Περί λαφαζανιών (On Bullshit)…

Όσο κι αν προσπαθεί αυτή η στήλη δεν θα καταφέρει να κλείσει χρονολογικό έτος χωρίς να επιστρέψει στον Χάρρυ Φράνκφουρτ. Το εξαιρετικό του βιβλίο –ή μάλλον δοκίμιο– «On Bullshit» αποτελεί ένα σημαντικό φιλοσοφικό σύγγραμμα που, στις 25 μόλις σελίδες του αναλύει ένα σοβαρό ζήτημα.

Bullshit«Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας είναι πως έχει τόσες πολλές λαφαζανιές (bullshit). Όλοι το γνωρίζουν». Αυτό που ακολουθεί τις πρώτες λέξεις του βιβλίου δεν είναι μια άνετη κουβεντούλα σε εύκολη γλώσσα. Πρόκειται για μια σοβαρή θεώρηση.

Και, ναι, είναι μια θεώρηση που έχει άμεση σχέση με τη δική μας κοινωνία – και πάνω από όλα με την πολιτική μας ζωή. Τις τελευταίες εβδομάδες έγινε ένας γενικός χαμός για να προστατευτεί η πρώτη κατοικία από τις «μαζικές» εκποιήσεις. Η πρώτη κατοικία προστατευόταν από την αρχή στο νομοσχέδιο (και στο σύνταγμα) και μαζικές εκποιήσεις δεν έχουν λογική για το profit-and-loss των τραπεζών. Εξάλλου, αυτό ήταν εξαρχής ένα θέμα που θα απασχολούσε το επόμενο νομοσχέδιο, περί φερεγγυότητας.

Αλλά αυτά ήταν ψιλά γράμματα για τους πολιτικούς, αφού αν το παραδέχονταν δεν θα είχαν πάτημα για να αυτοδιοριστούν προστάτες της πρώτης κατοικίας. Η γενική λαφαζανιά που ακούστηκε για το όλο θέμα μάζεψε τόνους bullshit στη λεωφόρο Νεχρού. Και, ο κόσμος έχαψε τις λαφαζανιές.

Ακούσαμε μάλιστα πως «εκατοντάδες χιλιάδες» νοικοκυριά κινδυνεύουν από τις «μαζικές εκποιήσεις» πρώτης κατοικίας. Τα νοικοκυριά στην Κύπρο αριθμούν σχεδόν 301.000. Από αυτά, οι 59.000 ενοικιάζουν την κατοικία τους, και επομένως δεν μπορούν να εκποιηθούν ως πρώτη κατοικία. Άλλα 17.000 νοικοκυριά σχεδόν, διαμένουν δωρεάν, με άλλους τόσους σε «άλλο τρόπο ενοικίασης». Τα νοικοκυριά σε ιδιόκτητη κατοικία –για την οποία ενδεχομένως να έχουν δάνειο– ανέρχονται σε 205.165.

Όταν επομένως κάνουν κομματικοί αρχηγοί δήλωση πως κινδυνεύουν με εκποίηση «εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά» που μπορεί να χάσουν την πρώτη τους κατοικία, για πόσες «εκατοντάδες χιλιάδες» μιλούμε; Τα στοιχεία, λένε πάντως πως μιλάμε για λιγότερες από δύο «εκατοντάδες χιλιάδες».

Εν τω μεταξύ, τα συνολικά δάνεια για ιδιοκατοίκηση –τα οποία αφορούν στην «εκποίηση πρώτης κατοικίας» – ανέρχονται σε 5,7 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα Μη Εξυπηρετούμενα είναι 35%. Τα Μη Εξυπηρετούμενα των νοικοκυριών φτάνουν μεν στα 4,4 δισ. ευρώ, αλλά από αυτά μόνο τα μισά αφορούν σε ιδιοκατοίκηση.

Τα στοιχεία, εν ολίγοις, λένε πως η δήλωση για «εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά» που κινδυνεύουν είναι καθαρή λαφαζανιά (bullshit).

Υπάρχει, κατά τον Φράνκφουρτ, μια σημαντική διαφορά μεταξύ του ψεύτη και του λαφαζάνη. Ο πρώτος γνωρίζει (ή νομίζει πως γνωρίζει) την αλήθεια και στρέφεται εναντίον της. Ο λαφαζάνης, όμως, αδιαφορεί πλήρως για την αλήθεια. Λέει κάτι διότι τον βολεύει, χωρίς να έχει το παραμικρό ενδιαφέρον να ελέγξει κατά πόσον ισχύει. Και, σε αντίθεση με τον ψεύτη, είναι πιο επικίνδυνος για την κοινωνία: Τουλάχιστον ο ψεύτης, επιχειρεί να μάθει την αλήθεια για να γίνει εχθρός της, ενώ ο λαφαζάνης την αντιμετωπίζει ως κάτι άσχετο, δευτερεύον, ανούσιο.

Και, όταν πολιτικά πρόσωπα λένε (πάνω από μία φορά) πως «εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά» κινδυνεύουν να δουν την πρώτη τους κατοικία να εκποιείται, τότε αυτό εμπίπτει στην κατηγορία του λαφαζάνη, σύμφωνα με τον ορισμό του καθηγητή Φράνκφουρτ.

bsΑλλά το ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι πολιτικοί και κομματικοί μας ηγέτες είναι λαφαζάνηδες. Η λαφαζανιά (bullshit) είναι ένα εργαλείο τόσο ευρείας χρήσης στην πολιτική, που χωρίς αυτήν οι μισοί πολιτικοί μας θα ήταν βουβοί.

