Ουλού-μπουρούν με φόντο το Λονδίνο

Νησιώτες στο κέντρο των θαλασσίων οδών, γιατί δεν γίναμε ναυτικοί τα τελευταία 4.000 χρόνια;

Βουβή η Νεφερτίτη, μερικά μίλια από τις ακτές του Ουλου-μπουρούν, μαρτυρεί εδώ και 3,500 χρόνια την τραγωδία κάποιων ναυτικών που χάθηκαν στον δρόμο προς το Αιγαίο. Είχαν στα πρωτόγονα τους αμπάρια εμπόρευμα από όπου φανταστείς- αυγά στρουθοκαμήλου και μυκηναϊκές χάντρες, Αιγυπτιακά χρυσαφικά και αγγεία των Φοινίκων. Όπλα και σύκα και πρώτες ύλες και ξυλεία.

Οι ναυτικοί που χάθηκαν στο Ουλου-μπουρούν πάτησαν για τελευταία φορά τη γη της Κύπρου- ή τουλάχιστον έτσι λένε οι αμφορείς που πήραν μαζί τους στον υγρό τάφο που τους σκέπασε για 35 αιώνες. Κάπου στις ακτές μας, σε κάποιο λιμάνι πρωτοϊδωμένο, είδαν και μάζεψαν «σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κι έβενους, και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής»- όσο μπορούσαν πιο πολλά ηδονικά μυρωδικά.

uluburun-ancient-shipwreckΚάπως έτσι πέρασαν χιλιάδες χρόνια για την Κύπρο. Στο κέντρο της πιο σημαντικής εμπορικής οδού, από όπου περνούσε το εμπόρευμα κάθε είδους, από τον ντόπιο χαλκό μέχρι το σιτάρι του αργότερα τάιζε την Ρώμη και το Βυζάντιο, και όπου περνούσαν ναυτικοί κάθε λογής –Πέρσες κι Αλεξανδρινοί, κι αργότερα Βενετσιάνοι, Σαρακηνοί, Οθωμανοί, Εγγλέζοι.

Νησιώτες, στο κέντρο των θαλασσίων οδών, περιτριγυρισμένοι από λιμένας πρωτοϊδωμένους, και με φιλόξενες ακτές, θα περίμενε κανείς πως θα είχαμε αναπτύξει θαλασσινές παραδόσεις.

Πώς δεν γίναμε ποτέ ναυτικοί;

Ακόμα και σήμερα, τόσα χρόνια, πολέμους, επιδρομές, σεισμούς και κατοχές αργότερα, δεν βγήκαμε ποτέ στα καράβια. Εγγράφαμε τα καράβια άλλων που έφεραν την σημαία μας. Αργότερα, όταν αυτό δεν μπορούσε να συνεχιστεί, αρχίσαμε να διαχειριζόμαστε τα καράβια ξένων. Αλλά εμείς ναυτικοί δεν γίναμε, σαν λαός, ποτέ.

Η ιστορία μας είναι μια ιστορία εμπόρων. Ζήσαμε, επιβιώσαμε και κάποιες στιγμές μεγαλουργήσαμε χάρη στην πραμάτεια άλλων. Εξάλλου, πέρα από τα ορυχεία του χαλκού, που τελικά κι αυτά Εβραίοι τα διαχειρίζονταν για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν δημιουργήσαμε ποτέ εμπορεύματα του τόπου μας σε όγκο που να στηρίζουν την οικονομία.

Πάντοτε κάναμε κάτι άλλο. Οι γείτονες μας πρώτα, κι αργότερα περισσότεροι λαοί, έβρισκαν εδώ μια βάση. Με τη δική τους πραμάτεια, λειτουργώντας σαν έμποροι, κάναμε τελικά την ζήση μας. Αυτοί ήθελαν, ή αναγκάστηκαν, να επενδύσουν σε εμάς, με κάστρα και λιμάνια και θέρετρα. Και, πολλές φορές, με βάσεις για τους στρατούς τους που επέβλεπαν την απόδοση της οικονομικής ή στρατηγικής τους επένδυσης.

Ακόμα και τότε, όμως, επιβιώσαμε. Αυτή είναι η δική μας πυξίδα.

Υπήρξαν φυσικά και εξαιρέσεις. Αυτό τον αιώνα, κάναμε κάποια στιγμή το αντίθετο: Αντί να εισαγάγουμε τα λεφτά άλλων και να οικοδομούμε με τις επενδύσεις τους, σκεφτήκαμε να επενδύσουμε εμείς σε άλλες χώρες με τις αποταμιεύσεις άλλων και το φτηνό μας χρήμα. Έτσι, αντί τα δικά τους λεφτά να κτίζουν δουλειές και ανάπτυξη στην Κύπρο, κτίζαμε εμείς δουλειές αλλού –στη Μόσχα, λόγου χάρη, και στην Ρουμανία- αισθανόμενοι μια επίπλαστη προσωρινή ευφορία και ευρωστία. Κτίζαμε εξοχικά, αντί να «κτίζουμε» την Κύπρο. Εκείνη η ιστορική εξαίρεση, φυσικά, τελείωσε άσχημα, ένα Σάββατο τον Μάρτη του 2013.

Σήμερα επιστρέφουμε στη φυσική μας ισορροπία. Με χίλια δύο βάσανα (όπως πάντα) και με απειλές νέου είδους, αφού αντί επιδρομές φοβόμαστε πλέον κάτι καταστάσεις πεζές, όπως την αλλαγή της φορολογικής βάσης στην Ευρώπη.

Η φυσική μας θέση, όμως, είναι ακριβώς αυτή: Να επενδύουν οι άλλοι εδώ, κι εμείς, έμποροι της Μεσογείου, όχι μόνο να επιβιώνουμε αλλά και να πετυχαίνουμε χάρη στα λεφτά που άλλοι φέρνουν στο δικό μας λιμάνι.

Κι αυτό δεν είναι απλά κάτι το φυσιολογικό. Είναι η παλιά συνταγή που μας στήριξε όσο την ακολουθούσαμε, μέσα στις χιλιετίες. Η Κύπρος πλέον προχωρεί. Με νέο -οικονομικό-«επίνειο» στο Λονδίνο, εκεί δίπλα στον Καθεδρικό, από όπου η σημερινή τεχνολογία θα μπορεί να μεταφέρει στις ακτές μας τα χρήματα άλλων, όπως γινόταν για 40 αιώνες.

Γι αυτό, τελικά, δεν γίναμε ναυτικοί – δεν ήμασταν ποτέ σημείο προέλευσης. Εμείς είμαστε προορισμός.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s