Κόλπο με BlackRock για Συνεργατισμό– Χωρίς ν/σ δεν περνά το στρες τεστ

Τα σενάρια της BlackRock, σύμφωνα με πηγές, δείχνουν μια εικόνα πολύ καλύτερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί. Υπενθυμίζεται πως, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η «Κ» είχε υπολογίσει πως οι ανάγκες του Συνεργατισμού, όπως θα προκύψουν από το στρες τεστ, θα κυμαίνονταν κοντά στα 300 εκατ. ευρώ, τα οποία είναι διαθέσιμα μέσα από το «μαξιλαράκι» του Μνημονίου.

Η εκτίμηση αυτή, η οποία δεν λαμβάνει υπόψη τις αυξημένες απαιτήσεις σε περίπτωση που δεν περάσει το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις, μηδενίζοντας έτσι την υπολογιζόμενη αξία των εξασφαλίσεων, σήμερα φαίνεται πως θα πρέπει να αναθεωρηθεί.

Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από την έκθεση της BlackRock.
Πρέπει να σημειωθεί πως οι προβλέψεις στον Συνεργατισμό έχουν αυξηθεί σημαντικά από την αρχή του έτους, ενώ θα πρέπει να αναμένεται πως η συνεχιζόμενη αύξηση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων θα αναγκάσει την Κεντρική Συνεργατική Τράπεζα να αυξήσει τις προβλέψεις ακόμα παραπάνω.

Εκτιμάται πως τα ΜΕΔ θα φτάσουν στο απόγειό τους μέσα στο 2015. Το γεγονός ότι, οι υπολογισμοί της BlackRock λαμβάνουν υπόψη αυτή την αναμενόμενη αύξηση, ενισχύει την εμπιστοσύνη στα ευρήματά της.

Σήμερα, αυτές καλύπτουν το 42% των ΜΕΔ, ένα ποσοστό καλύτερο από το «σύνηθες» στο κυπριακό χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο ωστόσο έχει προκαλέσει και αμφιβολίες.

Οι εξασφαλίσεις
Το «κόλπο» στον Συνεργατισμό, είναι οι εξασφαλίσεις. Αυτές βρίσκονται αρκετά ψηλά, εν μέρει και λόγω του γεγονότος ότι ο Συνεργατισμός χειριζόταν τις εξασφαλίσεις με πολύ συντηρητικό τρόπο. Πάντως, τα στοιχεία που έχει συλλέξει η «Κ», προκαλούν αρκετά μεγάλη εντύπωση. Τα συνολικά υφιστάμενα δάνεια και άλλες πιστώσεις κινούνται στα 13 δισ. ευρώ, σε σχέση με τις εξασφαλίσεις που βρίσκονται στα 55 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από τις εξασφαλίσεις, περίπου οι μισές είναι εκτιμημένες σε τιμές του 2012 και 2013. Είναι δηλαδή κάπως διορθωμένες σε σχέση με την φούσκα των ακινήτων που είχε προκύψει το 2008.

Την ίδια στιγμή, πολλά από τα δάνεια (στεγαστικά και μη) δεν είναι καινούργια. Δεν προέκυψαν, δηλαδή, μέσα στην περίοδο της φούσκας του 2007-2008, αλλά παλαιότερα. Έτσι, ενώ υπήρχε αρχική κάλυψη των δανείων, η εν τω μεταξύ αποπληρωμή μέρους των παλαιότερων δανείων έχει ενισχύσει τον «αέρα» που έχουν τα ΣΠΙ για απομείωση των τιμών χωρίς να υποχωρήσει η κάλυψη των δανείων κάτω από το 100%.

Σημειώνεται πως, ενώ οι μισές από τις εξασφαλίσεις έχουν ήδη αναθεωρηθεί σε τιμές 2013, εξακολουθούν να βρίσκονται στο εντυπωσιακό 420% των δανείων.

