παζάρι να συνεχίσει μόνο του.

Δεν είναι αρκετό να έχεις ιδέες. Η καινοτομία απαιτεί, πέρα από ανακαλύψεις, και όραμα. Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο μάθημα από την αυτοκαταστροφή μιας εταιρείας που άλλαξε τη ζωή μας, αλλά αποδείχθηκε πως δεν είχε την τόλμη να ακολουθήσει τους καιρούς. Ουσιαστικά, οι ιδέες που γεννούσε η εταιρεία ήταν πιο προχωρημένες από τα μυαλά των αφεντικών στους «άνω ορόφους».

Οι πιο πολλές αναλύσεις σχολιάζουν πως οι οικογενειακές επιχειρήσεις είναι καινοτόμες, αλλά πάσχουν από την «κατάρα της τρίτης γενιάς», όπου οι απόγονοι κληρονομούν μυθικά ποσά από τους καινοτόμους γονείς τους, αλλά τα τρώνε – στον τζόγο, τους ιππόδρομους, τα μπουρδέλα και την κόκα. Μάλιστα –κοιτάξτε τους Βάντερμπιλτ– φαίνεται πως δεν υπάρχει περιουσία που να είναι μεγαλύτερη από ό,τι μπορούν να σπαταλήσουν οι απόγονοι.

Η εμπειρία της Κύπρου είναι διαφορετική. Η κληρονομιά των πετυχημένων επιχειρήσεων δεν καταστρέφεται από κόκες και μπουρδέλα. Μοιάζουμε περισσότερο με την Kodak παρά τους Βάντερμπιλτ. Αυτό που φάνηκε τα τελευταία χρόνια, ήταν πως, ενώ η οικονομία γεννά νέες ιδέες σχεδόν με τακτικό ρυθμό, αυτές δεν ευδοκιμούν στις παλιές επιχειρήσεις, αλλά σε καινούργιες. Οι εξαιρέσεις είναι λίγες αλλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Η βιβλιογραφία και οι σχετικές αναλύσεις φτάνουν σε ένα απλό συμπέρασμα: Η απόλυτη συνταύτιση της ιδιοκτησίας με τη διαχείριση, η επιχείρηση-δουκάτο που λειτουργεί κάτω από την προσωπική επίβλεψη, τον έλεγχο και τις ιδέες ενός πατριάρχη, δεν μπορούν να επιβιώσουν πέρα από ένα χρονικό διάστημα. Ιδίως σε περιόδους όπου η αγορά, η τεχνολογία, και οι κοινωνικές συνθήκες αλλάζουν ριζικά: Περίοδοι όπως ο μεσοπόλεμος, τη δεκαετία του 1960, η δεκαετία 1995-2005 και πλέον τα χρόνια από το 2012 και μετά, αποτελούν παραδοσιακά παραδείγματα.

Είναι εύκολο να βρει κανείς στη διεθνή αγορά πετυχημένες οικογενειακές επιχειρήσεις. WalMart, Ford, Carrefour, Nordstrom, ακόμα και το chaebol της Samsung ελέγχονται από οικογενειακά συμφέροντα. Όλοι όμως έχουν τα ίδια κοινά στοιχεία: Η οικογένεια άνοιξε την πόρτα σε μειοψηφικά συμφέροντα άλλων επενδυτών. Επιλέγει τη διεύθυνσή της με τρόπο αξιοκρατικό, με τη λογική πως οι κληρονόμοι μπορούν να είναι ιδιοκτήτες όσο θέλουν, αλλά θα διευθύνουν μόνο αν είναι ικανοί. Και, ξεφεύγουν από τον έλεγχο ενός και μόνο πατριάρχη.

Σήμερα η αγορά στην Κύπρο αλλάζει ριζικά. Τόσο οι συνήθειες των καταναλωτών, όσο και οι ικανότητες των ανταγωνιστών μας, κάτω από τις συνθήκες της κρίσης αλλάζουν τα πάντα. Δεν είναι μόνο η παγκόσμια οικονομία, ούτε μόνο οι ιλιγγιώδεις αλλαγές στις προτιμήσεις λόγω και της τεχνολογίας που αλλάζουν το πεδίο.

Οι μεγάλοι πατέρες των οικογενειακών επιχειρήσεων της Κύπρου οφείλουν να καταλάβουν πως ήταν πρωταθλητές μεν, αλλά το άθλημά τους δεν υπάρχει πλέον. Δεν νοείται να είναι κανείς επικεφαλής επιχείρησης χωρίς στοιχειώδη αντίληψη της τεχνολογίας. Δεν νοείται να μην υπάρχουν διαδικασίες, τήρηση στοιχείων, παρακολούθηση της συμπεριφοράς των πελατών ή ανάλυση των περιθωρίων κέρδους και των διεθνών τάσεων.

Στον τουρισμό μάς ανταγωνίζονται προϊόντα που είναι καλύτερα και φθηνότερα, από τα δικά μας. Στην υγεία υπάρχουν μεγάλοι οργανισμοί χωρίς καν επιχειρηματικό πλάνο (!). Στο λιανικό υπάρχουν δυναστείες που αν δεν αντιληφθούν πως αλλάζουν οι προτιμήσεις και πως υπάρχει πλέον το διαδίκτυο ως ανταγωνισμός. Στην ανάπτυξη γης, ακόμα και σήμερα επικρατεί η λογική της μαζικής παραγωγής.

Το πλεονέκτημα μιας παρωχημένης λογικής, είναι πως έχεις μπροστά σου μαθήματα από τους σκαπανείς – και προς το παρόν αυτοί είναι στο εξωτερικό. Η εισαγωγή τεχνολογίας είναι σχετικά φτηνή και απλή.

Η «συνεννόηση» των τζακιών έχει τελειώσει. Οι εύκολοι καιροί έχουν παρέλθει. Τα μεγάλα κέρδη πλέον θέλουν μεγάλο ρίσκο. Οι εύκολες πιστώσεις ανήκουν στο παρελθόν. Το κράτος δεν μπορεί να είναι πλέον καλός πελάτης. Τα ολιγοπώλια στις πιο πολλές αγορές είναι τελειωμένα, με τη μείωση των εμποδίων στην είσοδο στην αγορά (πόσους έχει καταστρέψει η Amazon, το eBay και τα διαδικτυακά τουριστικά γραφεία;).

Οι μεγάλοι πατριάρχες –στις κατασκευές, στο εμπόριο, στις υπηρεσίες– πρέπει να κατανοήσουν πως οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν πλέον διαρκώς. «Στην οικονομία πλέον το γήπεδο ριγάρεται σαν παίζεις», σχολίασε πρόσφατα ένας φίλος. Το κατάλαβε, κινήθηκε αναλόγως, και οι δουλειές του πάνε καλά.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει ένα σοβαρό ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι, μακριά από τους πολιτικούς.

 

*Οικονομική Καθημερινή, Σελ. 1 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s