Εδώ ολόκληρο νομικό πλαίσιο στήθηκε χωρίς να ερωτήσουν βασικά ερωτήματα για τις εκποιήσεις: Πόσα από τα 205.000 νοικοκυριά («εκατοντάδες χιλιάδες», γαρ) έχουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια, πέρα από το συνολικό ποσό; Από αυτά πόσα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν ανεργία; Στο όριο που έβαλαν για την προστασία, των 350.000 ευρώ, πόσες οικίες υπάρχουν και με ποια γεωγραφική κατανομή;

Χωρίς τέτοιες ερωτήσεις, ουσιαστικά πέρασαν ένα νομοσχέδιο και 8 συνοδευτικά, χωρίς να ξέρουν για ποιο πράγμα νομοθετούν. Κοινώς, μας έχουν λαφαζανέψει.

Τα νομοσχέδια που πέρασαν για τις εκποιήσεις, φυσικά, δεν αποτελούν παρά παράδειγμα για τη λαφαζανοκρατία της Βουλής και γενικότερα της πολιτικής μας. Όταν λένε πως η αποπληρωμή του ELA από την Τράπεζα Κύπρου αποτελεί «αποστολή χρημάτων στο εξωτερικό», και πάλι επιδίδονται στη λαφαζανιά. Όταν πάλι ένας πολιτικός στέκεται (σαν σήμερα) έξω από το Μνημόσυνο και «καλεί» την Τουρκία, τον ΟΗΕ, τους Αμερικάνους ή τη «διεθνή κοινότητα» να λάβουν τα μέτρα τους και να σοβαρευτούν, ίσως να είναι λαφαζάνης. Ίσως, πάλι, να αντιλαμβάνεται πως μιλά και ουδείς θα ακούσει εκτός από τα νυχτερινά δελτία της Κυριακής, οπότε είναι ψεύτης. Μπορεί, πάλι, ο Φράνκφουρτ να αναλύσει κάποια στιγμή και το «μασκαραλίκι» ως φιλοσοφική έννοια, και να δώσει μια πιο λειτουργική ερμηνεία που να καλύπτει και την παράδοση των δηλώσεων στα μνημόσυνα.

Με αυτό τον τρόπο αναπτύσσουν πολιτικές και νόμους. Λαμβάνουν αποφάσεις χωρίς να ξέρουν τα βασικά δεδομένα («μα ήταν στη σελίδα 63!»), χωρίς να ρωτούν, χωρίς να έχουν στα χέρια τους τα πιο βασικά στοιχεία για το θέμα που νομοθετούν. Αδιαφορούν, δηλαδή, για την αλήθεια και κάνουν κυριολεκτικά ό,τι τους έρθει στο μυαλό. Το πιο ενδιαφέρον είναι να παρακολουθεί κανείς ολόκληρες συζητήσεις για το τι περιείχε το Μνημόνιο από τον Δεκέμβριο του 2012 και τι όχι, ένα ερώτημα που έχει εύκολη, απλή και καρφωτή απάντηση, κάθε φορά.

Τα ΜΜΕ έχουν φυσικά τη δική τους ευθύνη, που δεν είναι λίγη. Αλλά η λαφαζανιά, με την αδιαφορία που επιδεικνύει ως προς την αλήθεια, έχει γίνει κάτι παραπάνω από ενδημική στην κοινωνία μας και στην πολιτική. Και, αν δεν ανοίξουμε τα μάτια μας τώρα, θα συνεχίσουμε να τρώμε αυτά τα bullshit που μας ταΐζουν.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει ένα σοβαρό ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ για να κοπούν οι λαφαζανιές από τον προϋπολογισμό. Και τα λεφτά από το γκάζι, μακριά από τους πολιτικούς.

4 thoughts on “Περί λαφαζανιών (On Bullshit)…

  1. Μιχάλη με βάση τους αριθμούς που αναγράφεις, τα μη εξυπηρετούμενα ανέρχονται σε 2 δις (0,35Χ5,7δις). Οπότε αν υποθέσουμε πως όλα αφορούν κατοικίες των 350000 ευρώ τότε επηρεάζονται 5714 κατοικίες. Αν είναι κατοικίες των 250000 τότε μιλάμε για 8000 κατοικίες.
    Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για λιγότερο από το 2% του συνολικού οικιστικού αποθέματος…

    • Δεν μπορούμε να ξέρουμε :1) ΠΟΣΑ (σε αριθμό) είναι τα δάνεια 2) Την δημογραφική τους κατανομή (άνεργοι, μονογονιοί, αστικοί επαγγελματίες κτλ κτλ) 3) Πόσα είναι άνω των 350K, ή 250K (αν και μπορεί να γίνει εκτίμηση, όπως κάνεις). 4) Τί περιουσία έχουν τα νοικοκυριά με ΜΕΔ για πρώτη κατοικία
      Υπάρχουν πάρα πολλά άγνωστα. Γι αυτό και είναι περίεργο να νομοθετούν χωρίς καν να διερωτούνται τί λένε τα στοιχεία

      • Αν οι νομοθέτες νομοθετούσαν με βάση συγκεκριμένα στοιχεία και δεν έκαναν του κεφαλιού τους δεν θάμασταν τώρα εδώ που είμαστε.
        Την εκτίμηση την έκαναν επειδή κάναν λόγο για «εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες που κινδυνεύουν να βγουν στο σφυρί» και ήθελα να καταδείξω με έναν απλό υπολογισμό πόσο εξωπραγματικές δηλώσεις κάνουν απλώς και μόνο για να προπαγανδίσουν μια πολιτική αδιέξοδη ελαφρά τη καρδία. Και ενώ τα επιχειρήματά τους είναι τόσο άστοχα και ατεκμηρίωτα, είναι εδώ που λείπει μια επιχειρηματολογία βασισμένη σε νούμερα από την κυβέρνηση, η οποία στην καλύτερη περίπτωση τα ψάχνει αυτήν τη στιγμή…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s