Όπως σχολιάζει συχνά η «Κ», οι εξασφαλίσεις είναι μια περίεργη «κάλυψη» των δανείων. Ενώ λογιστικά μπορεί να υπάρχει κάποια λογική, από την στιγμή που η αγορά δεν αναζητά τα ακίνητα προς αγορά σε περίπτωση εκποίησης, τότε η ουσιαστική αξία είναι πολύ χαμηλότερη από τη λογιστική.

Στην περίπτωση των ΣΠΙ, όμως, το μαξιλάρι είναι εξαιρετικά μεγάλο: Ακόμα και με απομείωση της αξίας των εξασφαλίσεων κατά 75%, τα δάνεια καλύπτονται πλήρως από τις εξασφαλίσεις. Είναι προφανές, δε, πως μια τόσο μεγάλη απομείωση είναι δύσκολη εάν ισχύει η εκτίμηση που προκύπτει από τα στοιχεία, πως τα μισά από 55 δισ. των εξασφαλίσεων έχουν ήδη αναθεωρημένες τιμές.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι εκτιμήσεις της «Κ» θέτουν τα ενυπόθηκα δάνεια του Συνεργατισμού στο 81% των συνολικών δανείων, ένα ποσοστό αρκετά υψηλό. Ακριβής μέτρηση είναι αδύνατη, διότι ο πρώην επόπτης δεν περισυνέλεγε καθόλου στοιχεία, για σκοπούς εποπτείας. Ωστόσο, όλες οι ενδείξεις θέλουν τα ενυπόθηκα δάνεια να αποτελούν περισσότερο από το 80% του συνόλου.

Αυτή η εικόνα διαφοροποιεί τις υποθέσεις εργασίας και ιδίως την εκτίμηση για τη ζημιά που θα προκύψει από την αποτυχία των δανείων (Loss-Given-Default, LGD). Αυτό που προκύπτει από τα νούμερα είναι πως ο Συνεργατισμός (διά της BlackRock) εκτιμά την απώλεια αυτή στο 28,1%, ένα ποσοστό που όπως δείχνει η «αριθμητική» δεν υπερβαίνει το μαξιλαράκι στον Συνεργατισμό, ακόμα κι αν επιβληθεί, όπως αναμένεται, «Downturn LGD», το οποίο λαμβάνει υπόψη και τις επιπτώσεις της ύφεσης και την πτώση στις τιμές των ακινήτων.

Από τα πιο πάνω προκύπτει πως η ποιότητα (αλλά και το μέγεθος) των εξασφαλίσεων στον Συνεργατισμό επιτρέπει αντοχές μεγαλύτερες από εκείνες που αναμένονταν αρχικά. Γι’ αυτό και η εκτίμηση της «Κ», την οποία θεωρούσαμε συντηρητική στα 300 εκατ. ευρώ, ενδεχομένως να ήταν απαισιόδοξη, σύμφωνα με την BlackRock.

Αξίζει να σημειωθεί πως στο LGD δεν φαίνεται να λαμβάνονται υπόψη και οι προσωπικές εγγυήσεις. Στον Συνεργατισμό, αυτές είναι ούτως ή άλλως χαμηλές, αλλά αποτελούν γενικότερα ένα σοβαρό πρόβλημα: Η συνήθης πρακτική της προσωπικής εγγύησης από άτομα που είναι συνδεδεμένα με το δάνειο, καθιστά άνευ ουσίας τις εγγυήσεις.

Εάν, για παράδειγμα ο εγγυητής ενός προσωπικού δανείου ανήκει στο ίδιο νοικοκυριό με τον δανειζόμενο, τότε δεν υπάρχει καμία λογική στην εγγύηση, Αντίστοιχα, αν ο εγγυητής ενός επιχειρηματικού δανείου είναι ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης, και σε αυτή την περίπτωση η εγγύηση είναι χωρίς αντίκρισμα.

