Πληθαίνουν τα πλοκάμια στην Τράπεζα Κύπρου

Το «ιρλανδικό κόλπο» του W. Ross προϋποθέτει και έλεγχο του Δ.Σ. από τον επενδυτή

Η απομάκρυνση μελών του Δ.Σ. που αναμένεται με τη Γενική Συνέλευση, προκαλεί εκνευρισμό σε κομματικά δώματα.

 

Η ταχεία απομόχλευση, η αύξηση της παραγωγικότητας και η μείωση των δαπανών, στις οποίες προέβη ο μεγαλοεπενδυτής, μεταφράστηκαν πολλές φορές σε απομάκρυνση στελεχών, μείωση ωφελημάτων στους υπαλλήλους όλων των βαθμίδων, επαναδιαπραγμάτευση των συνταξιοδοτικών συστημάτων, και μεγάλα σχέδια εθελούσιας εξόδου. Δεν θα ξάφνιαζε πολλούς μία παρόμοια κίνηση στην Τράπεζα Κύπρου.

Η πώληση, τον περασμένο Μάρτιο, από πλευράς του Wilbur Ross και της Fairfax Financial, των μετοχών που κατείχαν στην Bank of Ireland, δεν ξάφνιασε πολλούς παρατηρητές της αγοράς. Ο Ross προτιμά τις προβληματικές επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπες με την κατάρρευση: Επενδύει σε αυτές, επιβλέπει την επιστροφή τους στην εξυγίανση και στη συνέχεια αποχωρεί.

Το 2011 είχε αγοράσει σχεδόν 6,5% της Bank of Ireland, έναντι 10 σεντ τη μετοχή. Οι 2 δισ. μετοχές του πωλήθηκαν πριν από το καλοκαίρι στα 32,8 σεντ, υπερτριπλασιάζοντας τις αποδόσεις του. Η κίνηση του 2011, όμως, θυμίζει την Τράπεζα Κύπρου και με τον τρόπο που έγινε: η WL Ross &Co και η Fairfax, συμφερόντων του επενδυτή, συνεργάστηκαν με άλλους τρεις επενδυτές για να αποκτήσουν το 34,9% της υπό πίεση τράπεζας, με συνολικό κόστος 1,1 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με πληροφόρηση, η συνολική συμμετοχή του κ. Ross, που εκτιμάται πως φτάνει στο 18%, με το υπόλοιπο να ανήκει σε κολοσσούς, όπως στην Capital Groupμ. στη Fidelity και στην Kennedy Wilson. Η εξαγορά του 35% των μετοχών της Bank of Ireland είχε αποτρέψει την κρατικοποίηση της τράπεζας.

Η πώληση, και μάλιστα σε τιμή χαμηλότερη της αγοράς, μεταφράστηκε σε μεγάλα κέρδη για τον Wilbur Ross και τις επιχειρήσεις του. «Ο Ross πόνταρε στη μακροοικονομική ανάκαμψη της Ιρλανδίας. Θεώρησε πως, από τη στιγμή που η οικονομία γενικότερα θα ανακάμψει, είναι αναπόφευκτο ότι θα ανακάμψει και η τράπεζα», σχολιάζει επενδυτής που ανταγωνίζεται τον κ. Ross. «Λίγοι στην αγορά συνηθίζουν τα μακροοικονομικά στοιχήματα αυτού του είδους».

Σε ομιλία του τον περασμένο Ιανουάριο, ο κ. Ross ουσιαστικά επαλήθευσε αυτή την ανάλυση, σχολιάζοντας πως η πρώτη κίνηση για επενδύσεις σε υπό κατάρρευση τράπεζες όπως στην Bank of Ireland, πρέπει να είναι μακροοικονομική. «Καταλάβαμε πριν από αρκετό καιρό πως δεν μπορείς να κάνεις μικροανάλυση» κάτω από τέτοιες συνθήκες, σχολίασε. «Είχαμε συνειδητοποιήσει πως η Ιρλανδία θα ήταν η πρώτη χώρα που θα έβγαινε από το μνημόνιο», σχολίασε, επιμένοντας πως οι μακροοικονομικές πολιτικές της χώρας αποτέλεσαν το σημαντικότερο στοιχείο στην απόφασή του να επενδύσει στην Ιρλανδία, και όχι σε άλλη υπό μνημόνιο οικονομία, όπως στην Ισπανία. Η πολιτική διάθεση για έξοδο από την κρίση, καθοδήγησε την απόφαση Ross. «Η κυβέρνηση της χώρας συμφωνούσε μαζί μας πως η είσοδος μεγάλων επιφανών επενδυτών θα αποτελούσε ένα σημαντικό μήνυμα στην αγορά και για την εμπιστοσύνη… Στην αρχή ανησυχούσα πως το έλεγαν για να ρουφήξουν λεφτά από εμάς, αλλά τελικά το πίστευαν. Εν πάση περιπτώσει, εγώ αυτό πίστευα από την αρχή».

