Και με το δίκιο της…

Η διαφορά μεταξύ Περικλή και Οροφέρνη δείχνει τη γύμνια της κυπριακής πολιτικής.

«Τι είναι ένας ηγέτης που δεν τον ακολουθεί κανένας; Είναι ένας τύπος που πάει περίπατο». Το μπανάλ αστείο των Αμερικανών δεν είναι χωρίς το νόημα του: Ο ηγέτης είναι κάποιος τον οποίο ακολουθούν άλλοι. Βγαίνει μπροστά, προπορεύεται, δείχνει τον δρόμο, έρχεται αντιμέτωπος με ό,τι υπάρχει μπροστά μας πριν από τους άλλους. Και, τελικά, έχει την πρόθεση και τη διάθεση πρώτος να βρεθεί σε αχαρτογράφητες περιοχές, για να δείξει τον δρόμο στους άλλους.

Κατά τις σκοτεινές ημέρες του Ιουνίου του 1940, ο Τσόρτσιλ μιλούσε στο βρετανικό κοινοβούλιο για τον Α΄ Παγκόσμιο, ένα πόλεμο στον οποίο διακρίθηκε για την ανδρεία του στις πρώτες γραμμές, αλλά και για την απερισκεψία του όσο είχε κρατικό αξίωμα, αφού είχε δώσει το πράσινο φως για την καταστροφική επιχείρηση της Καλλίπολης.

«Θέταμε στον εαυτό μας διαρκώς την ερώτηση: Πώς θα νικήσουμε; Και δεν μπόρεσε ποτέ κανείς να την απαντήσει με ακρίβεια». Ο πρωθυπουργός, φρέσκος ακόμα, περιέγραψε την κατάσταση: Ο Χίτλερ επεκτάθηκε στην Ευρώπη. Απέκτησε πρόσβαση σε πόρους παραγωγής, όπως τα σιδηρουργεία της Σκόντα. Κατέλαβε τις ακτές της Ευρώπης και μπήκε στον Ατλαντικό, όπου τα υποβρύχια του καταστρέφουν τις γραμμές ανεφοδιασμού της Βρετανίας. Η Γαλλία έπεσε και το μόνο που μπορούσαν να κάνουν οι Βρετανοί, ήταν να εκκενώσουν τις δυνάμεις τους από τη Δουνκέρκη. Η Ιταλία μπήκε στον πόλεμο και η Βρετανία πολεμά μόνη, σε αναμονή μιας αποβατική επίθεσης, η οποία τελικά αποτράπηκε χάρη στη νίκη στη Μάχη της Βρετανίας.

Και, δεν είχε ούτε αυτή τη φορά ακριβή απάντηση στο καυτό ερώτημα: Πώς θα νικήσουμε; Ήταν όμως προσεκτικός. Μετρούσε τις καταστάσεις ψύχραιμα. Ανέλυσε την κατάσταση στην Ευρώπη και μελετήσει τις επιλογές του για το πώς θα χρησιμοποιούνταν οι εφεδρείες και πώς το ναυτικό σε περίπτωση γερμανικής επίθεσης. Είχε ήδη προχωρήσει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τον ανεφοδιασμό του. Και, είχε προχωρήσει σε συμφωνίες με μέλη της Κοινοπολιτείες για να στηθεί αντάρτικο, αν έπεφτε η Βρετανία.

Ένα από τα ερωτήματα που θέτει αυτή η εφημερίδα με τη σειρά «Ηγέτες» που παρουσιάζει τις επόμενες εβδομάδες, είναι ποια είναι εκείνα τα γνωρίσματα που έχει ένα άτομο με ισχύ ή εξουσία, τα οποία τον καθορίζουν ως «ηγέτη». Πώς άνθρωποι με περίοπτες θέσεις –πρωθυπουργοί, πρόεδροι, στρατηγοί– ξεχνιούνται όπως λέει ο Καβάφης για τον Οροφέρνη, και πώς άνθρωποι χωρίς θεσμικό ρόλο (όπως τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον οποίο ανέφερε εύστοχα η κ. Μαρκουλλή στην παρέμβασή της στην παρουσίαση της σειράς) γράφουν ιστορία όσο λίγοι.

Η στήλη δεν θέλει και δεν μπορεί να αναλύσει ένα δεκάλογο του ηγέτη όπως η πρώην ΥΠΕΞ. Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που τους καθορίζει: Αφήνουν πίσω τους μια κληρονομιά με διάρκεια. (Κάτι που δεν έκανε, θα μπορούσε να πει κανείς, ο Μέγας Αλέξανδρος, του οποίου τα επιτεύγματα δεν επιβίωσαν μετά τον δικό του θάνατο). Μετά την απόπειρα δολοφονίας εναντίον του, λέγεται, κάποιος ρώτησε τον Ντε Γκολ αν αισθάνεται καλά. «Εμένα με ενδιαφέρει ο Ντε Γκολ μόνο ως ιστορικό πρόσωπο» φέρεται να είπε.