Γι’ αυτό και, ενώ η «Κ» εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τις εγγυήσεις, το γεγονός ότι αυτές δεν λαμβάνονται υπόψη στις εκτιμήσεις του LGD στον Συνεργατισμό, αποτελεί ένα ακόμα θετικό στοιχείο.

Υφεσιακές πιέσεις
Ένα δεύτερο σημείο στο οποίο στέκεται η μελέτη της BlackRock, είναι πως η επίδραση των μακροοικονομικών καταστάσεων έχει σε μεγάλο βαθμό φτάσει στο μέγιστό της σημείο. Κι αυτό διότι, σε αντίθεση με πολλά Συνεργατικά Ιδρύματα όπου η εικόνα είναι τραγική λόγω προφανούς κακοδιαχείρισης, στα επαγγελματικά ΣΠΙ υπάρχει μια πολύ διαφορετική εικόνα.

Σημ: Τα στοιχεία είναι του 2012

Σημ: Τα στοιχεία είναι του 2012

Εάν, για παράδειγμα, στη ΣΠΕ Τραχωνίου-Κολοσσίου τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια κινούνται άνω του 80%, ή εάν στη ΣΠΕ Γεροσκήπου και Ανατολικής Πάφου ή στη ΣΠΕ Κισσόνεργας, τα ΜΕΔ είναι κοντά στο 70%, αυτά δείχνουν πως οφείλονται εκ των πραγμάτων σε προφανή προβλήματα στη λήψη αποφάσεων και όχι στην κρίση.

Τα ιδρύματα εκείνα που καταγράφουν εξωπραγματικά νούμερα στα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια δεν μπορούν να δικαιολογηθούν μέσα από τη λογική των «δύσκολων καιρών». Και, ήδη, το ξεκαθάρισμα των ατόμων που φέρουν σοβαρές προσωπικές ευθύνες για ό,τι έγινε, φαίνεται πως έχει αρχίσει.

Σε αυτά τα ΣΠΙ, δεν υπάρχει «περιθώριο» για περαιτέρω αύξηση των ΜΕΔ: Εάν, για παράδειγμα τα ΜΕΔ στον Πωμό ήταν 81% στην αρχή της κρίσης και προσεγγίζουν τα 90% σήμερα, αυτό είναι το μέγιστο δυνατόν και δεν υπάρχει «χώρος» για επιπλέον αύξησή τους.

Την ίδια στιγμή, αξίζει να σημειωθεί και η «ιδιαιτερότητα» των επαγγελματικών Συνεργατικών. Εκεί, οι αντοχές στην κρίση είναι μεγαλύτερες από άλλα ΣΠΕ ή άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα γενικότερα.

Χαρακτηριστικό της ιδιαιτερότητάς τους, είναι το ύψος των ΜΕΔ σε επαγγελματικά ΣΠΕ, όπου η εικόνα είναι άκρως αντίθετη με εκείνη που παρατηρείται στα πιο πάνω παραδείγματα. Ως παράδειγμα, στη ΣΤΕΛΜΕΚ Λεμεσού, τα Μη Εξυπηρετούμενα είναι στο 1%, ενώ στις ΣΠΕ των Στρατιωτικών είναι 7% και των Αστυνομικών, μόλις 3%.

Αυτή η εικόνα οφείλεται σε δύο στοιχεία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις. Πρώτο, στην κοινωνική πίεση που ασκείται (α λα Γκραμίν) αφού σε περίπτωση καθυστερήσεων θα ενημερωθούν οι εγγυητές – δηλαδή ένας μεγάλος αριθμός συναδέλφων, στην προκειμένη.
Δεύτερο, η «διαδικασία» αποπληρωμής, με την οποία ο μισθός του δανειολήπτη κατατίθεται στο ΣΠΕ όπου υπάρχει το δάνειο, με τη δόση να αποπληρώνεται πριν από την «αποδέσμευση» του υπολοίπου του μισθού, δεν επιτρέπει καθυστερήσεις ή στρατηγικές επιλογές.