Αλλά την ίδια στιγμή είναι σημαντικό να γνωρίζει ο επενδυτής, σύμφωνα με τα σχόλια του κ. Ross, πώς θα αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αλλά και η απώλεια στην ποιότητα ενεργητικών. Αυτή είναι μια εικόνα που επίσης θυμίζει την επένδυση Ross στην Τράπεζα Κύπρου: Είναι ένα μακροοικονομικό στοίχημα, με επίκεντρο τη διάσωση της χώρας από τους δανειστές της, αλλά την ίδια στιγμή πρέπει να προστατέψει και την επένδυσή του σε «πιο μικροοικονομικό» επίπεδο. O ίδιος ο κ. Ross, μαζί και με εκπρόσωπο της Fairfax, έλαβαν μέρος το Δ.Σ. της Bank of Ireland, ενώ ταυτόχρονα επελέγη και νέα διοικητική ομάδα.

Όπως συνηθίζει, ο κ. Ross πίεσε και στην Bank of Ireland για πολλές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες περιελάμβαναν μαζική μείωση του προσωπικού με σχέδιο εθελούσιας εξόδου, αλλά και ριζική αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού, η οποία έγινε δεκτή από τις συντεχνίες αλλά και από το 90% των υπαλλήλων. Με την αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού, η Bank of Ireland πέτυχε εξοικονομήσεις γύρω στο 1 δισ. ευρώ.

Η στρατηγική ταχείας επένδυσης και μεταπώλησης με κέρδος, έχει προκαλέσει πολλά σχόλια για τον κ. Ross. Διεθνή μέσα «έτρεξαν» τίτλους όπως «Είναι τρελός ο Wilbur Ross;» και «Ο τραπεζοφάγος», ενώ πολλές φορές χαρακτηρίστηκε ως κοράκι. Η ταχεία απομόχλευση, η αύξηση της παραγωγικότητας και η μείωση των δαπανών μεταφράστηκαν πολλές φορές σε απομάκρυνση στελεχών, μείωση ωφελημάτων στους υπαλλήλους όλων των βαθμίδων, επαναδιαπραγμάτευση των συνταξιοδοτικών συστημάτων, και μεγάλα σχέδια εθελούσιας εξόδου. Δεν θα ξάφνιαζε, λοιπόν, πολλούς μια παρόμοια κίνηση στην Τράπεζα Κύπρου.

Ζήτημα ελέγχου

Η στρατηγική Ross, όμως, προϋποθέτει πως ο επενδυτής θα έχει έλεγχο στη νέα του επένδυση, αφού μόνο έτσι θα είναι δυνατή η προώθηση των πολιτικών που προτιμά, με παράλληλη διαπραγμάτευση –πάντοτε σκληρή– με τις συντεχνίες. Όπως φάνηκε και στην περίπτωση της Bank of Ireland, ο κ. Ross θέλει ταυτόχρονα επενδύσεις όπου το πολιτικό ρίσκο να είναι χαμηλό.

Η στρατηγική με την οποία ποντάρει στη μακροοικονομική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με ταχύτατες μεταρρυθμίσεις εντός της επιχειρήσεις (τράπεζας), αποτελεί ισχυρή ένδειξη πως ο επενδυτής είναι πεπεισμένος για τη γενικότερη πορεία της κυπριακής οικονομίας, κάτι που εξάλλου επιβεβαιώνουν και άτομα γύρω από την επένδυση που έγινε.

Αυτό όμως που ήταν σαφές από την αρχή, είναι πως δεν θα είχε καμία διάθεση να αποτελέσει το «14ο μέλος» ενός Διοικητικού Συμβουλίου στο οποίο δεν είχε εμπιστοσύνη πως έχει διάθεση να προχωρήσει με δύσκολες αποφάσεις. Γι’ αυτό και η πρόταση που του είχε γίνει, να παραμείνει το Δ.Σ. με δική του ταυτόχρονη συμμετοχή ως μειοψηφία, δεν ήταν δυνατόν να γίνει αποδεκτή.

