Στήριξη από τα «γεράκια’ του Hudson

Στήριξη από τα «γεράκια» στις ΗΠΑ

 

Μελέτη του ινστιτούτου Hudson βλέπει «άξονα» Ισραήλ-Κύπρου και παρεμβάσεις ΗΠΑ στην Τουρκία

Έμμεση αλλά σαφή πρόκληση των ρεπουμπλικάνων προς τους δημοκρατικούς και την κυβέρνηση Ομπάμα για πιο άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ στην περιοχή αποτελεί μελέτη που εξέδωσε το συντηρητικό Hudson Institute πριν μερικές ημέρες σχετικά με την αξιοποίηση των κοιτασμάτων της Λεβαντίνης. Το ινστιτούτο έχει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο, αφού η επιρροή του στους κύκλους των συντηρητικών δεν επιτρέπει να περάσει απαρατήρητη μια δική του μελέτη.

Η μελέτη, των Σεθ Κρόσμπι και Έρικ Μπράουν, υπό τον τίτλο «Ενέργεια: Η στρατηγική ευκαιρία της Δύσης στην Ανατολική Μεσόγειο», προσεγγίζει τις εξελίξεις στην περιοχή με ιδιαίτερα κριτικό μάτι και καλεί τις ΗΠΑ να ακολουθήσουν μια πολιτική που να βασίζεται στην αρχή «πρώτα οι σύμμαχοι».

UnknownΣε πολλά σημεία της η μελέτη, η οποία κάνει και αναφορές στον Θουκυδίδη (κάτι που αποτελεί «βούλα αναγνώρισης» για τους συντηρητικούς και τους πιο σκληροπυρηνικούς στις ΗΠΑ), διαχωρίζει τις γεωπολιτικές γραμμές στην περιοχή σε δύο στρατόπεδα: Από τη μια η Τουρκία, και από την άλλη ένας άξονας μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, στον οποίο συμμετέχει και η Ελλάδα.

Στον άξονα αυτό εμπίπτει και η συνεργασία Κύπρου-Ελλάδας με την Αίγυπτο, κάτι που «μειώνει τις πιέσεις» στην ήδη εύθραυστη συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου, εξυπηρετώντας έτσι και την γενικότερη δυτική πολιτική στην περιοχή. Ο βαθμός στον οποίο ο άξονας Κύπρου-Ισραήλ θεωρείται ως κοινός από την έκθεση, φαίνεται και από το σχόλιο της έκθεσης πως τα κυπριακά και ισραηλινά είναι «τα μεγαλύτερα ‘δυτικά’ κοιτάσματα» στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Βασική πρόταση πολιτικής που προκύπτει από το σύγγραμμα είναι πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναλάβουν άμεσο ρόλο στην εδραίωση των δημοκρατικών καθεστώτων της περιοχής και την προστασία τους από τους κινδύνους οι οποίοι περιλαμβάνουν, όχι μόνο την εδραίωση του ακραίου Ισλάμ και της βίας στην περιοχή (π.χ. Συρία, Ισλαμικό Κράτος) αλλά και στην δυνητική επιρροή της Ρωσίας, η οποία κατά την μελέτη επιθυμεί να ενισχύσει τον ρόλο της εκμεταλλευόμενη την συνεχιζόμενη κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι προτάσεις πολιτικής στις οποίες καταλήγει η μελέτη περιλαμβάνουν επίσης και την ενίσχυση της ναυτικής ισχύος των ΗΠΑ στην περιοχή, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί μια κούρσα ναυτικών εξοπλισμών και να ενισχυθεί ο διπλωματικός ρόλος των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο. Λόγος, μάλιστα, γίνεται για την ενίσχυση του τουρκικού ναυτικού, το οποίο ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παραγγείλει για ναυπήγηση νέα ισχυρά σκάφη, κάτι που οι γράφοντες σχολιάζουν πως εντείνει τους κινδύνους σε μια περιοχή στην οποία επικρατεί ήδη η αστάθεια και η βία.

Τουρκία και ασφάλεια

Σε γενικές γραμμές, η Τουρκία αντιμετωπίζεται ως χώρα που θέλει και πρέπει να μπει στο παιγνίδι των υδρογονανθράκων, κάτι που θα ενισχύσει την ασφάλεια στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, όμως, οι συντηρητικοί του Hudson Institute αναιρούν για πρώτη φορά «επίσημα» την εμπιστοσύνη που εξέφραζαν από το 2004 και μετά για τον Ταγίπ Ερντογάν, του οποίου την διακυβέρνηση θεωρούσαν για χρόνια ως μοντέλο για την επικράτηση του ήπιου Ισλάμ στην Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία, αναφέρουν, αυτή τη στιγμή συμπεριφέρεται με τρόπο που την θέτει εκτός του άξονα συνεργασίας στα θέματα φυσικού αερίου, παρά το γεγονός ότι τα συμφέροντά της θα εξυπηρετούνταν καλύτερα αν έμπαινε κι αυτή στο παιγνίδι αντί «να το απειλεί». Για να γίνει κάτι τέτοιο, σχολιάζουν, θα πρέπει να βρεθεί μια συμφωνία μεταξύ των δύο μερών: Από τη μια τον «άξονα» Ισραήλ-Κύπρου και από την άλλη την Τουρκία. Κάτι τέτοιο είναι δύσκολο διότι η Κύπρος και το Ισραήλ «φυσιολογικά», όπως αναφέρεται, δείχνουν δυσπιστία για τις προθέσεις της Τουρκίας. Γι’ αυτό και θεωρούν πως οι ΗΠΑ θα πρέπει, με στόχο την επίτευξη μιας συμφωνίας, να επιδείξουν «δέσμευση και καθοδήγηση» στην περιοχή, με ξεκάθαρες μακροπρόθεσμες προθέσεις.