Μέσα από τα Επαγγελματικά ΣΠΙ, που κατά τους υπολογισμούς της «Κ» έχουν παραχωρημένα περίπου 3,8 δισ. σε πιστώσεις, δημιουργείται ένα «πλαφόν» στο πόσο μπορούν να αυξηθούν τα ΜΕΔ του Συνεργατισμού.

Έτσι, δυνητικά περιορίζεται η μέγιστη ανάγκη που θα έχει ο Συνεργατισμός μετά το στρες τεστ.

Ευαισθησίες
Πάντως, πολλά από τα στοιχεία των στρες τεστ παραμένουν άγνωστα. Παρά το γεγονός ότι ο Συνεργατισμός έχει χαμηλή υπολογιζόμενη απώλεια σε περίπτωση αποτυχίας των δανείων του (LGD), αλλά και πολύ χαμηλές πιθανότητες αποτυχίας των δανείων (PD) σε πολλές περιπτώσεις και δη στα επαγγελματικά ΣΠΙ, η εικόνα δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρη.

Σύμφωνα με πληροφόρηση, η BlackRock ετοιμάζει επιπλέον στοιχεία για τη «μάχη» του Συνεργατισμού στο στρες τεστ. Σημειώνεται πως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η αξιολόγηση ενεργητικού (Asset Quality Review, AQR) που θα προηγηθεί, αναμένεται να βάλει τον Συνεργατισμό κάπως χαμηλότερα από τη σημερινή του κεφαλαιακή επάρκεια, ως σημείο εκκίνησης για το στρες τεστ. Η εκτίμηση θέτει τη μείωση περίπου στα 100 εκατ. ευρώ, με την κεφαλαιακή επάρκεια να είναι περίπου στα 13,5% αντί του σημερινού 14,3% που έχει ο Συνεργατισμός επισήμως.

Επιτυχία στο στρες τεστ προϋποθέτει πως τα υπό εξέταση ΧΠΙ θα έχουν Βασικά Ίδια Κεφάλαια στο 8% κάτω από το βασικό σενάριο και στο 5,5% κάτω από το αρνητικό. Στην περίπτωση της Κύπρου, το βασικό και το αρνητικό σενάριο δεν αποκλίνουν όσο σε άλλες χώρες, αφού στο βασικό σενάριο περιλαμβάνονται και οι υφεσιακές συνθήκες που ήδη υφίστανται στην οικονομία.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή πρέπει να σημειωθεί πως τα αποτελέσματα έχουν μεγάλη «ευαισθησία» στις βασικές υποθέσεις εργασίας στις οποίες βασίζεται το στρες τεστ. Με μία μικρή διαφοροποίηση των βασικών παραδοχών, το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό.

Μέρος της συζήτησης, που θα γίνει μεταξύ της EBA και ενός οργανισμού που «μιλά τη γλώσσα» της διεθνούς αγοράς, έχει να κάνει με τα στοιχεία του στρες τεστ που παραμένουν ακόμα άγνωστα.

Ωστόσο, σημαντικό στοιχείο θα είναι και οι παραδοχές που αφορούν στην απώλεια που θα έχει ο Συνεργατισμός από τα δάνεια που αποτυγχάνουν, σε περίπτωση που οι εκποιήσεις δεν θα προχωρήσουν.

synergatismosΑποτυχία χωρίς τις εκποιήσεις
Εξαιρετικής σημασίας θα είναι η ψήφιση του νομοσχεδίου για τις εκποιήσεις όσον αφορά στην επιτυχία του Συνεργατισμού στο στρες τεστ. Οι σημερινές παραδοχές που χρησιμοποιεί η BlackRock αποτιμούν την αξία των ακινήτων σε περίπτωση αποτυχίας των δανείων με βάση ένα συγκεκριμένο σενάριο: Πως η δυνητική εκποίηση των εξασφαλίσεων θα μπορεί να γίνει εντός τριών ετών από την αποτυχία του δανείου.