Εάν ο κ. Ross έκανε διαχείριση του πολιτικού ρίσκου την περασμένη εβδομάδα, μέσα από διαδοχικές συναντήσεις με πολιτικούς αρχηγούς στους οποίους έδωσε διαβεβαιώσεις πως δεν προτίθεται να προχωρήσει σε μαζικές εκποιήσεις εάν προχωρήσουν τα σχετικά νομοσχέδια, ήταν φυσιολογικό να διαχειριστεί και το μικροοικονομικό ρίσκο που είχε δημιουργηθεί με τις προσπάθειες του Δ.Σ. να παραμείνει στη θέση του.

Πάντως, δεν επιβεβαιώνεται πως υπήρχε καμία άμεση επικοινωνία μεταξύ Ross και Κεντρικής Τράπεζας, όταν η δεύτερη απέστειλε επιστολή ζητώντας την παραίτηση του Δ.Σ. της Τρ. Κύπρου. Αντιθέτως, οι όποιες συναντήσεις ήταν προγραμματισμένες για την επαύριον.

Από το Λονδίνο…

Η συνάντηση, ωστόσο, μεταξύ Wilbur Ross και του Viktor Vekselberg της Renova, στην παρουσία και του CEO της τράπεζας, John Hourican, φαίνεται πως ήταν πίσω από την κίνηση που έπεισε την Κεντρική. Στη συνάντηση, όπου φέρεται να έλαβε μέρος και ο κ. Strzhalkovskiy, αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της τράπεζας, συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν το «πώς προχωράει η τράπεζα με τις επόμενες κινήσεις στον σχεδιασμό της για έξοδο από τη σημερινή της δυσμενή κατάσταση», σύμφωνα με πληροφόρηση της «Κ».

Η συζήτηση αυτή είναι φυσιολογικό να σχετίζεται και με την αντιπροσώπευση των νέων μετόχων στο Δ.Σ., όπου δεν έχουν καμία διάθεση να λειτουργήσουν ως μειοψηφία. Σημειώνεται πως, μεταξύ τους, ελέγχουν σχεδόν το 27% της τράπεζας, κάτι που τους καθιστά ικανούς να ελέγξουν σε σημαντικό βαθμό τη σύσταση του νέου Δ.Σ. της τράπεζας. Αν αναλογιστεί κανείς πως, κατά πάσα πιθανότητα και η EBRD θα ακολουθήσει τις δικές τους προθέσεις για το άμεσο μέλλον της τράπεζας, τότε είναι ξεκάθαρο πως το 1/3 των μετοχών έχουν πλέον συμμαχήσει. Υπολογισμοί της «Κ» θέτουν τη δυνητική δύναμη της «συμμαχίας» οριακά χαμηλότερα από το 50% των μετοχών.

Γι’ αυτό και η πρόθεση του σημερινού Δ.Σ. για αποφυγή νέας Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης, προκάλεσε αντιδράσεις. Εκτός από την απελπισμένη προσπάθεια να εισηγηθούν στον κ. Ross τη δική του συμμετοχή ως «14ου μέλος», είχε προωθηθεί το τελευταίο διάστημα και η πρόθεση άλλου επίδοξου συμβούλου, κάτι που γνώριζε και η Κεντρική Τράπεζα, η οποία είχε κληθεί από τον δικηγόρο του συγκεκριμένου μετόχου να προχωρήσει σε έλεγχο καταλληλότητάς του. Κάτι τέτοιο δεν έγινε, αφού δεν υπήρχε ενώπιον της Κεντρικής Τράπεζας σαφές αίτημα, πέρα από την εκ των προτέρων έγκρισή του σε περίπτωση που βρεθεί στην πόρτα του Δ.Σ. μελλοντικά.