Ουσιαστικά, καλούν τις ΗΠΑ να λειτουργήσουν ως «εγγύηση» για τις προθέσεις της Τουρκίας, κάτι που φαντάζει ως διπλωματικά πιο βιώσιμο από την σημερινή στάση των ΗΠΑ. Σήμερα, η Ουάσιγκτον καλεί την Λευκωσία να συνεργαστεί με την Τουρκία πριν την λύση του Κυπριακού και μάλιστα χωρίς την συμμετοχή του Ισραήλ στο πλευρό της. Η στάση αυτή είναι εγγενώς παράλογη: οι ΗΠΑ ζητούν από την Κύπρο να δείξει προς την Τουρκία πολύ μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από ό,τι δείχνουν οι ίδιες.

Αξιοσημείωτο είναι πως η μελέτη αναφέρεται αρκετά συχνά σε τουρκικές προκλήσεις (όχι όμως στην πιο πρόσφατη, του Barbaros) και στην απειλή για χρήση βίας από πλευράς της Αγκυρας, ενώ ανάμεσα στις βασικές προτάσεις πολιτικής της, είναι και η δημιουργία μιας νέας τάξης ασφάλειας «βασισμένη στην νομιμότητα». Η επίσημη στάση των ΗΠΑ αυτή τη στιγμή, δεν κάνει τέτοιες αναφορές, ενώ η έκθεση κάνει και ένα ακόμα βήμα σχολιάζοντας πως οι αμφισβητήσεις της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ βασίζονται σε «αμφίβολη νομική βάση».

Η «ρεπουμπλικανική» στάση, πως για να γίνει κάτι τέτοιο θα πρέπει οι ΗΠΑ θα αποτελούν μέρος της εξίσωσης, αλλά και πως η όποια συμφωνία θα αφορά και το Ισραήλ, μπορεί να λειτουργήσει πολύ πιο αποτελεσματικά και δεν είναι θνησιγενής.

Σημειώνεται επίσης πως η μελέτη περιέχει –εμμέσως- και υπονοούμενα για τον ρόλο του «κόμματος-κράτους» του ΑΚ, το οποίο λειτουργεί με τρόπο εχθρικό (antagonistic) προς μια ασφάλεια στην περιοχή «που να βασίζεται στην νομιμότητα» αλλά και σε μια εμπορική τάξη στην περιοχή.

Η έκθεση καλεί επίσης τις ΗΠΑ να βοηθήσουν στην ανανέωση των “δημοκρατικών θεσμών” της χώρας, κάτι που μπορεί να ερμηνευτεί και ως έμμεση στήριξη προς το κίνημα Γκιουλέν.

Μεγάλη ευκαιρία

Μια τέτοια πολιτική, η οποία συν τοις άλλοις, κατά τους συγγραφείς, θα βοηθήσει και την κυπριακή οικονομία η οποία βρίσκεται σε μια κρίση που απειλεί την κυριαρχία της χώρας, θα ενισχύσει την γενικότερη ασφάλεια στην περιοχή.

Με τα «δυτικά κοιτάσματα» της Κύπρου και του Ισραήλ, η μελέτη σχολιάζει πως δημιουργείται μια «μοναδική ευκαιρία» και μια «ανοικτή πόρτα» για την δημιουργία, μαζί με την Βόρεια Αφρική, ενός δικτύου «για τον 21ο αιώνα», με το οποίο να απεξαρτητοποιείται η ενεργειακή ασφάλεια σε διατλαντικό επίπεδο από την Ρωσία, την οποία δείχνουν να φοβούνται ιδιαίτερα οι γράφοντες.

Πρόκειται για ένα κείμενο ιδιαίτερα φιλικό προς την Κύπρο, και είναι η πρώτη φορά που διαμορφώνεται με αυτό τον τρόπο μια διατύπωση πολιτικής στις ΗΠΑ που να είναι αντίθετη με την λογική ίσων αποστάσεων που τηρείται σήμερα. Μάλιστα, εν όψει και των προεδρικών εκλογών του 2016 στην υπερδύναμη, ενδεχομένως να διαφανεί πως τα «γεράκια» βλέπουν την Κύπρο κάτω από ένα νέο φακό.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s