Η παραδοχή αυτή θα είναι συντηρητική και πέρα από αμφισβήτηση εάν περάσει το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις. Θα είναι, όμως, υπερβολικά αισιόδοξη εάν το νομοσχέδιο δεν υιοθετηθεί.

Ο υπολογισμός της BlackRock λαμβάνει υπόψη την αναμενόμενη υποχώρηση στις τιμές ακινήτων τους επόμενους 36 μήνες και βασίζεται στην καθαρή σημερινή αξία (NPV) των ακινήτων με ορίζοντα την πώληση εντός τριών ετών, με απομείωση έναντι του επιτοκίου που θα χαθεί στην περίπτωση αποτυχίας του δανείου (default).

Έτσι, το LGD που χρησιμοποιεί η BlackRock, και με το οποίο προκύπτει πως ο Συνεργατισμός θα καταφέρει να περάσει το στρες τεστ, έχει ως προϋπόθεση του την ψήφιση του νομοσχεδίου για τις εκποιήσεις.

Με βάση αυτές τις παραδοχές, ο μέσος όρος της απομείωσης στην αξία των δανείων μετά και την εκποίηση, κινείται λίγο άνω του 28%. Εάν, ωστόσο, το νομοσχέδιο δεν περάσει από τη Βουλή, η παραδοχή της BlackRock καταρρέει, με πιο προφανή την επίδραση που θα έχει η καταψήφιση στον χρονικό ορίζοντα των εκποιήσεων.

Σήμερα, κατά μέσο όρο οι εκποιήσεις χρειάζονται 11 με 12 χρόνια για να ολοκληρωθούν. Με μια τέτοια παραδοχή, ουσιαστικά εκμηδενίζεται το «μαξιλάρι» που έχει ο Συνεργατισμός ως προς τις εξασφαλίσεις, οι οποίες είναι μεν πολύ μεγάλες (420% των δανείων) αλλά θα υπολογιστούν στο μηδέν αν δεν περάσει το νομοσχέδιο.

Έτσι, το LGD, δηλαδή η «ζημιά» από την αποτυχία των δανείων, αντί για 28% θα είναι πολύ υψηλότερη – ενδεχομένως και άνω του 90% των δανείων, από τη στιγμή που δεν υπολογίζονται οι εγγυήσεις. Όπως σημειώνεται, τα ενυπόθηκα δάνεια του Συνεργατισμού αποτελούν (βάσει στοιχείων του 2009) πάνω από το 80% των συνολικών δανείων.

Έτσι, το αποτέλεσμα της δοκιμασίας θα αλλάξει άρδην για τον Συνεργατισμό χωρίς το νομοσχέδιο. Η ιδιαιτερότητα του Συνεργατισμού, είναι πως βρίσκεται κοντά σε μια επιτυχία στο στρες τεστ εάν υιοθετηθεί το νομοσχέδιο (βάσει των σεναρίων της BlackRock), αλλά βρίσκεται αντιμέτωπος με μια μεγάλη αποτυχία εάν το νομοσχέδιο δεν περάσει.

Κάτι παρόμοιο, φυσικά, συμβαίνει και με τα άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Κύπρου, με την διαφορά πως ο Συνεργατισμός, εάν τελικά αποτύχει στο τεστ, θα αντλήσει κεφάλαια από το Μνημόνιο, δημιουργώντας έτσι τρομερές πιέσεις και στο δημοσιονομικό κομμάτι, το οποίο θα χάσει το δικό του «μαξιλαράκι» σε μια τέτοια περίπτωση: Θα πρέπει δηλαδή να προβλέπεται μεγαλύτερη λιτότητα στον επόμενο προϋπολογισμό του κράτους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s