Ο συγκεκριμένος μέτοχος καταγράφεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους από τους μετόχους προ της αύξησης κεφαλαίου, αφού φέρεται να ήταν ο μεγαλύτερος καταθέτης στην τράπεζα στις 15 Μαρτίου 2015. Ωστόσο, η προσπάθεια για προετοιμασία του εδάφους για μελλοντική ένταξή του στο Δ.Σ., σε συνδυασμό και με τις άλλες κινήσεις που γίνονται προς αποφυγή Γενικής Συνέλευσης, φαίνεται πως οδήγησαν την Κεντρική Τράπεζα στην απόφασή της να προλάβει τα γεγονότα και να ζητήσει την παραίτηση του Δ.Σ.

Η Renova διατηρεί στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο, κυρίως διά του επικεφαλής της, Viktor Vekselber, ο οποίος σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, έχει «συχνές συναντήσεις» με τον Ρώσο πρόεδρο, ενώ έχει επίσης διοριστεί σε θέσεις-κλειδιά όπως στη ρωσική κρατική εταιρεία με αποστολή τη δημιουργία ενός «Silicon Valley» στη χώρα. Παρομοίως, ο αντιπρόεδρος της τράπεζας, κ. Strzhalkovskiy ως γνωστό θεωρείται παλιός συνεργάτης του Ρώσου Προέδρου, ενώ διατηρεί και φιλικές σχέσεις με τα κέντρα εξουσίας στην Κύπρο, μέσα από το δικηγορικό γραφείο που διαχειρίζεται τις εδώ υποθέσεις του. Άμεση σχέση μεταξύ των δύο, ωστόσο, δεν μπορεί στο παρόν στάδιο να επιβεβαιωθεί. Η «συνεννόηση» στην οποία φαίνεται πως έχουν φτάσει με τον Wilbur Ross, ωστόσο, οδηγεί πολλούς στο συμπέρασμα πως επικρατεί μια στενή «συναντίληψη» σχετικά με τα θέματα που αφορούν στην τράπεζα, τα οποία ξεπερνούν τις οποιεσδήποτε γεωπολιτικές συγκυρίες.

Πολιτικές αντιδράσεις

Η συνεννόηση, όμως, που επήλθε, σε συνδυασμό και με την επιστολή της Κεντρικής Τράπεζας, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε πολιτικό επίπεδο. Η επιστολή της Κεντρικής έφτασε στους συμβούλους της Τράπεζας Κύπρου μερικές ώρες μετά τις συναντήσεις Ross με τους πολιτικούς αρχηγούς, και μόλις είχαν πλέον ολοκληρωθεί οι ζυμώσεις για να γίνουν αποδεκτές από τη Βουλή οι αναπομπές του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ενώ είχε φτάσει το θέμα σε σημείο συνεννόησης, η απαίτηση της Κεντρικής Τράπεζας για αποχώρηση των Συμβούλων και ουσιαστικά επιβολή καταληκτικής ημερομηνίας στη θητεία του σημερινού Συμβουλίου με την κλήση Γενικής Συνέλευσης, προκάλεσε δυσφορία σε συγκεκριμένους κομματικούς χώρους και δη στο ΔΗΚΟ. Η αντίδραση ήταν να απορριφθεί η συνεννόηση για αποδοχή των αναπομπών, καθώς «χαλούσε η σούπα» που είχε αρχίσει να δέσει στην Τράπεζα Κύπρου.

Το ζήτημα των εκποιήσεων τελικά διασώθηκε με την εκ των έσω παρέμβαση που έγινε ως γνωστό στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΔΗΚΟ, όπου μέλη της αρνήθηκαν την αλλαγή στάσης του κόμματος εξαιτίας του γεγονότος ότι η θητεία συγκεκριμένων «φίλων» του κόμματος στο ΔΣ είχε λάβει τέλος. Το «πραξικόπημα» εντός της ΕΔΕΚ, πάντως, διευκόλυνε την κατάσταση κι επέτρεψε στο ΔΗΚΟ να τηρήσει τα συμφωνηθέντα, αφού δόθηκε μια δικαιολογία για αποδοχή των αναπομπών, κάτι που τελικά έγινε (στη μία περίπτωση διά της πλαγίας).

Πάντως, το πολιτικό παρασκήνιο στην Τράπεζα Κύπρου δεν έχει κλείσει. Οι αντιδράσεις που προέκυψαν στο θέμα της αποπληρωμής του ELA αποτελούν, εξάλλου, απόδειξη πως επιθέσεις και αντίποινα συνεχίζονται –και αναμένεται πως θα συνεχιστούν ακόμα ως τις 20 Νοεμβρίου τουλάχιστον.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s