Πώς και γιατί μειώθηκε (στατιστικά) το χρέος

Πύραυλους, ραντάρ, πόρνες και ναρκωτικά πλέον υπολογίζονται ως μέρος του ΑΕΠ, με βάση το νέο πρότυπο της Eurostat

Η αναθεώρηση του ΑΕΠ έγινε στο πλαίσιο υιοθέτησης από τη Στατιστική Υπηρεσία και τη Eurostat, ενός νέου πρότυπου υπολογισμού του ΑΕΠ, με το οποίο ενσωματώνονται στον υπολογισμό νέες πληροφορίες, ενώ γίνεται και μεθοδολογική βελτίωση στην επεξεργασία των στοιχείων. Η αναθεώρηση είναι πανευρωπαϊκή και ήταν προγραμματισμένη, με το πρότυπο «ESA2010» να αντικαθιστά πλέον το πρότυπο «ESA1995».

t80cyprusΗ αναθεώρηση, η οποία αφορά όλα τα κράτη που καλύπτονται από τα στοιχεία της Eurostat, καλύπτει όλη την περίοδο από το 1995 μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία, οι αλλαγές αυτές ενσωματώνουν στο ΑΕΠ τις αμυντικές δαπάνες που αφορούν στους εξοπλισμούς, αλλά και οι δαπάνες της οικονομίας για Έρευνα και Ανάπτυξη. Η συμπερίληψη αυτών των στοιχείων, που καταγράφονται ως «επένδυση» και συνεπάγονται κατανάλωση κεφαλαίου (μέσα από την απόσβεση), δεν θεωρούνται πλέον ως ενδιάμεση κατανάλωση. Τα τελευταία χρόνια, πάντως, οι δαπάνες αυτές ήταν σχετικά μικρές για την Κύπρο και δεν αλλάζουν την εικόνα.

Αλλαγές γίνονται επίσης και στον τρόπο υπολογισμού των δαπανών του δημόσιου τομέα με αναθεώρηση των οργανισμών που περιλαμβάνονται σε αυτόν. Σύμφωνα με πληροφόρηση, η επίδραση αυτών των αλλαγών θα είναι περιορισμένη.

Επιπλέον, η αναθεώρηση περιλαμβάνει και υπολογισμό «ενοικίου» για την ιδιοκατοίκηση, καθώς και νέες πληροφορίες σχετικά με τις μέσες αξίας ενοικίου που προέκυψαν από την πρόσφατη απογραφή πληθυσμού. Αυτές οι αλλαγές έχουν μια επίπτωση γύρω στα 3%-4% στο ΑΕΠ, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση υπολογίζεται πλέον υψηλότερη κατά 7,6% σε σχέση το παλαιότερο πρότυπο.

Αρκετή συζήτηση έχει προκαλέσει διεθνώς και το γεγονός ότι, κάτω από το νέο πρότυπο, στο ΑΕΠ συνυπολογίζονται και έσοδα που προκύπτουν από παράνομες δραστηριότητες. Σε πολλές από τις χώρες όπου υιοθετήθηκε πριν από μερικούς μήνες το νέο πρότυπο, έγιναν πολλά σχόλια, χωρίς να λείπουν και πολλές σαρκαστικές αναφορές, κυρίως στην Ιταλία και την Πορτογαλία. Ωστόσο, η συμπερίληψη των δραστηριοτήτων αυτών στην εκτίμηση του εθνικού εισοδήματος αποτελεί μια λογική απόφαση: Ο δείκτης του ΑΕΠ μετρά τα ποσά των συναλλαγών σε μία οικονομία, και οι παράνομες συναλλαγές παραμένουν «συναλλαγές».