_Σε μια εποχή κατά την οποία η έλλειψη «ηγετών» βασανίζει την Κύπρο (και την Ευρώπη), αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο. Ο ηγέτης, έγραψε πολλές φορές αυτή η στήλη, ενδιαφέρεται περισσότερο για το περιεχόμενο του επικήδειου του, όπως θα τον καταγράψει η ιστορία, παρά για το σημερινό πρωτοσέλιδο. Απαντά σε μια απλή ερώτηση: Σε πενήντα, σε εκατό χρόνια, πώς θέλεις να σε θυμούνται; Για ποια απόφαση; Για ποιό επίτευγμα;

Ο Ντε Γκολ, ο πατέρας της αντίστασης μαζί με τον Λεκλέρκ, και ο Τσόρτσιλ, ο πατέρας της νίκης κατά τους Βρετανούς, δεν ήταν άτομα χωρίς αποτυχίες στην καριέρα τους. Ούτε ήταν χαρακτήρες χωρίς σκοτεινή πλευρά. Όπως και οι ηγέτες που παρουσιάζει η σειρά που δίνει την αφορμή γι’ αυτό το άρθρο, ήταν «κανονικοί», απλοί άνθρωποι με πάθη και ψεγάδια, με αδυναμίες και με λάθη. Τους ενδιέφερε όμως αυτό που θα άφηναν πίσω τους.

Δεν έβαζαν τους κουμπάρους τους πάνω από το συμφέρον του τόπου. Δεν ήθελαν να δουν τον εκτροχιασμό της πατρίδας τους για να μπορέσουν να αποκτήσουν την εξουσία. Δεν έβλεπαν την εξουσία ως «θεϊκή εντολή» αλλά ως ευθύνη, όπως είχε πει ο Μάικλ Ρήγκαν στον επικήδειο του πατέρα του –μια καθαρή «μπηχτή» για την τότε ηγεσία του υιού Μπους στις ΗΠΑ. Κι όλο αυτό αφορά και την Κύπρο σήμερα.

Έχουμε ηγέτες –με κόσμο που τους ακολουθεί αλλά χωρίς την τόλμη να «βγουν μπροστά»– που δεν τολμούν να βάλουν τον εαυτό τους κάτω από το κοινό καλό. Το πάθος τους δεν είναι ένα απλό ψεγάδι, αλλά ύβρις και υπεροψία. Που θεωρούν πως η ισχύς αποτελεί κληρονομιά και πως η εξουσία αποτελεί ευκαιρία και όχι βάρος. Σωστά οι Τούρκοι παρουσιάζουν τον Ατατούρκ πολλές φορές σκυφτό σαν Καρυάτιδα του Ροντέν -«με το βάρος του έθνους στους ώμους του», όπως λένε. Στη δική τους ιστορία, ο Κεμάλ ήταν ένας άνθρωπος με πάθη και ψεγάδια, ο οποίος όμως λειτούργησε ως ηγέτης, πάνω από όλα.

Το δυστυχές είναι πως, η συζήτηση αυτή δεν είναι ικανή να παραγάγει ηγέτες. Δεν θα βρεθεί η ηγεσία που μας λείπει επειδή θέσαμε εμείς το θέμα στο τραπέζι. Η συνειδητοποίηση, όμως, πως υπάρχει ένα κενό που δεν έχει ακόμα γεμίσει, μπορεί να εμπνεύσει εκείνους που μπορούν, να αναλάβουν το βάρος που οφείλουν. Αλλιώς, θα θυμίζουν πάντα τον πανούργο Οροφέρνη Αριαράθου, που άφησε το προφίλ του πάνω σε κάτι τετράδραχμα:

Το τέλος του κάπου θα γράφηκε κ’ εχάθη·

ή ίσως η ιστορία να το πέρασε,

και, με το δίκιο της, τέτοιο ασήμαντο

πράγμα δεν καταδέχθηκε να το σημειώσει.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει ένα σοβαρό ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι, μακριά από τον προϋπολογισμό.

2 thoughts on “Και με το δίκιο της…

  1. υπάρχει βεβαίως μια έντονη αντίθεση στο πιο πάνω.

    Που τη μια η παράκληση στο να εμφανιστούν ηγέτες να ηγηθούν τζαι που την άλλη η συνεχής επίκληση στα άρθρα σου που αφορά τα λεφτά του γκαζιού να μείνουν μακριά που τους πολιτικούς.

    Φαντάζεσαι τον τσώρτσιλ, ή τον ντε γκωλ ή τον περικλή να τους ελάλες κυβερνάτε αλλά δεν θα ρέξεται στο σσιέρι σας μια βασική πηγή εισοδήματος και άρα πολιτικής ; Ποιόν ασ πούμε, τον περικλή που τα «εκαταίσεφκεν» πα στους μη-παραγωγικούς παρθενώνες ;

    Είναι τόση η απογοήτευση του κόσμου που τους πολιτικούς, που τη μια γυρέφκει «τεχνοκράτες» ή «μάνατζερς» τζαι την άλλη ηγέτες….. άλλες φορές να τους λιάνει τες εξουσίες τζαι άλλες να τους δώκει ένα σωρό…..

    • Ο Πραθενώνας ήταν FDI, με λεφτά της Συμμαχίας. Η τεχνοκρατική προσέγγιση είναι απαραίτητη, σε αντίθεση με τα καφενεία που έχουμε: Οι αυλικοί πρέπει να είναι όλοι τεχνοκράτες. Ο ηγέτης είναι άλλο πράμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s