Πάντως, στην περίπτωση της Κύπρου αυτές οι συναλλαγές φαίνεται πως έχουν μικρή επίδραση στην αναθεώρηση του ΑΕΠ το οποίο τονώνεται μόλις κατά 0,4% σε σχέση με τα επίπεδα που καταγράφονταν κάτω από το παλαιότερο πρότυπο. Οι παράνομες δραστηριότητες που πλέον υπολογίζονται στο ΑΕΠ αφορούν στα ναρκωτικά, το λαθρεμπόριο και την πορνεία. Με τα ναρκωτικά και το λαθρεμπόριο να αφορούν ουσιαστικά στις ίδιες «συναλλαγές», προκύπτει πως η μεγαλύτερη επίδραση των παράνομων δραστηριοτήτων εμπίπτει στην κατηγορία του «εμπορίου». Ο Ναός της Αφροδίτης, πάντως, μετρά επίσης στο ΑΕΠ, όπως και ο ανά το παγκύπριο ανταγωνισμός του.

Οι αναθεωρήσεις των στοιχείων, πάντως, έχουν επιφέρει πολύ μεγάλη αύξηση του κυπριακού ΑΕΠ σε σχέση με τις αναθεωρήσεις που έγιναν σε άλλες χώρες. Το γεγονός ότι η οικονομία είναι μικρή, με χαμηλή βάση, αυξάνει το ποσοστό της διαφοροποίησης, που κινείται γύρω στα 8,5% με 9,8% κάθε χρόνο από το 1995 μέχρι σήμερα. Το γεγονός ότι η οικονομία πέρασε από φούσκα ακινήτων επίσης επηρεάζει τον βαθμό κατά τον οποίο αναθεωρούνται τα στοιχεία.

Σημειώνεται, πάντως, πως εκκρεμεί ακόμα η ανακοίνωση των στοιχείων που αφορούν στο χρέος, το οποίο επίσης θα αναθεωρηθεί με βάση τα νέα πρότυπα. Σε ορισμένες χώρες, όπως την Πορτογαλία, η αναθεώρηση του χρέους «έφαγε» το όφελος από την αύξηση του παρονομαστή στον λόγο χρέους-προς-ΑΕΠ. Όπως έγραψε η ηλεκτρονική έκδοση της «Κ», συνιστάται προσοχή στην ανάγνωση των νέων στοιχείων, όσον αφορά στην επίδραση που θα έχουν στον λόγο χρέους-προς-ΑΕΠ, αφού ο αριθμητής του λόγου αναμένεται να αυξηθεί.

Η αύξηση προκύπτει σε μεγάλο βαθμό μέσα από την αναθεώρηση της «οριοθέτησης του δημόσιου τομέα», δηλαδή τη συμπερίληψη –ή όχι– διάφορων οργανισμών στην κατηγορία του «δημοσίου». Με βάση τα κριτήρια του ESA2010, η απόφαση αυτή κατευθύνεται κυρίως από το κατά πόσον οι οργανισμοί λειτουργούν ως προς τις «συναλλαγές» τους στο πλαίσιο της αγοράς –και μπορούν να θεωρηθούν στατιστικά ως «ιδιωτικές» εταιρείες– ή αν λειτουργούν εντός των πλαισίων του κράτους.

Στον βαθμό που έχουν χρέη οι οργανισμοί που περιλαμβάνονται στο «κράτος», αυτό το χρέος θα εκτιμηθεί ως κρατικό χρέος. Σύμφωνα με πληροφόρηση από αρμόδιες πηγές, και ενώ αναμένεται η δημοσίευση των στοιχείων με βάση το υφιστάμενο ημερολόγιο ανακοινώσεων, η επίδραση που θα καταγραφεί στο χρέος δεν αναμένεται πως θα είναι μεγάλη. Έτσι, τα νέα στοιχεία για τη σχέση χρέους-προς-ΑΕΠ πρέπει να θεωρούνται ενδεικτικά και όχι τελικά.

Σημειώνεται επίσης πως οι ρυθμοί της ύφεσης δεν επηρεάζονται ουσιαστικά στην περίπτωση της Κύπρου.

One thought on “Πώς και γιατί μειώθηκε (στατιστικά) το χρέος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s